Helal sertifika ve helal gıda

Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Denetleme ve Sertifikalama Araştırmaları Derneği (GİMDES) Başkanı Dr. Hüseyin Kami Büyüközer, 'Helal sertifika' ve 'helal gıda' konusuna ilişkin sorulan soruları cevapladı.

Helal sertifika nedir? Niçin helal sertifikasına ihtiyacımız vardır?

Helal sertifikalama, muteber, ehil ve tarafsız bir kurumun, söz konusu üretimi denetlemesini, helal standartlarla uygunluk içerisinde üretimin yapıldığını teyit etmesini ve buna bağlı olarak, onaylanmış bir belge verilmesini kapsayan bir yöntemdir.

Gıdalarda helal olma şartı ile birlikte, sağlığa uygunluk ve safiyet de olması gereken şartlardır. Ayrıca helal sertifikalama ülke yönetiminin kontrol birimlerine gıda emniyeti konusunda destek hizmeti de sağlar.

Helal sertifikalama, Müslüman tüketici için, kabul edilebilir gıdanın ve tüketilebilir ürünün üretilmesi için gereklidir. Bu husus dünyadaki 2 milyar Müslüman’ı ve de helal ürün yemeyi tercih eden diğer milyonlarca insanı kapsamaktadır.

Gıdalarda domuz yağı ve domuz katkı maddeleri nasıl anlaşılır?

Çok defa, kimyasal olarak bileşiğin kökenini tayin etmek mümkün değildir, ancak üretici firma bilebilir. Bazen de çok hassas ve çok pahalı testlere ihtiyaç duyulmaktadır. Ülkemizde ise henüz bu testler yapılamamaktadır. Bu sebeple, mümkün mertebe katkısız doğal ürünler veya gıda katkı maddesini en az ihtiva eden ürünler tercih edilebilir.

Dinimizin bize kazandırdığı “Şüpheli şeylerden kaçınınız” prensibi gereğince, şüpheli katkı maddeleri belirlenip, bunlardan kaçınılmaya çalışılmalıdır.

Toplum olarak helal ve haramlara dikkat etmemiz için neler tavsiye edersiniz?

İslam, dünya hayatımızın her noktası için mesajı olan bir dindir. Dolayısıyla müntesiplerini çizgileri, sınırları belli bir yaşam tarzına uymayı istemektedir. Böyle bir istek söz konusu olunca, günlük yaşantımızda önemli yer tutan gıdalarımıza dikkat etmemiz de dinin bir emri olarak karşımıza çıkmaktadır.

Öncelikle Müslüman olarak biz demeliyiz ki; “Arkadaş! Yiyen yesin, besleyen beslesin, satan satsın, ama ben yemek istemiyorum. İrademin dışında, bilgimin dışında, beni aldatarak kimse bana dinimde haram kılınan gıda maddesini yedirme hakkına sahip değildir.”

Tüketiciler olarak bu hakkımızı almak istiyorsak, önce “bilenlerle bilmeyenler bir olur mu?” kavlince bilgimizi ve şuurumuzu artırmak zorundayız. Alışveriş yaptığımız, market, bakkal ve büfe sahiplerini ikaz edeceğiz.

Bir yandan bilmediğimiz, tanımadığımız gıda maddelerini satın almaya paydos diyeceğiz. Ambalajların üzerindeki etiketleri dikkatlice okuyacağız. Bu aldatmacaların olduğu bir ortamda etiketleri okumak da yeterli olmayacaktır.

En iyisi imalatçılar, irili ufaklı marketçiler, bakkallar, büfeciler, lokantacılar ve resmi görevliler ikaz oluncaya kadar bu tür ürünleri boykot etmek en tesirli silahımız olacaktır.

Uçaklardaki yiyecek ikramlarını yiyebilir miyiz?

Havayolları, yolcu ihtiyaçlarını karşılamak için çeşitli yemek seçenekleri sunarlar. Az tuzlu yemekler, vejeteryan yemekler, deniz ürünleri yemekleri ve diğerleri gibi. Bazı havayolları, hatta Müslümanlar için de yemek sunarlar.

Genelde, Müslümanlar için sunulan yemekler, ehliyetli bir helâl sertifika veren kuruluş tarafından sertifikalanmış değildir. Bu demektir ki, yemekte kullanılan et ve katkı maddelerinin İslâmi usulle kesimden sağlanıp sağlanmadığı ve domuz ürünleri ve alkolden arınmış olup olmadığı bilinmiyor.

Hava yoları, bu endişeyi doğru gösterecek yeterli bir talep gördükleri zaman sertifikalanmış helâl yemek tedarik edecektir. Bunun için, herbir Müslüman yolcu helâl yemek rica etmelidir. Eğer yoksa, gelecekte dikkate alınabilmesinden emin olabilmek için ricasını kaydettirmelidir.

Helâl yemek ricanıza yemek servis bölümünün sorumlusundan mektupla cevap verilmesini isteyin. Bu yol, ricanızın karar alıcı noktaya ulaşmasında size güvence sağlar. Ricanızın kaydedilmesinden sonra, deniz ürünleri veya vejeteryan yemeğinden birini seçmeyi düşünebilirsiniz. Seçtiğiniz deniz ürününün jelatinle kaplanmış olmamasına dikkat etmek şartıyla.

Kosher yemek herzaman garantili olmaz. Zira şarapla muamele edilmiş et memulleri karşımıza sürpriz olarak çıkabilir.

Genellikle margarin, tereyağı ve gıda maddelerinin ambalaj etiketlerinde yapay tat ve renk verici katkı maddeleri belirtilmektedir. Bu katkı maddeleri helâl midir?

Maalesef hepsine helâl demek mümkün değil. Bir çeşit bitten tutun, insan saçına kadar pekçok haram ana maddeden tat vericiler, renk vericiler üretilmektedir. Etikette, kullanılan katkı maddeleri açıkça isim, rumuz ve kod numaraları ile belirtilmemiş ise bu tür ürünü satın alıp kullanmaktan kaçınmalıyız.

En doğrusunu Allah (c.c.) bilir.