Merkez Bankası, dövizde spekülatif alımları engellemek ve reel sektörün kur riskini sınırlamak için düğmeye bastı.
TCMB Başkan Yardımcısı Erkan Kilimci’nin reel sektörün kur riskine karşı yeni bir ürün üzerinde çalıştıklarını açıklamasının ardından yeni enstrümanın niteliği, nasıl çalışacağı ve sonuçlarının neler olabileceği konusu merak uyandırdı.
İstikrar için önemli
Analistler son düzenlemenin, döviz kuru ile borçlanma dinamiklerinin kur riskinden korunma (hedge) mekanizmasını önemli hale getirdiğini belirterek, özel sektörün 200 milyar doları aşan döviz pozisyon açığı göz önüne alındığında bu enstrümanların makroekonomi ve finansal istikrar için ne kadar önemli olduğunun anlaşılabileceğini ifade etti.
Sistem nasıl işleyecek?
AA Analisti, ekonomist Haluk Bürümcekçi, TCMB’nin üzerinde çalıştığı TL uzlaşmalı vadeli döviz işleminin en önemli özelliğini işleyiş şeklini şu sözlerle değerlendirdi:
-Klasik döviz işlemlerinden farklı olarak spot piyasada veya ileri vadede anapara (döviz) değişimi söz konusu olmayacak.
-İşlem vadesinde, sadece üzerinde uzlaşılan kur ile o günkü kur arasındaki farkın yol açacağı TL hareketi gerçekleşecek.
-TL uzlaşmalı vadeli işlemin vade sonunda kurun, üzerinde uzlaşılan seviyeden daha yüksek olması durumunda TCMB, aradaki farkı TL olarak ödeyecek, düşük olması durumunda karşı taraf TCMB’ye ödeyecek, söz konusu enstrüman büyük olasılıkla ihale yoluyla bankalara sunulacak.
-Bu işlemlerin döviz anapara değişimi içermemesi nedeniyle TCMB’nin brüt ve net döviz rezervlerinde bir azalış olmayacak.
-Yeni mekanizma döviz anapara değişimi içermediğinden gerçek döviz talebini (ithalat, dış kredi geri ödemesi, portföy çıkışı gibi) karşılamada yardımcı olamayacak. Buna karşılık spekülatif döviz talebini sınırlamada faydasının olması bekleniyor.
-İş Portföy Başekonomisti Nilüfer Sezgin de kurdaki oynaklığın yükselmeye başladığı dönemlerde, döviz borcu olan şirketlerin hem hedge amaçlı hem de spekülatif maksatlı döviz taleplerinin arttığını, kurdaki yükseliş döngüsünü daha da fazla beslediğini söyledi. Sezgin, Merkez Bankası’nın TL uzlaşmalı vadeli döviz işlemlerinin böyle dönemlerde oynaklığı azaltıcı bir rolü olabileceğini vurguladı.
Can simidi halka arz
Bu arada kur ve faiz riskiyle karşı karşıya olan reel sektöre hükümet ve Merkez Bankası’nın ardından bir kapı da Borsa İstanbul açıyor. Borsa İstanbul Yönetim Kurulu Başkanı Himmet Karadağ, kur riski ve finansman sıkıntısı nedeniyle zor zamanlar yaşayan ancak 1 milyar lira veya dolar üzerinde piyasa değeri olan büyük şirketleri zarardan kurtarmak için halka arz yöntemini kullanacaklarını söyledi.
