Her bebekte emekleme farklı olabilir. Bir bebek öne doğru emeklemeyi öğrenirken, bir başkası arkaya doğru emekleyebilir. Bir bebek elleri ve dizleri üstünde emeklemeye çalışırken bir başkası ayakları ve elleri üstünde emeklemeye çalışır. Bebeklerde emeklemenin evreleri konusunda Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Alper Bıçkıcı önemli açıklamalarda bulundu.
Emekleme için bebeğin desteksiz oturabilmesi, el ve dizleri üzerinde durabilmesi gerekir. Dizlerini bir öne bir arkaya hareket ettirmeye başladığında artık yer değiştirmek onun için kolay olacaktır. Bebekler 6-9. aylar arasında emeklemeye başlayabilirler.
Beklediniz ve bebeğiniz 9 aylık oldu ama halen emeklemiyor. “Acaba problem mi var?” diye düşünüyorsunuz. Unutmayalım ki emeklemek şart değildir. Emeklemeden yürüyen azımsanmayacak sayıda bebek vardır. Öyle ki yürüdükten sonra emekleyen bebekler de vardır.
EMEKLEMESİNE FIRSAT VERİN
Bazı aileler bebeklerine emeklemeleri için fırsat vermeyebilirler. Mesela bebeklerini sürekli mama sandalyesinde, etrafına yastık koyup kanepede veya beşiğinde tutma eğilimi sergilerler. Eğer bebeğinizin emeklemesini istiyorsanız ona fırsat vermelisiniz. Yere temiz bir battaniye, halı, çarşaf serip yüzükoyun yatırın. Karşısına geçin ve onu kendinize çağırın. Ses çıkaran renkli bir oyuncağı gösterin. Size gelmeye çalışacaktır. Bu bebeğinizin emekleme hareketini geliştirmesine de neden olur.
Emeklemenin gelişim ölçütü olmadığı göz önünde bulundurulmalıdır. Ancak niye emeklemediğini ya da bebeklerinin gelişiminde gerilik olduğunu düşünen aileler yine de şüphelerini gidermek için 6 yaşına kadar gelişim testi olan Denver 2 Gelişim Testi’ni yaptırabilirler.
DİKKAT ETMENİZ GEREKENLER
- Yerlere tüysüz, pamuklu battaniyeler, üstüne çarşaf serebilirsiniz. Bebeğin dolaşacağı zeminin sık sık tozu alınmalı ve yıkanıp güzelce kurutulmalıdır.
- Mümkün olduğunca emeklemesini takip edip, bu battaniye sınırlarında olmasına çabalayın.
- Boncuk, demir para, oyuncak parçaları gibi bebeğinizin ağzına atabileceği ve boğulma riski taşıyan nesneleri dikkatlice ortadan kaldırmalısınız.
- Evinizdeki keskin masa ve sandalye kenarlarını korumaya almalısınız. Böylece çocuğunuz farkına varmadan kendine zarar vermesini engellemiş olursunuz.
- Merdiven var ise mutlaka önüne bebeğiniz için engel koymalısınız. Bu şekilde onu düşme ihtimalinden kurtarabilirsiniz.
- Zemine yakın çekmece ya da dolap kapaklarına kilit koyun, alt dolaplara, çekmece içlerine tehlike oluşturabilecek temizlik malzemelerini koymayın.
- Evdeki prizlere güvenlik aparatı takın ve uzatma kablolarını yukarılara alın.
YÜRÜTEÇ KULLANMAK ZARARLI MI?
Annelerin kolaylık olarak kabul ettikleri belki de bebeklerini daha da büyümüş görmek istediklerinden kullandıkları yürüteçlerin belirgin zararları olduğu saptanmıştır. Tabii bu zararları en aza indirmek ve kullanım tercihini yapmak ailelere düşmektedir. 4-7 aydan itibaren kullanılmaya başlayan yürüteç zararlarını sizin için derledik:
- Ayak tabanına basması gereken bebeğiniz parmak uçlarında yürür ve bunu alışkanlık haline getirebilir.
- Tam basamayan bebeklerin ayaklarına ve kalçalarına fazla ve dengesiz yük biner bu da kalça ve ayak deformasyonlarına sebep olabilir.
- Yürüteçle birlikte boyun, sırt ve bel kaslarının gelişmesi yavaşlar ve kamburluk “skolyoz” riskini de taşır.
- Yürüteçle ev kazalarının; yürütecin devrilmesi, sert zemine çarpması, sobalara dokunma, merdivenden aşağı yuvarlanma, yukarıda uzanabileceği masa örtüleri ile üzerine çaydanlık, ağır cisimler düşürmesi riskinin arttığı gözden kaçırılmaması gereken ev kazaları riskidir.
Önerimiz bebeğin doğal şekilde oturması, yürümesi, dengede durmasının yapay gereçlerle manipüle edilmemesidir.
BEBEĞİN YÜRÜMEYE BAŞLAMA ZAMANI
Çocuklar genellikle ortalama 12-13. ay civarında yürümeye başlarlar, ancak bazı çocuklarda bu 9. aya kadar erken olurken, bazı çocuklarda 17-18. aya kadar gecikebilir. Çocuğunuz 18 aylık olduğu halde yürümüyorsa ya da simetrik adım atamıyorsa; kalça çıkığı, ayak, bacak kemik bozuklukları, kas hastalıkları açısından kontrol edilmesi gerekir.
Son yıllarda rutin bir uygulama haline gelmiş olan Kalça Ultrasonu ilk 2 aylık dönemde yapılmaktadır. 3. aydan sonra kalça ultrasonu tanı aracı olmaktan çıkar. Kalça çıkığı olup olmadığını diğer yöntemlere göre çok daha net belirlemektedir. Bilinmelidir ki kalça çıkığı ilk aylarda saptandığında sadece çift bez tedavisi ile düzelebilmekle birlikte 1 yaşında sonra tanı konmuş bebeklerde tedavi çoğunlukla %100 başarılı olamayan cerrahi tekniklerle sağlamaktadır.
Erken yürüyen bir bebeğin annesi bunun çocuğun bacakları için zararlı olup olmayacağını merak edebilir. Bildiğimiz kadarı, bebeğin vücudunun, onun yapabildiği her şeye dayanacağıdır. Bazen yürümenin ilk aylarında bebeğin bacakları çarpılır ama bu erken yürüyen bebeklerde olduğu kadar geç yürüyen bebeklerde de görülebilir.
BEBEĞİNİZ YÜRÜMEYE ÇALIŞIRKEN DÜŞERSE...
Yürüme döneminde evde keskin masa, sehpa köşeleri kapatılmalıdır. Zemin çok yumuşak olmamalı ki yürümesini engellemesin. Bir miktar darbe emici özellikte olmalı ki düşmelerde yaralanma ve ağrıya neden olmasın. Yürüme esnasında bebeğinizi yakından takip edin. Yürümekten korkmaması için düşmeden yakalamaya çalışın.
Bebek düşerse ve ağlarsa yeniden yürütmek için zorlamamalıyız, başka bir yere götürüp dikkatini başka tarafa çekip olayı unutturmalıyız. Bir süre sonra yürümesi için ortam oluşturup, ayaklarını yere bastırıp kucakta kavrayıp beklemeliyiz, diğer bir kişi, karşıda beklemelidir. Talebin bebekten gelmesini beklemek en güzelidir.
