Daha başlamadan engelleyecek: Öğrencilerden yangın savar sistem
Çorum'un Kargı ilçesinde lise öğrencileri geliştirdikleri "Orman Yangınlarını Erken Önleme Sistemi" (OYES) ile orman yangınlarının henüz başlamadan önce tespit edilmesine yönelik çözüm sunmayı hedefliyor.
Kargı Çok Programlı Anadolu Lisesi öğrencileri, son yıllarda artan orman yangınlarının önüne geçebilmek için proje hazırladı.
Biyoloji Öğretmeni Selami Dicle ve öğrencileri, geliştirdikleri sistemle yangınların oluşumuna neden olabilecek sıcaklık değişimlerini önceden belirleyerek ilgili birimlere uyarı verilmesini amaçlıyor.
Orman gözetleme kulelerinde kullanılmak üzere tasarlanan sistem, doğadaki bitki örtüsünün renk verilerini algılayan özel bir alıcı mekanizma ve kontrol panelinden oluşuyor. Toplanan veriler analiz edilerek yangın riski oluşturan sıcaklık değişimleri önceden tespit ediliyor ve sistem alarm veriyor. Ayrıca yangın riski bulunan bölgenin konum bilgisi de kontrol merkezine iletiliyor.
Kargı Çok Programlı Anadolu Lisesi Biyoloji Öğretmeni Selami Dicle, orman yangınlarının yalnızca Türkiye'nin değil dünyanın da önemli çevre sorunlarından biri olduğunu söyledi.
Orman yangınları çıktıktan sonra kontrol altına alma ve söndürmenin güçleştiğine işaret eden Dicle, "Biz bu sistemle yangınları çıkmadan önce önlemeyi hedefliyoruz. Geçtiğimiz yıl meydana gelen yaklaşık 3 bin 200 yangının önemli bir kısmı sebebi bilinmeyen yangınlar olarak kayıtlara geçti. Yüksek sıcaklık ve düşük nem nedeniyle doğaya atılan cam parçaları, metaller aşırı ısınarak kurumuş otları tutuşturabiliyor. Bu da sebebi bilinmeyen yangınlar olarak literatüre giriyor. OYES projesi tam olarak bu tür riskleri önceden tespit etmeye yönelik geliştirildi." dedi.
PROJEDE GERİ DÖNÜŞTÜRÜLEBİLEN ATIK MALZEMELER KULLANILDI
Projede kullanılan malzemelerin büyük bölümünün geri dönüştürülebilir atık materyallerden oluştuğunu ifade eden Dicle, duş hortumları, ısıtıcı ayakları, tabaklar ve arızalı elektronik cihazlardan sökülen parçaların sistemin yapımında değerlendirildiğini kaydetti.
Projede görev alan öğrencilerden 11. sınıf öğrencisi Hasan Türk ise sistemin aşırı sıcaklık ve düşük nem koşullarında oluşabilecek yangın risklerini önceden belirlemeyi amaçladığını belirterek, "Ormandaki bitki örtüsünün baskın renk değerleri sistem tarafından referans alınacak.
Bu veriler üzerinden sıcaklık değişimleri takip edilecek. Yangın çıkma riskinin kritik seviyeye yaklaşması halinde sistem uyarı verecek. Böylece ilgili ekipler gerekli tedbirleri alarak yangın oluşmadan önce müdahale edebilecek." diye konuştu.
Türk, kendi enerjisini üretebilecek şekilde tasarlanan sistemin, özellikle ulaşılması güç ormanlık alanlarda kesintisiz çalışabilecek şekilde geliştirildiğini aktardı.
Kargı Çok Programlı Anadolu Lisesi tarafından geliştirilen OYES'in, ilgili kurumların desteğiyle geliştirilerek sahada uygulanabilir hale getirilmesi hedefleniyor.
