Mehmed Şevket Eygi, gayr-i müslimlerin Müslümanlara hürmetinden bütün okullarda ve kışlalarda cemaatle kılınan vakit ve teravih namazlarına kadar 2. Abdülhamid zamanında İstanbul’da Ramazan ve orucu yazdı.
(...) • Müslüman halkın yüzde doksan dokuzu oruç tutar, tutmayanlar açıkta yiyip içmezlerdi.
• Gayr-i müslim vatandaşlar, Müslümanlara hürmeten açıkta yemez içmezlerdi.
• Lokantalar, kahveler, tatlıcılar iftar vaktine kadar kapalı olurdu.
• Açıkta oruç yiyenleri polis gözaltına alırdı.
• Ramazan ile ilgisi yok ama zikr edeyim: Şeyhülislamlıktan yazılı izin almayan hiçbir yabancı camilere giremezdi.
• Zengin ve varlıklıların konaklarının kapıları iftardan bir saat önce açılır, isteyen serbestçe girer iftar sofrasına otururdu.
(...) • Söylemeye lüzum yok; atlı tramvaylarda, trenlerde, vapurlarda kadınların yerleri ayrıydı. Bir kadını rahatsız edenin, bir hanıma laf atanın canına okunurdu.
(...) • Ordunun tamamı oruç tutardı.
• Galatasaray lisesi başta olmak üzere, bütün okullarda, kışlalarda vakit namazları ve teravih cemaatle kılınırdı.
• Padişah dindar olduğu için dinsizlik hürriyeti yoktu.
• O tarihte bütün Sabataycılar fes giyer, namaz kılarmış, oruç tutarmış görünürlerdi.
• İslam kadınları çarşaflı ve peçeli idi.
(...) • Devletin gayr-i müslim memurları bile fes giyerdi. Müslümanların nazarında şapka küfür alametiydi.
Bütün Osmanlı ülkesinde bir tek İslam hanımı bile tesettürsüz gezmezdi. (...)
Mehmed Şevket Eygi / MİLLİ GAZETE
Akit ARŞİV Sayfasından...
