Edirne'de 'beyaz altın' çeltikte hasat başladı, ilk verim duyumları 800-850 kilo

Türkiye'nin çeltik ihtiyacının yaklaşık yüzde 40'ının karşılandığı Edirne'de, üreticinin 'beyaz altın' olarak adlandırdığı çeltikte hasat mesaisi başladı. Edirne Ziraat Odası Başkanı Hüseyin Arabacı, hasat edilen yerlerde verimle ilgili ciddi bir sorun duymadıklarını, 800 kilo, 850 kilo, provize dediği çeşitlerde 1 tona yakın verim duyumları aldıklarını söyledi. Sezonun çok başında olunduğu için ortalamanın henüz belli olmadığını da vurguladı.

Fiyat durumu ise geçen yılın gerisinde. Arabacı, geçen yıl 40-42 lira bandında pazar bulan iri tane (baldo) çeltiğin bu yıl 35-36 lira bandında kaldığını, hasat eden üreticilerden randımanın düşük olduğuna dair duyumlar aldığını aktardı. Arabacı, TMO ve bakanlıktan alım fiyatlarının bir an önce açıklanmasını bekliyor.

Aşırı sıcak ve yağışsız hava nedeniyle zorlu geçen kurak 2 yılın ardından bölgede bu yıl zamanında düşen yağışlar, üreticinin yüzünü güldürdü. Son 2 yılda tarımsal sulamada kullanılan başta Tunca ve Meriç nehirleri olmak üzere birçok su kaynağı kuruma noktasına gelince, çiftçi ürününü dönüşümlü sulamayla hayatta tutmuştu. Mayıs ayında toprakla buluşturulan çeltik, zorlu 5 ayın ardından biçiliyor.

Arabacı, bu sene yağışlarla birlikte hem baraj hem de nehir su seviyelerinde artış olduğunu söyledi: "Bu artışla beraber 2026 çeltik sezonu içerisinde hiç su sorunu yaşamadık. Çok şükür ki 2 yılın ardından rahat nefes alabileceğimiz, arazimizi rahatlıkla sulayabileceğimiz bir yıl geçirdik."

Nehir debilerinin gayet güzel olduğunu, önceki yıllardaki gibi dönüşümlü sisteme geçilmediğini belirten Arabacı, çok yağışlardan dolayı su taşkınları olduğunu, ekilişin önceki yıllara nazaran biraz geri kaldığını, buna karşın bütün çiftçinin ekimini zamanında yaptığını aktardı. Provize denilen çeşidin ayrı bir ilacı bulunduğunu, bu sayede ot mücadelesinde eski yıllara göre daha kolay bir dönem geçirdiklerini dile getirdi.

Ekiliş yaklaşık 500 bin dekara çıktı

Su sorunu olmayacak bölgelerde ekilişin arttığını söyleyen Arabacı, geçtiğimiz yıllarda il genelinde yaklaşık 430 bin dekara kadar düşen ekilişin bu yıl yaklaşık 500 bin dekar olduğunu belirtti. Edirne, Türkiye'deki ekiliş alanının hemen hemen yüzde 40'ını ekerken bu yıl yüzde 43'ünü ekti.

'800 kilo ortalamayı bozmazsak bölgemiz için iyi'

Arabacı, ortalama için şu an çok erken olduğunu, sezonun daha çok başında olunduğunu kaydetti: "Ama yani biz 800-850 gibi rakamlar duyuyoruz. 800 kilo ortalamayı bozmazsak bölgemiz için iyi diyebiliriz. Tabii bunu önümüzdeki süreçte göreceğiz."

Çeltik fiyatları açıklandığında genelde 60 randıman üzerinden konuşulduğunu hatırlatan Arabacı, randıman tarafındaki duyumları şöyle anlattı: "Bu yıl duyuyorum 50, 52, 53 randıman olan yerler varmış. Şu ana kadar aldığım duyumlar genelde randımanın düşük olmasıyla alakalı. İnşallah önümüzdeki süreçte hasat edilen yerlerde böyle gitmez. Yoksa randımanın düşük olması fiyatın daha düşük olması anlamına gelir."

'Yüzde 30'un altında bir artış üreticiyi tatmin etmeyecektir'

Arabacı, geçen yılla bu yıl arasında yüzde 30'un üzerinde maliyet artışı olduğunu, fiyatın da geçen yılın altında kalmasıyla üreticinin şu an zararına ürün sattığını, hatta pazar bulmakta ve satmakta zorlandığını anlattı. Geçen yıl serbest piyasanın iyi olmasından kaynaklı Toprak Mahsulleri Ofisi'nin rakamları biraz geç açıkladığını, piyasaların geri düşmeye başlamasıyla müdahale ettiğini hatırlatan Arabacı, "Kesinlikle yüzde 30'un altında bir artış üreticiyi tatmin etmeyecektir. İri tane bugün 48-50 lira bandında olursa üreticinin en azından zarar etmemiş olduğu ve bir nebze olsun az da olsa para kazandığı bir süreç olur" dedi.

Merkez ilçeye bağlı Üyüklütatar köyünde üretim yapan Özcan Çetin de yıl ortalamasında 750-800 kilo civarında verim beklediklerini, bu verimin kendileri için iyi olduğunu, ancak fiyatların belirsiz kaldığını söyledi. Fabrikacıların ürünü şu anda almadığını belirten Çetin, TMO'dan masrafını karşılayacak ve üretimin devamını sağlayacak bir fiyat beklediklerini aktardı: "Çok büyük para peşinde değil üretici ama zararına da üretmek istemiyoruz. Devletimiz en azından bize sahip çıksın."