Günümüz insanı belirsizlikle kuşatıldı! Neden artık daha çok panik atak yaşıyoruz?
Ekonomik belirsizlikten gelecek kaygısına kadar birçok faktör, panik atak vakalarının artmasında etkili oluyor. Uzmanlara göre bu tablo; modern yaşamın ruhsal yükünü gözler önüne seriyor.
Günümüz insanı, geçmiş kuşaklara kıyasla çok daha yoğun bir belirsizlik ortamında yaşıyor. Ekonomik dalgalanmalar, iş güvencesizliği, gelecek kaygısı ve değişen sosyal roller, zihni sürekli bir tehdit algısı içinde tutuyor. Bu uzun süreli baskı hali ise panik atak vakalarının artmasıyla kendini gösteriyor. Medicana Sağlık Grubu’ndan Klinik Psikolog Cansu Kaya, panik atağın yaygınlaşmasının tek bir nedene indirgenemeyeceğini vurgulayarak, modern yaşamın getirdiği çok katmanlı baskılara dikkat çekti.
Pandemi döneminde yüzde 25 artış gösterdi
Dünya Sağlık Örgütü’ne (WHO, 2022) göre dünya genelinde kaygı bozuklukları, pandemi sonrası dönemde yüzde 25’lik bir artış gösterdi. Türkiye’de ise bu artış Türk Psikologlar Derneği’nin 2023 verilerine göre, pandemi öncesine kıyasla kaygı temelli başvurular iki katına çıkmış durumda.
Günümüz insanının geçmiş kuşaklara kıyasla çok daha fazla belirsizlikle yaşadığını belirten Klinik Psikolog Kaya, “Ekonomik dalgalanmalar, iş güvencesizliği, gelecek kaygısı ve sürekli değişen sosyal roller, zihni sürekli bir tehdit algısı içinde tutuyor. Panik atak, bu kronik alarm halinin ani bir dışavurumu olarak ortaya çıkabiliyor” diye konuştu.
‘Duygular bastırılıyor’
Panik atağın en belirgin özelliğinin bedensel belirtilerle kendini göstermesi olduğunu ifade eden Psk. Kaya, “Çarpıntı, nefes darlığı, baş dönmesi ve yoğun ölüm korkusu gibi belirtiler, bedenle temasın zayıfladığı günümüzde daha tehditkâr algılanıyor. Oysa panik atak çoğu zaman bedenin ‘dur ve fark et’ çağrısıdır” diye konuştu.
Toplumda yaygın olan ‘güçlü olmalıyım’, ‘şimdi sırası değil’ gibi düşüncelerin duyguları bastırdığını söyleyen Psk. Kaya, şu ifadeleri kullandı:
“Bastırılan duygular kaybolmaz, yalnızca biçim değiştirir. Panik atak; ifade edilemeyen korkuların, öfkenin ve yasın bedensel bir dile dönüşmüş halidir.”
‘Tanılar daha doğru konuyor’
Panik atağın daha görünür olmasının bir nedeninin de ruh sağlığı farkındalığındaki artış olduğunu belirten Klinik Psikolog Kaya, “Geçmişte kalp krizi şüphesiyle acil servise başvuran birçok kişi, bugün yaşadığının panik atak olduğunu biliyor. Bu artışın bir bölümü, tanınma oranının yükselmesinden kaynaklanıyor” dedi.
Sosyal medyada sürekli mutlu ve başarılı hayatlara maruz kalmanın bireyler üzerinde görünmez bir baskı oluşturduğunu ifade eden Psk. Cansu Kaya, “Sürekli karşılaştırma hali, yetersizlik duygusunu artırıyor. Zihin bu baskıyı taşımakta zorlandığında, beden panik atakla tepki verebiliyor” diye konuştu.
‘Panik atak bir düşman değil’
Panik atağın yalnızca bastırılması gereken bir kriz olarak görülmemesi gerektiğinin altını çizen Klinik Psikolog Cansu Kaya, “Panik atak çoğu zaman kişinin yaşam temposu, sınırları ve duygusal ihtiyaçları hakkında önemli ipuçları taşır. Doğru psikolojik destekle panik ataklar kontrol altına alınabilir ve kişi için bir farkındalık sürecine dönüşebilir” dedi.
