Brucella nedir, belirtileri nelerdir? Tehlikeli bakterilerden olan brucella hastalığı sağlığı ciddi tehdit ediyor!
Özellikle yaz mevsiminde havaların ısınmasıyla yiyecekler yoluyla kolaylıkla çoğalan bakterilerden olan Brucella sağlığı ciddi tehdit ediyor.
Brusella hastalığı, enfekte hayvanlardan insanlara bulaşan bakteriyel bir bulaşıcı hastalıktır. Tıp literatüründe Bruelloz olarak da adlandırılan hastalığa brusella isimli bakteri neden olur. Brusella bakterisinin birkaç farklı suşu vardır. Bazı türleri ineklerde enfeksiyona neden olurken, diğerleri köpeklerde, domuzlarda, koyunlarda, keçilerde ve develerde hastalık yapar. Brusella hastalığı, genellikle enfekte hayvanlarla doğrudan temas yoluyla veya bu hayvanların eti ya da sütünün tüketilmesi sonucunda insanlara bulaşır. Hastalık genellikle belirti vermez ya da ateş, üşüme, halsizlik gibi spesifik olmayan belirtilerle kendini gösterir, ancak aynı zamanda ciddi organik sonuçlara da neden olabilir. Hastalığın insanlarda tedavisi antibiyotiklerle yapılır, hayvanlarda ise herhangi bir tedavi olanağı yoktur. Brusella nedir?
Brusella, sığır, koyun, keçi, domuz, köpek gibi hayvanlardan insanlara bulaşabilen bir hastalıktır. Patojen bakteriler vücuda enfekte hayvanın eti, sütü, idrarı veya dışkısı ile doğrudan temas sonucu girebilir. Bu sebeple hayvanlar ya da çiğ et ile çalışan çiftçiler, veterinerler ve mezbaha personeli özellikle risk altındadır. Bruselloz riskini azaltmak için çiğ et ve pastörize edilmemiş süt ürünleri tüketmekten kaçınmak gerekir. Hayvanlarla veya etleriyle çalışırken koruyucu kıyafetler ya da eldiven giymek de önemlidir.
Brusella belirtileri nelerdir?
Brusella hastalığına yakalanan bireylerin yaklaşık %90’ında herhangi bir belirti görülmez ya da çok hafif belirtiler vardır. Bu grup hastalarda tanı, ancak şüphe üzerine kanda bakteriye karşı oluşan antikorların bakılmasıyla konabilir. Vakaların diğer %10’unda çeşitli belirtiler görülür. Brusellozda görülen genel belirtiler belirsizdir ve genellikle bakterinin vücuda alınmasından sonraki 5-30 gün içinde ortaya çıkar. Görülebilen genel belirtiler arasında şunlar sayılabilir:
Ateş. En yaygın görülen belirtidir ve genellikle öğleden sonra ortaya çıkma eğilimi gösterir.
Sırt ağrısı
Kas ağrıları
Tüm vücutta ağrı ve sızlama
İştahsızlık
Kilo kaybı
Baş ağrısı
Gece terlemeleri
Halsizlik
Karın ağrısı
Brusella belirtileri zaman zaman tamamen kaybolabilir. Hastaların haftalar ya da aylar boyunca herhangi bir şikâyeti olmayabilir. Bazı bireylerde kronikleşir ve belirtiler tedaviden sonra bile yıllarca devam eder. Kronik brusellozda, artrit (eklem iltihabı), spondilit (omurga eklem iltihabı), endokardit (kalpte iltihap oluşumu) gibi daha ciddi rahatsızlıklar tabloya eklenebilir.
Belirtilerin şiddeti enfeksiyona neden olan bakteri suşuyla bağlantılıdır. B. abortus, genellikle hafif veya orta şiddette belirtilere neden olur, ancak kronikleşme ihtimali daha yüksektir. B. canis belirtileri, B. abortus enfeksiyonuna benzerdir; ancak genellikle kusma ve ishal de hastalık tablosuna eşlik eder. B.suis, farklı organlarda apse şeklinde enfeksiyon alanlarına neden olabilir. B.melitensis, sakatlığa neden olabilecek ani ve şiddetli belirtilerle ortaya çıkabilir.
Sinsi ve tehlikeli bir bakteri olan brucella yaz aylarında daha sık görülüyor. Prof. Dr. Osman Erk,, “Bu bakteri vücuda girdikten sonra bütün organlara yayılıp, ciddi hastalık tablolarına neden olabiliyor” dedi.
Brucella, enfekte hayvanlardan ya da hayvasal ürünlerden insanlara bulaşan bakteriyel bir hastalıktır. Tıp literatüründe Brucelloz olarak da adlandırılan hastalığa brucella adlı bakteri neden olur. Başka hastalıklarla karıştırıldığı için teşhisi zordur. İç Hastalıkları
Uzmanı Prof. Dr. Osman Erk, vücutta birçok organı hedef alan ve ülkemizde yaygın görülen bu hastalıkla ilgili bilinmesi gerekenleri şöyle anlattı…
4 yolla bulaşır
Brusella, ot yiyen koyun, keçi, sığır, manda gibi küçük ve büyük baş hayvanların hastalığıdır. Bu bakteri; insanlara enfekte olmuş hayvanlarla direkt temas, çiğ et, pastörize edilmemiş süt-süt ürünleri ve solunum yoluyla bulaşır. Köpek ve domuzdan insana geçen tipleri de mevcuttur. İnsandan insana bulaş söz konusu değildir. Çiftçiler, veterinerler ve mezbaha çalışanları risk altındadır. En sık bulaş yolu çiğ sütten yapılan peynir ve krema ile oluşur. Yoğurt yapılırken süt kaynatıldığı ve içine yoğurt mayası ilave edildiğinden hastalık yoğurtla bulaşmaz. Brucella bakterisi mide-bağırsak sistemi, deri, nadiren solunum yoluyla vücuda girdikten sonra bölgesel lenf bezlerinde ürer, çoğalır, daha sonra vücudun bütün organlarına yayılır. Cildi, mide-bağırsak sistemini, testisleri, akciğerleri, beyni, kalp ve damarları tutarak çok değişik hastalık tablolarına (merkezi sinir sistemi ya da
kalp kapağı tutulumu gibi) neden olabilir. Ayrıca kemik ve eklemlere de yerleşir.
En sık görülen belirtileri
Sinsice, genel enfeksiyon belirtileriyle başlayan brucella, başka hastalıklarla karıştırılabilir. Üşüme ve titreme ile yüksek ateş, geceleri bol terleme belirtilerine yol açar. Ateş her gün yavaş yavaş artarak 39-40 dereceye kadar çıkar. Ateşle birlikte kas ve eklem ağrıları, karaciğer ve dalak büyümesi, vücutta lenf bezlerinde yaygın şişlikler oluşabilir. 10 gün kadar yüksek seyreden ateş daha sonra yavaş yavaş düşer. Hasta grip geçirdiğini ve iyileştiğini zanneder. Fakat bir hafta sonra ateş yeniden yükselir. Ateşin bu dalgalı gidişi aylarca sürebilir. Bu dönemde tanı Wright testi ile konur.
Koyun hastalığı olarak bilinir
Brucella gelişmekte olan ülkelerde çok daha sık görülür. Türkiye'de daha çok koyunlardan insanlara bulaştığı için halk arasında ‘koyun hastalığı' olarak bilinir. Öldürücülüğü az, fakat hastalık yapıcı potansiyeli yüksektir. Her yıl ülkemizde binlerce insan bu hastalığa yakalanır. Türkiye'de özellikle Güney Doğu ve Orta Anadolu'da yaygındır. Yaz aylarında daha sık görülür. Çünkü bu aylarda kırsal kesimlere seyahat ve peynir yapma olanakları artar.
İşte korunma yolları
Hastalığın insanlar için güvenli ve etkili bir aşısı yoktur. Koruyucu önlemler değerlidir. Açıkta satılan süt ve süt ürünleri tercih edilmemelidir. Etiket bilgileri bulunmayan, kaynağı belli olmayan ve güvenli yerlerde üretildiğinden emin olunmayan et ve süt ürünleri tüketilmemelidir. Sütlerin kaynatılarak içilmesi veya pastörizasyonu önemlidir. Süt pastörize edilmeden peynir ve tereyağ yapılmamalıdır. Salamura peynirler en az 3 ay, yumuşak peynirler en az 6 ay bekletildikten sonra tüketilmelidir. Çiftçiler, mezbaha çalışanları, kasaplar eğitilmeli, eldiven ve maske giymeleri sağlanmalıdır. Hayvanlarda brusellanın kontrolü ve aşılanma önemlidir.
Tedavisi uzun sürer
Tedavi en az 6 hafta bazı antibiyotiklerin bir arada kullanılmasıyla yapılır. Yüzde 20-30 vakada nüks görülebilir. Hastalık bazen iki sene sonra bile tekrarlayabilir.
