Merhamet; affetmek, acımak, bağışlamak anlamına gelen “rahmet” kökündendir.
Merhamet insanların birbirlerine şefkat etmeleri, karşılıklı saygılı olmaları ve diğer canlılara acımaları korumaları anlamlarına gelir. Diğer canlıların yavrularına acımaları da merhamet kavramıyla ifade edilmiştir.
Müslümanlık, şefkat ve merhamet dinidir. İnsanın merhametli olması olgunluğuna delildir. Bütün mahlûkata karşı şefkat ve merhametle muamele etmek Rabbimizin emridir. İnsan olsun, hayvan olsun her cana; canlıya karşı merhametli olmak, İslâmî ahlâktandır.
Sevgili Peygamberimiz, insanların en merhametlisi idi. Geceleri sabaha kadar âsî kulların affı için gözyaşı döker, gündüzleri de elinde ne varsa hepsini yoksullara, kimsesizlere dağıtırdı. Diğer zamanlarında da hastaları, dulları, yetimleri ziyaret eder, ihtiyaçlarını giderir, gönüllerini alırdı.
Bir hadîs-i şerîfte:
“Cennete ancak merhametliler girer” buyurulmuştur.
“Merhamet edenlere, Cenâb-ı Hakk merhamet eder. Siz yeryüzündekilere merhamet ediniz ki, göktekiler de size merhamet etsin!” (Tirmizî, Birr, 16)
Bir hadîs-i kudsîde şöyle buyurulur:
“Fazîleti, kullarımın merhametli olanlarında arayınız. Onlara sığınınız. Zira ben merhameti onlara yerleştirdim. Katı yüreklilerde merhamet aramayın. Zira onlara da gazabımı yerleştirdim.”
Ebû Hüreyre -radıyallahü anh-’den rivâyet edildiğine göre Rasûlüllah -sallallahü aleyhi ve sellem- Efendimiz şöyle buyurmuşlardır:
“Vaktiyle bir adam yolda giderken çok susadı. Bir kuyu buldu ve içine indi; su alıp dışarı çıktı. Bir de ne görsün bir köpek, dili bir karış dışarıda soluyor ve susuzluktan nemli toprağı yalayıp duruyordu. Adam kendi kendine:
“-Bu köpek de tıpkı benim gibi çok susamış!” deyip hemen kuyuya indi, mestini su ile doldurdu ve mesti ağzına alarak yukarıya çıktı ve köpeği suladı. Onun bu hareketinden Allah Teâlâ hoşnut oldu ve adamı bağışladı.” Sahâbîler:
“-Ey Allah’ın Rasûlü! Bizim için hayvanlardan dolayı da sevap var mı?” dediler.
Rasûl-i Ekrem:
“-Her canlı sebebiyle sevap vardır” buyurdu. (Müslim, Selâm, 153)
Allah Teâlâ diğer canlılara da acıma ve şefkat duygusu ihsân etmiştir. Yukarıdaki kedinin, muhabbet kuşlarına muhabbetine bakar mısınız. Şefkat ve merhamet ne büyük ve ne ulvî bir duygu! Ya Rabbî, gönüllerimizi merhamet duygusuyla yeşert! Bizlere merhamet dolu engin bir gönül lutfet!
Peşpeşe çekilmiş gibi duran bu iki fotoğraf, aslında bir videodan alındı. Kedi, yaratılışı itibariyle kuşlara saldıran bir hayvan. Fakat burada akıl almaz şekilde, muhabbet kuşlarına yavruları gibi muhabbetle davranıyor.