Kurda yaşanan yukarı yönlü oynaklık karşısında hükümet başta olmak üzere piyasa aktörleri net tavırlarını ortaya koydu. Yapılan tutarlı açıklamaların ardından dolar 7 lira, Euro 8 lira sınırından döndü. Dolardaki gevşeme 6.70 sınırına kadar görüldü.
EKONOMİ SERVİSİ
Pazar gecesi piyasadaki dalgalanmayı önleyici ilk açıklama Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’tan geldi. Albayrak, “Kurumlarımız, dün itibari ile yatırımcıları rahatlatmak için gerekli aksiyonları aldı ve konu ile ilgili duyuruları paylaşmaya başladı” ifadesini kullandı. Albayrak’ın kur dalgalanmalarına karşı aksiyon planının devreye sokulduğunu belirtmesinden kısa süre sonra TC Merkez Bankası güven mesajının yanı sıra uygulamaya dönük tedbirleri açıkladı.İlk açıklamada bankalara likidite teminatı verildi. Finansal istikrarın devamı için alınan tedbirler şöyle sıralandı:
TL LİKİDİTE YÖNETİMİ İÇİN
Merkez Bankası tarafından bankalara ihtiyaç duydukları tüm likidite sağlanacaktır.
TL işlemler karşılığında alınan teminatların iskonto oranları tür ve vadelerine göre güncellenerek bankalara teminat yönetiminde esneklik tanınacaktır. Söz konusu düzenleme ile bankaların mevcut serbest teminatlarının iskonto edilmiş değerinde yaklaşık 3,8 milyar TL tutarında artış olması öngörülmektedir.
Bankaların TL işlemleri için kullanabilecekleri teminat döviz depo limitleri 7,2 milyar Euro seviyesinden 20 milyar Euro’ya çıkarılmıştır.
Temel fonlama aracı olan 1 hafta vadeli repo ihalelerine ilave olarak ihtiyaç duyulan günlerde geleneksel yöntemle 91 güne kadar vadeli repo veya depo satım ihalesi açılabilecektir.
Bankacılık sistemi fonlama ihtiyacının yüksek olduğu günlerde vadeleri 6-10 gün arasında olmak kaydıyla farklı vadelerde birden fazla repo ihalesi açılabilecektir.
Bankaların teminat yönetimine esneklik kazandırılması amacıyla 1 hafta vadeli repo ihalelerinde kazanan tekliflerin bir bölümünün veya tamamının bankalar tarafından talep edilmesi halinde repo işlemi yerine aynı faiz oranı ve vade ile Bankalararası Para Piyasası’nda depo işlemi olarak sonuçlandırılmasına imkân tanınacaktır.
DÖVİZ LİKİDİTE YÖNETİMİ İÇİN
Bankalar bir hafta vadeye ek olarak bir ay vadeyle de döviz depo imkânından yararlanabileceklerdir.
Bankaların döviz deposu almak üzere de kullanabilecekleri yaklaşık 50 milyar ABD Doları seviyesindeki mevcut limitleri gerektiğinde artırılabilecek ve kullanım şartlarında iyileştirmeye gidilebilecektir.
Bankalar Döviz ve Efektif Piyasaları’nda kendilerine tanınan limitler dâhilinde döviz karşılığı efektif işlemleri yoluyla Merkez Bankasından efektif temin edebileceklerdir.
ZORUNLU KARŞILIK ORANLARI İNDİRİLDİ
İkinci açıklamada da TL zorunlu karşılık oranlarının tüm vade dilimlerinde 250 baz puan indirildiğine dikkat çekildi ve “Bu sayede finansal sisteme 10 milyar TL ve 6 milyar ABD Doları ile 3 milyar ABD Doları tutarında altın cinsinden likidite sağlanmış olacaktır” denildi.
SWAP İŞLEMLERİNE SINIRLAMA
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ise yaptığı açıklamada, bankaların yurtdışı yerleşiklerle yaptıkları bir bacağı döviz diğer bacağı TL olan para swaplarından, işlemin başlangıç tarihinde spotta yurtiçi bankaların TL verip döviz aldıkları swap işlemleri bankaların en son hesapladıkları yasal öz kaynaklarının yüzde 50’sini geçemeyeceğini dile getirdi.
SPEKÜLATİF HABERLERE İTİBAR EDİLMESİN
Spekülatif kur artışları ile ilgili Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın, Türkiye ekonomisinin bünyesinin güçlü olduğunu vurgulayarak, “Kimse spekülatif haber ve hareketlere itibar etmesin” uyarısında bulundu. Kalın, açıklamasının devamında “Hazine ve Maliye Bakanlığı, Merkez Bankası, BDDK, SPK ve diğer kurumlarımız, finansal istikrar için gerekli adımları atıyorlar. Türkiye ekonomisinin kuvvetli ve dayanıklıdır. Kimse spekülatif haber ve hareketlere itibar etmesin. Türkiye, bu süreçten güçlenerek çıkacaktır” diye konuştu.
BORSA 90 BİNLERDE
Gelişmelerden direkt etkilenen Borsa İstanbul yeni haftaya satış baskısıyla başlayınca değer kaybı yüzde 5’in üzerine çıktı. BİST 100 endeksi 88 bin 400 seviyesine kadar geriledi. En büyük kayıp ise bankacılık endeksinde yaşandı. Gün sonunda endeks direnç seviyesi olan 90 bini aşınca yatırımcılarına derin bir nefes aldırdı.
EMNİYETTEN SIKI TAKİP
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından Türkiye’nin ekonomik güvenliğini hedef alan kişi ya da kişiler hakkında soruşturma başlatıldı. Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından da TL’nin değer kaybı hakkında sosyal medyadan yapılan paylaşımlar takibe alındı. Bu çerçevede 346 sosyal medya hesabı hakkında adli tahkikata başlatıldı. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) da, yalan, yanlış haber ve açıklamaları yapanlar ve yayanlar hakkında her türlü yasal işlemin yerine getirileceğini açıkladı.
ALTIN CEPHESİ DE HAREKETLİ
Doların yükselişine paralel yükseliş eğiliminde olan altının fiyatı da vatandaşların yakın takibinde. Kapalıçarşı’nın 40 yıllık esnafı olan piyasa yorumcusu Mehmet Ali Yıldırımtürk, arz cephesindeki genişlikten dolayı altında da fiyatın tam olarak oturmadığını söyledi ve şu değerlendirmede bulundu: “Alıcı ile satıcının buluşması şu anda zor. Çoğu kişi meraktan sorsa da, altın için tam alım zamanı diye biliriz. Özellikle de döviz bozduranlar altına yönelebilir. Bunu yaparken de Kapalıçarşı’yı öneriyorum. Çünkü bankalara göre çarşıda altının fiyatı daha makul.’’
