SGK Uzmanı Murat Özdamar cevapladı! Muhtaçlık maaşı kimlere bağlanır?
SGK Uzmanı Murat Özdamar, muhtaçlık maaşının alımına yönelik açıklama yaptı.
SGK Uzmanı Murat Özdamar, Yeni Akit Gazetesi’nde muhtaçlık maaşının alımına yönelik değerlendirmede bulundu. İşte o açıklamalar:
Ülkemizde yürürlükte bulunan sosyal yardım ve sosyal hizmet kanunlarını incelediğimizde, ihtiyaç sahibi vatandaşlarımızın kapsamı geniş tutulan sosyal yardımlarla tanışmasının Ak Parti Hükümetiyle başladığını söylememiz gerekiyor. Yanı sıra Ak Parti Hükümetinden önceki hükümetler döneminde oldukça ağır şartlara bağlanmış olan sosyal yardımlara erişim hakkının da Ak Parti döneminde oldukça kolaylaştırıldığını, sosyal yardımların hem nicel hem nitel anlamda artırıldığı ve zenginleştirildiğini de özellikle belirtelim.
Burada yeri gelmişken sosyal yardımın ne demek olduğunu açıklayalım. Sosyal Yardım; toplum içinde yaşayan vatandaşların kendi ellerinde olmayan nedenlerle yoksul ve muhtaç duruma düşmeleri halinde asgari bir hayat düzeyini yakalamak için devlet bütçesinden yardım yapılmasıdır. Sosyal yardım alanlar, bu yardımların finansmanı için öncesinde bir prim yani bir bedel ödemez. Bu nedenle de sosyal yardımların finansmanını Devlet üstlenir.
Devletimiz, yoksul-muhtaç, garip-gureba vatandaşlarımıza çok sayıda, sosyal hizmet ve sosyal destek sunmakta, sosyal yardım yapmaktadır. Biz bu yazımızda 65 yaşın üzerinde bulunan muhtaç yaşlılar ile 65 yaşında bulunmasa bile muhtaç sayılan 65 yaş altı engellilere 2022 sayılı Kanun kapsamından bağlanacak maaş hakkında açıklayıcı bilgiler sunacağız.
65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz Ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun’un 1’inci maddesi ile 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşları ile Engelli ve Muhtaç Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Yönetmeliğin 2’inci maddesine göre; Sosyal Güvenlik Kurumundan malullük, yaşlılık veya ölüm sigortası kapsamında maaşı bulunmayan, sigortalı bir işte çalışmayan, nafaka bağlanmamış veya bağlanması mümkün olmayan, Sosyal Hizmetler Kanunu hükümlerine göre harçlık ödemesi yapılmayan, her ne nam altında olursa olsun kendisine ve eşine ait her türlü gelirler toplamı esas alınmak suretiyle, kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarı asgari ücretin aylık net tutarının üçte birinden az olanlar ile aynı tutardan fazla gelir sağlaması mümkün olmayanlara yani Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından muhtaç olduğuna karar verilen 65 yaşını doldurmuş Türk vatandaşlarına 65 yaş muhtaç maaşı bağlanır.
Engelli vatandaşlara aylık bağlanabilmesi için öncelikle en az yüzde 40 oranında engelli olduğunun sağlık raporu ile belgelenmesi gerekmektedir. Ayrıca engelliler için kendisinin ve evli ise eşinin geliri değil hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarının asgari ücretin üçte birinden az olması şartı bulunmaktadır.
Gerek 2022 sayılı Kanun gerekse işbu Kanunun uygulanmasını düzenleyen Yönetmelik hükümlerinden de anlaşılacağı üzere 2022 sayılı Kanun kapsamından 65 yaş muhtaç maaşı almanın ilk şartı, herhangi bir sosyal güvenceye sahip olmamaktır. Dolayısıyla sigortalı çalışmayan veya Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödenen bir emekli maaşı bulunmayan vatandaşlarımız 65 yaş üstü muhtaçlık maaş hakkından yararlanabilir. Dolayısıyla sigortalı olarak bir işyerinde çalışan veya emekli maaşı bulunanlara 65 yaş maaşı bağlanmaz, bağlanmış ise de sigortalı çalışması veya emekli maaşı bağlanması halinde 65 yaş muhtaçlık maaşı kesilir.
Muhtaç vatandaşlarımıza muhtaçlık maaşı bağlanabilmesi için tamamlanması gereken bir diğer şart ise hem 65 yaşın tamamlanması hem de aylık bağlanacak kişinin hiçbir gelirinin bulunmaması veya bir geliri bulunuyorsa gelirleri toplamının net asgari ücretin üçte birinden az olmasıdır. 65 yaşın üzerindeki kişi evli ise bu kez eşi ve kendisinin gelirleri toplamının yarısının net asgari ücretin üçte birinden az olması, diğer bir ifadeyle yaşlı karı-kocanın gelir toplamının net asgari ücretin üçte ikisinden az olması gerekir.
2026 yılı için uygulanan aylık brüt asgari ücret 33.030,00 TL tutarındadır. Buna göre aylık net asgari ücret 28.075,50 TL olduğundan bunun üçte biri olan 9.358,50 TL tutar dikkate alınır. Diğer bir ifadeyle 65 yaşını tamamlamış kişi evli değilse gelirinin 9.358,50 TL tutarın altında olması, evli ise karı-koca gelir toplamının 18.717,00 TL altında kalması halinde 65 yaş muhtaç maaşı bağlanma hakkı oluşacaktır.
65 yaşını tamamlamayan ancak engelli olan kişiler, en az yüzde 40 oranında engelli olduğunu sağlık raporuyla belgelemesi halinde, yaşadığı hane içinde kişi başına düşen gelir toplamı 9.358,50 TL tutarın altında ise muhtaç engelli maaşı alma hakkı oluşacaktır.
Muhtaçlık şartıyla bağlanan 65 Yaş maaşı ve engelli maaşı düzenli olarak her ay ödenir. 2026/Ocak-Haziran dönemi için 65 Yaş muhtaçlık maaşı ek ödeme dahil 6.393,02 TL’dir. Engellilik derecesi yüzde 40 ile 69 arası olanlara ödenen maaş 5.103,34 TL tutarındadır. Engellilik derecesi yüzde 70 ve üzeri olan engellilere ödenen maaş ise 7.655,01 TL’dir. 18 yaşın altında olup yüzde 40 ve üzeri engelli olan çocuğun yakınlarına ise 5.103,34 TL tutarında muhtaç engelli yakını maaşı ödenir.
65 Yaş muhtaçlık maaşı ve engelli maaşı için müracaatlar; maaş bağlanacak kişinin adrese dayalı nüfus kayıt sisteminde yani nüfus müdürlüğü kayıtlarında yer alan ikamet adresinin olduğu yerdeki Kaymakamlık binası içinde bulunan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına yapılır. Adresin değişmesi halinde bu durumun Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına bildirilmesi gerekir. Aksi halde ödenen maaş kesilir.
Ayrıca muhtaçlık maaşı alan kişinin sigortalı bir işte çalışması veya kendisine emekli maaşı bağlanması halinde de muhtaçlık maaşı durdurulur. Muhtaçlık durumu devam ediyorsa sigortalı işten ayrıldıktan sonra yeniden başvuru yapılması gerekir.
Muhtaçlık ve engellilik nedeniyle bağlanan aylıklar kişinin rızası olsa bile haczedilemez, başkasına devir ve temlik edilemez.
Haftaya, bakıma muhtaç malul kişinin bakımını üstelenen vatandaşlarımıza evde bakım aylığı bağlanma şartları hakkında bilgi vereceğiz.
