Türkiye’de biyoteknolojik yöntemlerle geliştirilen tahıl ürünlerinin çeşitleri artıyor.
TÜBİTAK tarafından sanayiye yönelik programlar kapsamında 2002’den bu yana tohum, buğday, arpa, nohut, bulgur, mısır, siyez ürünlerinde 113 firma ve 6 üniversitenin 184 projesine toplam 110 milyon lira hibe verildi. Kurumun akademiye ve kamuya yönelik programları dahilinde ise bu ürünler için 365 projeye 255.1 milyon lira destek sağlandı.
Islah çalışmaları çerçevesinde buğday, arpa, nohut, bulgur, mısır, siyez ürünlerinde 15 firma ve 1 üniversitenin 23 projesine toplam 20.7 milyon lira hibe ödendi. Ayrıca akademi ve kamuya yönelik programlar kapsamında 67 projeye 49.8 milyon lira yardımda bulunuldu.
Türkiye’de yüzde 100’e varan verim kayıplarına yol açan antraknoz hastalığına dayanıklı ‘Atabay’, ‘Tunç’ ve ‘Göktürk’ isimlerinde yeni nohut çeşitleri ıslah edildi. Hastalığa dayanıklı, makineli hasada uygun bu yeni çeşitlerin tohumlukları üretilerek çiftçilerin hizmetine sunuldu.
Gelecek yıllarda bu çeşitlerin ekiminin yaygınlaşması ile nohut üretimi ve ihracatın artacağı öngörülüyor.
Tüketim alanları genişliyor
Türkiye’de kavuzsuz arpa ıslah çalışmaları 1997’de başladı. Melezleme sonunda elde edilen kavuzsuz hatlar Orta Anadolu’nun farklı yerlerinde verim ve bölge verim denemelerine alındı.
Yazlık hatlar içerisinden öne çıkan, verim ve kalite yönüyle üstün performans gösteren bir hat, 2012’de ‘Özen’ ismiyle Türkiye’nin ilk tescilli kavuzsuz arpası olarak hizmete sunuldu. Bunun ardından yüksek verim potansiyeline sahip İç Anadolu ve geçit bölgelerinin yarı taban ile taban alanlarına önerilen bir diğer hat, 2014’te ‘Yalın’ ismiyle tescil ettirildi.
Kavuzsuz arpanın doyurucu ve enerji verici bir tahıl olması, yüksek oranda beta-glukan içermesi, çözünen ya da çözünmeyen besinsel lif oranlarının yüksek olması, kan şekeri seviyesini düzenleyici, kanser türlerinde riski azaltıcı gibi özellikleri son kullanımını arttırdı.
Ekmek, makarna, erişte gibi gıda maddelerine farklı oranlarda karıştırılarak kullanılabilen kavuzsuz arpaların gündelik tüketim alanları artıyor.
Siyez buğdayı önem kazandı
Kars ve Doğu Anadolu’da ‘Kavılca’, İç Anadolu’da ‘Gacer’ ismiyle bilinen siyez buğdayı ise ülkenin her bölgesinde yetiştirilebiliyor.
Kıraç, toprak derinliği az olan alanlarda daha iyi performans gösteren ve Doğu Anadolu ile İç Anadolu’da yaygın yetiştirilen buğdayın son yıllarda önemi arttı.
