Türkiye’nin dönemin şartları gereği imzaladığı ve bugün gelinen noktada ayağına pranga olmaya başladığı Montrö Sözleşmesi’nin egemenlik haklarımızı ihlal eden maddeleri Kanal İstanbul Projesi’nin hayata geçirilmesiyle by pass edilebilir. Konu hakkında Akit’e konuşan tarihçiler ve hukukçular özel açıklamalarda bulundu.
Hakkı Bilir İstanbul
Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin elimizi zayıflatan maddeleri, asrın projesi olarak literatüre geçen Kanal İstanbul ile aşılabilir. Dönemin şartları gözetildiğinde gayet makul bir anlaşma olan Montrö Boğazlar Sözleşmesi, bugün gelinen noktada egemenlik haklarımızı zedelerken, Kanal İstanbul projesinin hayata geçirilmesi kayıplarımızı minimize edebilir. Hukukçular ve tarihçiler Montrö Sözleşmesi’ndeki egemenlik hakları ihlalimizin ve maddi kayıplarımızın Kanal İstanbul ile aşılabileceğine işaret ediyor.
Üniter yapımız güçlenir
Hukuk ve Fikir Platformu Başkanı Faruk Keleştimur, “Kanal İstanbul, Montrö Sözleşmesi’nin kapsamına girememektedir. Kanal İstanbul, Karadeniz’i Marmara Denizi’ne bağlayan yeni bir su yoludur. Güzergahı tamamen Türkiye Cumhuriyeti’nin egemenlik sahası içinde yer alan topraklar üzerindedir. Karadeniz ile Ege ve Marmara Denizi arasında artan ticari faaliyetler ve bunun sonucunda yoğunlaşan gemi trafiğinin Kanal İstanbul vasıtası ile yeniden yapılandırılması ülke güvenliğinin yanında uluslararası ticaretin güvenli ve istikrarlı şekilde yürütülmesine fayda sağlayacaktır” dedi.
Türkiye’nin dış politikasını barışçıl temellerle şekillendirdiğini hatırlatan Keleştimur, şöyle devam etti: “Türkiye Cumhuriyeti, kuruluşundan itibaren dış politikasını bölgesel ve küresel barışın, güvenliğin ve refahın sağlanması gayesi ile oluşturduğudur. Şüphesiz; Türkiye Cumhuriyeti Devleti, söz konusu projenin yapımı ve işletilmesinde bu ana gayeyi gözeterek politikalarını belirleyecektir.”
Kayıplarımız telafi edilir
Tarihçi Gazeteci Yazar Murat Özer de, “Montrö’nün imzalandığı dönemle bugün arasında ciddi bir fark var. Türkiye, Lozan’da açık bırakılan Boğazlar konusunu 1936’da Montrö’de imzaladı. Dünyanın pek çok yerinde boğazlardan çok ciddi gelir elde ediliyor. Türkiye ise iki tane stratejik boğazından gelir elde edemiyor. Yılda milyarlarca liralık kayıp söz konusu. Hem Boğaz’ın güvenliği hem de maddi kayıp Kanal İstanbul Projesiyle ortadan kalkar” diye konuştu.. Anlaşmaya göre Boğazlar üzerinde ciddi bir yaptırım gücümüzün olmadığını kaydeden Özer, “Biz savaş halinde olmadığımız sürece savaş gemileri Boğaz’dan geçebiliyor. Rusya’nın Esed’e yaptığı yardımlar Boğaz’dan geçti” dedi.
