Daday'da keşfedilen yeni akar türü 'Kunstidamaeus Oaphlagonicus' adıyla literatüre girdi

Kastamonu Üniversitesi Bitkisel ve Hayvansal Üretim Bölümü Başkanı Dr. Öğretim Üyesi Cihan Cılbırcıoğlu, Daday ilçesindeki tarihi Paflagonya Kaya Mezarı çevresinde yürüttüğü arazi çalışmalarında yeni bir akar türü keşfetti. Daha önce bilimsel olarak tanımlanmamış tür, uluslararası zoolojik adlandırma kuralları doğrultusunda "Kunstidamaeus Oaphlagonicus sp. nov." adıyla bilim literatürüne kaydedildi.

Türe verilen "Oaphlagonicus" adı, Kastamonu'nun da içerisinde yer aldığı antik Paflagonya bölgesine atıfta bulunuyor. Bölgenin tarihi ve coğrafi kimliği böylece yeni keşfedilen türün bilimsel adıyla uluslararası literatürde yer aldı.

Arazide elde edilen örnekler ayrıntılı taksonomik incelemelere tabi tutuldu; incelemeler Rusya Bilimler Akademisi'yle birlikte yürütüldü. Cılbırcıoğlu ile akademinin araştırmacılarından Dr. Vasily Kolesnikov'un ortaklaşa yürüttüğü çalışmaya ilişkin bilimsel makale, akaroloji alanının uluslararası hakemli dergilerinden Systematic&Applied Acarology'nın Mayıs 2026 sayısında yayımlandı.

Kenelerle akraba bir bitki zararlısı

Türü "Bir bitki zararlısı tür ama kenelerle akraba" sözleriyle tanıtan Cılbırcıoğlu, teşhisi kendisinin yaptığını, yeryüzünde daha önce bulunmayan yeni bir akar türü olduğu için ismini vererek milli olarak tescillediklerini söyledi. Akademisyene göre akarlar örümceklilerden gelen küçük bir grup; keneler de aynı grupta yer alıyor.

Keşfe giden süreci aktaran Cılbırcıoğlu, "Bu türle ilgili de 1 yıldır arazi çalışması yürüttük. Daday'ın ormanlarında, Ballıdağ dediğimiz ve Paflagonya'yı da içine alan bölgede örnekleme yaptık" dedi. Örneklemelerden gelen türlerin analiziyle yeni türün ortaya çıkarıldığını belirten akademisyen, yayına özellikle yabancı araştırmacıların ilgi duyduğunu ve kendisinden bilgi aldığını ifade etti.

Rusya Bilimler Akademisi'nin yanı sıra Gürcistan, Amerika ve İspanya'dan bilim insanlarıyla da çalıştığını anlatan Cılbırcıoğlu, son çalışmada belirli türleri akademiye göndererek teşhisi ortak yaptıklarını söyledi. Akademisyen, tarım alanlarında zararlı olan akarların biyolojik mücadelesiyle ilgili de çalışmalar yürüttüklerini belirtti.

"Bunlar da milli bir değer"

Mikrobiyoloji alanında çalışmalar yürüttüğünü söyleyen Cılbırcıoğlu, çalışma alanının biyoçeşitlilik olduğunu belirtti. Akademisyen, bu alanda yaklaşık 12-13 yıldır, akarlarla ilgili ise yaklaşık 14 yıldır çalıştığını dile getirdi.

Ülkelerin yalnızca yemeklerinin ya da tarımsal ürünlerinin değil, biyoçeşitliliğinin, bitki ve hayvan türlerinin de kaydedilmesinin önemli olduğunu vurgulayan Cılbırcıoğlu, "Bunlar da milli bir değer" dedi. Yeni türün biyolojik patent olarak uluslararası tescillendiğini aktaran akademisyen, bu tespitler yapılamadığında yabancı bilim insanlarının ülkeye gelip tespitleri kendilerinin yapabildiğini, türlerin ülkenin kendi bilim insanlarınca kaydedilip uluslararası alana sunulmasının ve Kastamonu'nun tanıtımının çok önemli olduğunu söyledi.

Rektör Topal akademisyenleri tebrik etti

Kastamonu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Hamdi Topal, konuya ilişkin yazılı bir değerlendirme yaptı. Üniversitenin farklı disiplinlerde yürütülen bilimsel çalışmaları ve uluslararası akademik iş birliklerini desteklemeye devam ettiğini belirten Topal, çalışmanın Türkiye'nin biyolojik çeşitliliğinin kayıt altına alınmasına ve Kastamonu'nun doğal zenginliklerinin bilimsel literatürde yer almasına katkı sunduğunu ifade etti.

Topal, "Uluslararası iş birlikleriyle gerçekleştirilen bu tür araştırmalar, Üniversitemizin araştırma kapasitesine de katkı sağlamaktadır. Çalışmada emeği geçen akademisyenlerimizi tebrik ediyor, başarılarının devamını diliyorum" dedi.