Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından önemli bir hamle yapıldı. Ticari kredi faizlerini TCMB faizlerine yaklaştırmak için makro ihtiyati önlemler hayata geçirildi.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nca (TCMB) firmaların likidite temin etmelerini kolay kılacak bir adım atıldı. Yeni makro ihtiyati tedbirler uygulamaya alındı. Bu tedbirler, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Araç seti güçlendirildi
TCMB’nin konuyla ilgili duyurusunda finansal istikrarın desteklenmesi ve parasal aktarım mekanizmasının güçlendirilmesi amacıyla hem varlık hem de yükümlülük kalemleri üzerinden zorunlu karşılık ve menkul kıymet tesisi uygulamalarıyla makro ihtiyati araç setinin güçlendirildiği belirtildi.
Kamuoyuna açıklama yapılmıştı
Duyuruda şu ifadelere yer verildi: “Para Politikası Kurulu (PPK), 26 Mayıs 2022 tarihli açıklamasında değerlendirme süreçleri tamamlanan teminat ve likidite adımlarının devreye alınacağını kamuoyuyla paylaşmıştır. Bu kapsamda 10 Haziran 2022 tarihinde yayımlanan 2022/20 sayılı tebliğle yabancı para mevduat ya da katılım fonu yükümlülükleri üzerinden TL cinsinden menkul kıymet tesisi uygulaması başlatılmıştır. Bu düzenleme kapsamında bankalar, TL mevduat ya da katılma hesaplarına dönüşüm hedeflerine göre belirlenen oranlarda menkul kıymet tesis etmektedir. İlk tesis 29 Temmuz 2022 tarihinde gerçekleşmiştir.
PPK 18 Ağustos 2022 tarihli duyurusunda kredilerin büyüme hızı ve erişilen finansman kaynaklarının amacına uygun şekilde iktisadi faaliyetle buluşmasının yakından takip edildiğini, son dönemde belirgin şekilde açılan politika-kredi faizi makasının parasal aktarımın etkinliğini azalttığını belirtmiştir. Bu çerçevede, parasal aktarım mekanizmasının etkinliğini desteklemek üzere makro ihtiyati politika setinin daha da güçlendirileceğini; değerlendirme süreçleri tamamlanan kredi, teminat ve likidite politika adımlarının da kullanılmaya devam edileceğini kamuoyuyla paylaşmıştır.”
Duyuruda 23 Nisan 2022 tarihinde zorunlu karşılığa tabi krediler için tesisin yüzde 20 düzeyinde uygulandığına işaret edildi. Uygulamanın etkinliğinin arttırılması amacıyla bankalar için yüzde 30 oranında menkul kıymet tesisinin ikame edilmesinin hükme bağlandığına dikkat çekildi.
Duyuruda 30 Aralık 2022 itibarıyla 29 Temmuz 2022 tarihine göre yüzde 10 kredi büyüme oranını aşan kredi tutarı kadar menkul kıymetin bir yıl boyunca tesis edilmesine karar verildiği anımsatıldı.Hariç tutulan kredi türlerinin harcama mukabili kullandırılmaması halinde menkul kıymet tesisine tabi olmasının kararlaştırıldığı hatırlatıldı.
Kritik hamle
Duyuruda tebliğin yayımı tarihinden itibaren 2022 sonuna kadar kullandırılacak ticari nitelikteki kredilerde TCMB tarafından yayımlanan yıllık bileşik referans oranın 1.4 katı üzerinde yıllık bileşik faiz oranıyla kullandırılacak kredi tutarının yüzde 20’si, 1.8 katı üzerinde yıllık bileşik faiz oranıyla kullandırılacak kredi tutarının yüzde 90’ı nispetinde menkul kıymet tesis edilmesine karar verildiği kaydedildi.
3 hedef var
Makro ihtiyati tedbirlerin 3 hedefi ise şöyle sıralandı:
*Sistemik şoklara karşı tampon oluşturmak. Bu yolla finans sistemini şoklardan korumak ve ekonomiye kredi akışının sürmesini sağlamak.
*Kredi ve varlık fiyatları arasındaki çevrimsel döngüyü azaltmak, yoğun kaldıraç kullanımını sınırlamak, sürdürülebilir olmayan kaynaklardan fonlamayı kısma yoluyla zaman içinde oluşabilecek sistemik kırılganlıkları engellemek.
* Finans sisteminde birbirine bağımlılıktan ortaya çıkabilecek kırılganlıkları kontrol etmek ve iflas etmesine izin verilemeyecek kilit kuruluşları belirlemek.
