Yeni araştırmalar ortaya koyuyor: Portakal suyu sağlıklı mı, zararlı mı?

Portakal suyu tüketiminin bazı koşullarda önemli sağlık faydaları sağlayabildiğini ortaya koydu. Özellikle büyük kohort çalışmaları, düzenli olarak turunçgil tüketen bireylerde kalp hastalığı ve felç riskinin daha düşük olduğunu gösterdi. Her ne kadar bu çalışmalar çoğunlukla meyve tüketimine odaklansa da, portakal suyuna ilişkin bulgular da giderek güçleniyor. Uzmanlar, bütün meyve ile meyve suyu arasındaki farkın altını çiziyor. Imperial College London’dan beslenme bilimci Federico Amati’ye göre, iki ya da üç portakalı çiğneyerek yemek, sindirim sürecini yavaşlatıyor ve kan şekerinin daha dengeli yükselmesini sağlıyor. Oysa aynı miktardaki portakal suyu saniyeler içinde tüketiliyor ve liften büyük ölçüde yoksun olduğu için şeker kana daha hızlı karışıyor.

C VİTAMİNİ DEĞERİ YÜKSEK : Buna karşın Amati, portakal suyunun yalnızca “serbest şeker” olarak değerlendirilmesinin yanlış olduğunu vurguluyor. Özellikle taze sıkılmış portakal suyunun C vitamini gibi biyolojik olarak aktif besin maddeleri içerdiğine dikkat çekiyor. Sağlıklı bireylerde insülin salgısı bu ani şeker artışını dengeleyebiliyor; ancak diyabet hastaları için risk daha yüksek olabiliyor. Kalp sağlığına ilişkin bulgular dikkat çekici. On farklı randomize kontrollü çalışmayı kapsayan bir meta-analiz, günde yaklaşık 500 mililitre portakal suyu tüketiminin kan şekeri düzeylerinde iyileşme, insülin fonksiyonunda artış ve “kötü kolesterol” olarak bilinen LDL seviyelerinde düşüşle ilişkili olduğunu ortaya koydu. Başka bir analiz ise portakal suyunun fazla kilolu bireylerde sistolik kan basıncını düşürdüğünü ve “iyi kolesterol” HDL seviyelerini artırdığını gösterdi.

Üniversitesi’nden beslenme nörobilimi uzmanı Daniel Lamport’un yürüttüğü bir çalışmada, 30-45 yaş arası sağlıklı erkeklerin portakal suyu tükettikten sonra bilişsel performans ve zihinsel uyanıklıklarının arttığı gözlemlendi. Aynı kaloriye sahip şekerli içecekleri tüketen grupta ise gün içinde zihinsel performansta düşüş görüldü. Benzer şekilde, 60-81 yaş arası bireylerle yapılan bir başka çalışmada, sekiz hafta boyunca günde iki bardak yüzde 100 portakal suyu içen katılımcıların bilişsel işlevlerinin, şekerli plasebo içecek tüketenlere kıyasla anlamlı biçimde daha iyi olduğu belirlendi.

GÜÇLÜ ANTİOKSİDAN VE İLTİHAP ÖNLEYİCİ ÖZELLİKLER.: Uzmanlara göre bu etkilerin arkasında flavonoidler bulunuyor. Turunçgillerde doğal olarak yer alan bu bitkisel bileşikler, güçlü antioksidan ve iltihap önleyici özellikleriyle biliniyor. Özellikle hesperidin adlı flavonoidin, damarları gevşeterek kan basıncını düşürdüğü ve iltihapla ilişkili genlerin aktivitesini azalttığı düşünülüyor. 2025’te yayımlanan bir çalışma, iki ay boyunca her gün 500 mililitre portakal suyu tüketen bireylerde iltihap ve yüksek tansiyonla ilişkili genlerin daha az aktif hale geldiğini gösterdi. Araştırmacılar, flavonoidlerin damar iç yüzeyinde nitrik oksit üretimini artırarak kan akışını iyileştirdiğini belirtiyor.

Portakal suyunun bağırsak mikrobiyotası üzerindeki etkileri de incelendi. Yapılan bir çalışmada, dört hafta boyunca düzenli portakal suyu tüketen kadınlarda kan basıncının düştüğü, bağırsak bakterilerinin ise iltihap azaltıcı kısa zincirli yağ asitleri üretimini artırdığı tespit edildi. Buna rağmen uzmanlar, bütün meyvenin hâlâ daha sağlıklı bir seçenek olduğunda hemfikir. Lif içeriği sayesinde besin emilimini yavaşlatan ve flavonoidlerin bağırsaklara ulaşmasını sağlayan taze portakal, besin değerlerini daha iyi koruyor. Endüstriyel portakal sularında ise pastörizasyon ve ısıtma işlemleri bazı hassas besin maddelerinin azalmasına yol açabiliyor. Uzmanlar, portakal suyu tüketmek isteyenler için ölçülü olmayı öneriyor. Federico Amati’ye göre, yüzde 100 portakal içeren ve ilave şeker barındırmayan küçük bir bardak portakal suyu, haftada üç-dört kez tüketildiğinde sağlıklı bireyler için ciddi bir risk oluşturmuyor.