Dünyanın gözü Ukrayna’da gerçekleştirilen kritik üçlü zirvedeydi. Lviv’e gelen Cumhurbaşkanı Erdoğan, Zelenski ve Guterres’le yaptığı görüşmede, Ukrayna’da savaşın bitmesi gerektiğini belirterek Türkiye’nin arabulucu olabileceğini vurguladı.
Hacı Yakışıklı Lviv
Rusya’nın ardından Ukrayna’ya da giden tek lider olan Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan dün Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ve BM Genel Sekreteri Antonio Guterres Lviv kentinde 3’lü zirve gerçekleştirdi. Potoçki Sarayı’nda basına kapalı gerçekleşen zirve, 40 dakika sürdü. Görüşmede, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, MİT Başkanı Hakan Fidan ve Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın da yer aldı.
Yeni bir Çernobil istemiyoruz
Can kayıplarından duyduğu derin üzüntüyü ifade eden Erdoğan, şöyle devam etti: “Kharkiv’de bir yurda yönelik gerçekleştirilen 9 sivilin öldüğü, 35 kişinin yaralandığı füze saldırısı için de ülkemiz ve milletimiz adına taziyelerimi ilettim. Zaporijya Nükleer Santrali etrafında devam eden çatışmalardan duyduğumuz endişeyi dile getirdik. Yeni bir Çernobil yaşamak istemiyoruz. Türkiye olarak bir taraftan çatışmaların diplomatik çözümle sona ermesi için çaba harcarken diğer taraftan da Ukraynalı dostlarımızın yanında olduk, olmaya devam ediyoruz. Savaşın başından bu yana Ukrayna halkının acil insani ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla 98 tırlık insani yardım malzemesi sevk ettik, 325 bin Ukraynalıya geçici olarak ülkemizde ev sahipliği yaptık. Bugüne kadar olduğu gibi Ukrayna’nın yeniden imarı için gereken desteği vereceğimizi Zelenski ile paylaştım.
Tarihi nitelikte bir zirve
“Malumunuz bundan daha bir ay önce BM, Ukrayna, Rusya ve Türkiye olarak tarihi nitelikte bir ortak çalışma örneğini sergiledik. Ukrayna tahılının Karadeniz üzerinden güvenli şekilde dünya piyasalarına ihracını mümkün kılan İstanbul Mutabakatı’nın olumlu yansımalarını sadece Ukrayna değil, tüm dünya hissetmeye başladı. 1 Ağustos’tan bu yana toplam 25 gemi ve yaklaşık 625 bin ton Ukrayna tahılının dünya pazarına ulaştırıldı. Bugünkü temaslarınızda mevcut mekanizmanın faaliyetlerini artırarak sürdürmesi için atılabilecek adımlar üzerinde durduk. Üçlü görüşmemizde ayrıca İstanbul Mutabakatı’nın oluşturduğu müspet havanın kalıcı barışa tahvil edilmesi imkanlarını değerlendirdik. Diplomatik sürecin canlandırılması için uluslararası toplumun daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğine özellikle işaret ettik.
Bu savaş masada bitecek
“Şahsen savaşın en nihayetinde müzakere masasında sonuçlanacağına olan inancımı muhafaza ediyorum. Zelenski ve Guteress de bu hususta aynı fikirdeler. Tüm mesele, müzakere masasına giden en kısa ve adil yolu tespit etmektir. Mart ayında İstanbul’da şekillenen parametreler üzerinden müzakerelerin canlandırılmasının imkan dahilinde olduğuna inanıyorum. Bu hedefe yönelik olarak her türlü desteği vermeye tekrar kolaylaştırıcı veya arabulucu rolünü oynamaya hazırız. Tabii görüşmemizde savaş esirlerinin mübadelesi konusunu ve bu konudaki girişimlerimizi ele aldık, bu konuyu önemsediğimizi de ayrıca ifade etmek istiyorum. İnanıyorum ki şu anda burayı takip edenler, ‘Acaba bu esirlerin mübadelesi ne oldu?’ sorusunu da cevaplamaya çalışıyor. Bu konuyla ilgili olarak Sayın Putin ile Rusya tarafıyla da bugünkü bütün görüşmelerimizin neticesini değerlendirmeye devam edeceğiz.”
Ukrayna'yı yeniden inşa edeceğiz
Bu arada, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Zelenski ile de 2 saat baş başa görüştü. Görüşmenin ardından iki liderin huzurunda önemli bir anlaşma imzalandı. Ukrayna’nın savaş nedeniyle tahrip olan altyapısının yeniden inşası amacıyla Türkiye ve Ukrayna arasında yapılan anlaşma, Ukrayna Altyapı Bakanı Oleksandr Kubrakov ile Ticaret Bakanı Mehmet Muş tarafından imza altına alındı. Anlaşmayla iki ülke arasında Ukrayna’nın yeniden inşası için bir Görev Gücü oluşturulacak. Görev gücü ile Ukrayna’da yollar, köprüler, su ve elektrik altyapısı, hastane ve okul gibi sosyal ve ekonomik önemi haiz tesislerin yeniden inşası için çalışmalar birlikte koordine edilecek.
