DEAŞ Horasan grubu lideri kim? DEAŞ Horasan örgütü nedir? DEAŞ-K kimdir?
Afganistan son dakika haberleri yakından takip ediliyor. ABD’nin işgal ettiği Afganistan’dan çekileceğini açıklamasından sonra Taliban ülkenin neredeyse tamamını ele geçirdi. ABD ve NATO üyesi ülkelerin gerçekleştirdiği tahliyeler sürerken Kabil Havalimanında intihar saldırısı gerçekleştirildi. Saldırıda 13 ABD askeri olmak üzere 180 kişi hayatını kaybetti. Kabil Havalimanındaki bu saldırıyı DEAŞ’ın Horasan grubu üstlendi. Peki DEAŞ Horasan grubu lideri kim? DEAŞ Horasan grubu nedir? DEAŞ Horasan örgütü lideri öldü mü?
DEAŞ-Horasan grubu nedir? DEAŞ-Horasan grubu nasıl bir örgüttür? DEAŞ-Horasan grubu, 2013'te El Kaide'nin Irak kolunun ayrılarak oluşturduğu Irak Şam İslam Devleti'nin Pakistan-Afganistan bölgesindeki koluna verilen isim. İlk olarak Ocak 2015'te ortaya çıkan gruba Batı'da Horasan'ın İngilizce yazılışından (Khorasan) dolayı DEAŞ-K deniliyor. DEAŞ 2013 Nisan'da Irak'ta kurulduktan sonra 2014'te Rakka ve Musul'u alarak hızla güçlendi. Ocak 2015'te de, yani gücünün doruklarındayken Pakistan ve Afganistan'dan Irak veya Suriye'ye giderek örgüte katılmak isteyen savaşçıları bölgede topladı; Pakistan Taliban'ından ayrılan militanları da yanına alarak DEAŞ-Horasan'ın kurulduğunu duyurdu. DEAŞ-K, ilk olarak 2014’ün sonlarında Doğu Afganistan’da ortaya çıktı. Kısa sürede yayıldı. Uyuşturucu ve mal kaçakçılığı ile para kazandı. Pakistan sınırı için Taliban’la çatıştı.
DEAŞ Horasan örgütü ne zaman kuruldu?
Adını geçmişte Afganistan, Pakistan, İran ve Orta Asya'yı kapsayan bölgeye verilen Horasan'dan alan DEAŞ/Horasan, 2013'te El Kaide'den koparak kurulan DEAŞ'ın Afganistan ile Pakistan alanında faaliyet gösteren kolu.
2014'te DEAŞ'ın Irak ve Suriye'de gücünü ispatlamasıyla Tehreek-e-Taliban Pakistan'ın (Pakistan Talibanı) eski mensupları, DEAŞ lideri Ebubekir el-Bağdadi'ye bağlılıklarını bildirmişti. Ayrıca bu süreçte Pakistan ve Afganistan'dan pek çok kişi DEAŞ saflarında savaşmak üzere Irak ve Suriye'ye gitti. Böylece bölgede DEAŞ'a bağlılığını bildiren kişilere Pakistan Talibanı'nın da katılmasıyla DEAŞ/Horasan Ocak 2015'te kuruldu. Örgütün, pek çok Orta Asya ve Arap ülkesinin yanı sıra Çeçenistan, Hindistan, Bangladeş ve Çin'den gelen binlerce mensubunun olduğu iddia ediliyor.
Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi tarafından temmuz ayında yayımlanan rapora göre, örgütün en az 500 ila birkaç bin arasında militanı bulunuyor. DEAŞ/Horasan, kurulmasının hemen ardından ülkenin doğusundaki Nangahrar eyaletinin dağlık bölgeleri ile Kunar vilayeti arasında konuşlanmaya başladı. Bu dağlık bölgenin 2001'de Taliban’ın devrilmesinden sonra El Kaide lideri Usame Bin Ladin’e sığınak olduğu medyaya yansımıştı.
ABD öncülüğündeki DEAŞ'a karşı uluslararası koalisyonun 2017'de örgütü fiziki olarak Irak ve Suriye'de yok ettiklerini ilan etmesi ardından, DEAŞ/Horasan'ın geri dönenler ve özellikle Orta Asya'daki ülkelerden bünyesine kattığı militanlarla daha da güçlendiği iddia ediliyor.
ABD'nin 2016'da yabancı terör örgütleri listesine aldığı DEAŞ/Horasan'ın Nangarhar, Nuristan, Kunar ve Laghman vilayetlerinde etkili olduğu belirtiliyor. Yine örgütün son zamanlarda Kabil'in çevresinin yanı sıra Faryab, Cüzcan ve Kunduz vilayetlerinde de etkinlik gösterdiği iddia ediliyor.
Son aylarda DEAŞ/Horasan başkent Kabil çevresi ile bazı kuzey vilayetlerinde varlık gösterme denemelerinde bulundu. Kontrolü kaybeden Afgan güvenlik güçlerinin söz konusu bölgelerdeki operasyonlarında bazı militanlar ele geçirilmişti.
DEAŞ Horasan grubu lideri kim?
Öte yandan, DEAŞ/Horasan'ın sorumlusu Hafız Sayid, Ağustos 2016'da, halefi Abdul Hasip ise Nisan 2017'de ABD ve Afgan güçlerince öldürüldü. Yeni lider Abdullah Orakzai de Nisan 2020'de Afganistan'ın güneyinde yakalandı. Afgan ordusunun, tamamen bitirildiğini ancak uyuyan hücrelerce saldırıların devam edeceğini belirttiği örgütün liderliğini, Haziran 2020'den bu yana Şahab el-Muhacir yapıyor. DEAŞ/Horasan, Taliban'ı stratejik rakibi olarak değerlendiriyor. Örgüt, Taliban'ı sadece Afganistan'la sınırlı bir hükümet kurma amacı güden milliyetçiler olarak tanımlayarak, küresel bir halifelik kurma hedefi benimsiyor.
DEAŞ Horasan örgütü lideri öldü mü?
ABD Merkez Kuvvetler (CENTCOM) Sözcüsü Albay Bill Urban, yaptığı yazılı açıklamada, "ABD askeri kuvvetleri, bir DEAŞ/Horasan elebaşına yönelik ufuk ötesi terörle mücadele operasyonu yapmıştır." ifadesini kullandı. Urban, "İlk belirlemelere göre hedefi öldürdük. Sivil kayıp olmadığını biliyoruz." ifadesini kullandı.
