Sürekli özür dileyen çocuk, 'ana baba zoru' altında ezik bir karakter sahibi olur.
Bazı çocuklar sürekli "Özür dilerim" derler, ancak aynı davranışı tekrarlamaktan da vazgeçmezler. Bu çocuklar özür dilemeyi ebeveynlerinden yanlış bir şekilde almışlardır. Özür dileyerek kızgın ana babayı yatıştırmayı ve sorumluluktan kaçmayı öğrenmişlerdir.
Bu da kendini kontrol etme becerisine sahip olmayan, istenmeyen davranışları tekrarlayıp duran, arkasından özür dileyen bir çocuk demektir.
Bu çocukların öğrenmesi gereken şudur:
"Özür dilemek, ardından farklı davranmayı gerektirir"
"Özür dilemek, aynı hatayı bir daha yapmamak demektir"
Çocuklarının terbiye eden nice ailenin sözlerini hatırlayın:
"Arkadaşından çabuk özür dile!"
"Hemen benden özür dile!"
"Babana ne dedin sen? Hemen özür diliyorsun!"
Baskı ve korkutarak özür dilemesinde ısrarcı olunursa veya çocuk özür dilemediğinde bunu kendisine yapılan bir saygısızlık olarak görür ve özür dilemeyen çocuğa ceza verilir, incitilirse; malesef çocuklar içi boş bir "Özür dilerim" kalıbı öğrenmekten öteye gidemeyeceklerdir.
Çocuklarımıza özür dilemesini, çocuklarımıza ve birbirimize "özür dilerim" diyerek öğretiriz, yani örnek olarak, baskı ve dayatma ile değil!
ZOR SIKINTIYI ARTIRIR
Çocuklar yanlış bir şey yaptıklarını anladıklarında zaten gergindir. Bu durumda özür dilemeleri için ısrar etmek onları daha da zedeler. Bu duygusal bir incinmedir.
Diyelim ki oğlunuz kızkardeşine elindeki oyuncakla vurdu ve kızınız gözyaşları içinde abisini şikayet ederek yanınıza geldi. Zaten yanlış bir şey yaptığını bilen çocuğunuz ya şimdiden pişman olmuş suçlu suçlu önüne bakmaktadır ya da o da kardeşini suçlayarak kendini savunmaya çalışıyordur.
Eğer siz de onu suçlar, korkutur, özür dilemeye zorlarsanız, onun sıkıntısını artırmış olursunuz. İncinen ve canı yanan çocuk sizin gibi düşünemez ve öğrenemez. Aksine dikkati dağılır, savunma çabası devreye girer, kendi yanlış davranışını düşünmek yerine, annesinden nefret ettiğini, kimsenin onu sevmediğini, anne babasının kardeşini ondan daha çok sevdiğini düşünmeye odaklanır. Bunları kimi haykırır ağlar, kimi mırıldarak küserek içine atar.
TELAFİ FIRSATI TANIYIN
Çocuklara özür dilemeleri için ısrar etmek yerine onlara telafi edebilmeleri için yardımcı olabilirsiniz. Olayımızı sürdürürsek..
"Güzel oğlum bak kardeşinin canı yanıyor, buzdolabından buz mu getirmek istersin, dolaptan kremi mi getirirsin?" demeye ne dersiniz?
Bu bir yanlışı telafi teklifidir.Kriz atlatıldıktan sonra çocuğunuzla birebir göz teması kurarak konuşmanız önemlidir.
"Sen ne yaramaz bir çocuksun, kardeşine neden vurdun?" demek yerine;
"Sen her zaman çok sevgi dolu bir çocuksun, bu yaptığın sana uygun bir davranış değildi, senin için yapabileceğim bir şey var mı?"
Kardeşinin çok canı yandı nasıl gönlünü almayı planlıyorsun? şeklinde yaklaşmak sonuç verecektir. Konuşmayı onu sevdiğinizi söyleyerek bitirebilirsiniz.
Bu durumda oğlunuzdan kardeşine yönelecek özür, içten ve bir daha tekrarlanmayacak yanlış hareketin özürü olacaktır.
