21 Aralık'ta Türkiye'de en uzun gece yaşanıyor. 21 Aralık ekinoksu kış gündönümü sonrası kullanıcılar Şeb-i Yelda sözcüğünü aratmaya başladı. Peki farsça bir tamlama olan Şeb-i Yelda'nın anlamı nedir? Şeb-i Yelda ne zaman? İşte detaylar...
21 Aralık, Kuzey yarım küre için, yılın en uzun gecesi ve en kısa gününe sahiptir. Bu günü takip eden günlerde geceler kısalmaya, günler uzamaya başlar. 21 Mart tarihinde gece ve gündüz süre olarak eşitlenir.
Şeb-i Yelda ne demek?
21 Aralık kış dönümünün bir diğer adı Şebi Yelda'dır. Şeb-i Yelda; Farsça Şeb yani gece, yelda ise en uzun gün anlamında en uzun geceyi ifade eder. Başta İran olmak üzere birçok yerde Şeb-i Yelda günü kutlamaları yapılır.
Kimi inanışlarda “Horrem Ruz” (Kutlu Gün) olarak geçen Şeb-i Yelda, Eski Ermeni takvimlerinde de “Navasard” olarak adlandırılmış ve yeni yıl olarak kutlanmıştır.
“Şeb i Yelda” olarak da adlandırılan 21 Aralık, en eski tek tanrılı inanış olan Zerdüştlükte de kış mevsiminin başlangıcı, yeni yılın başı olarak da bilinirdi. Ancak en uzun gece olması sebebiyle de, gece bitip sabah güneş doğana kadar yemekler yenir, eğlenceler düzenlenirdi. Bugün bile başta İran olmak üzere birçok yerde, Şeb-i Yelda günü kutlamaları yapılır.
Bölgelere göre değişiklikler gösterse de özellikle İran’da yapılan Şeb-i Yelda kutlamalarında, ailenin en büyüğünün evinde toplanılır, başta karpuz ve nar olmak üzere hemen her tür yiyecek hazırlanır, sabah güneşin doğuşuna şahit olana kadar bu ritüel devam eder.
