Milyarlarca dolar harcadılar ama motoru bile yapamadılar! Dünya devi Çin, J-35 fiyaskosu sonrası KAAN için Türkiye’nin kapısını çaldı

Çin’in ABD’nin F-35’ine rakip olarak geliştirdiği J-35 savaş uçaklarının, kronik motor sorunları nedeniyle operasyonel kabiliyetini yitirdiği iddiaları dünya savunma sanayiinde deprem etkisine yol açtı. 40 milyar dolarlık devasa bütçeye rağmen aşılamayan "motor krizi", uçağın havada kalış süresini dakikalarla sınırlarken; bu durum, kendi milli motoru ve beşinci nesil uçağı KAAN üzerinde çalışan Türkiye’nin stratejik bağımsızlık hamlesinin ne kadar kritik olduğunu bir kez daha kanıtladı. Pekin yönetiminin, KAAN'ı üreten Türkiye ile tecrübe paylaşımı için temasa geçtiği iddia edildi.

Güney Kore’nin Chosun Ilbo gazetesinin haberine göre, CCTV’nin yılın başlarında Fujian uçak gemisini tanıtan görüntüler yayımladığı, bu görüntülerin J-35’e güç veren turbofan motorda olası eksiklikleri ortaya koymasının ardından Çinli askeri yorumcuların dikkatini çektiği aktarıldı. Geçen yıl kasım ayında hizmete giren Fujian, Çin’in üçüncü uçak gemisi oldu. Gemi, onlarca ton ağırlığındaki savaş uçaklarını kalkış için saniyeler içinde saatte 200 kilometrenin üzerine hızlandırmak üzere tasarlanan elektromanyetik katapult sistemiyle donatılan ilk gemi olma özelliğini taşıyor.

CCTV, J-35’in gemi üzerinde kalkış ve iniş faaliyetleri gerçekleştirdiğini gösteren görüntüler yayımladı. Ancak Chosun Ilbo’ya göre söz konusu görüntüler, uçağın “kalbi” olarak tanımlanan motor performansına ilişkin soru işaretlerinin gündeme gelmesine yol açtı. Analist Haixian Xianfeng, ocak ayının başlarında Tengxunwang portalında kaleme aldığı yazıda, “Yurt içi uzmanların tahminlerine göre J-35 savaş uçağı, gemiden 900 km uzaklıkta yalnızca yedi dakika operasyon yapabiliyor.” ifadelerini kullandı.

Habere göre, J-35’in 2017’den bu yana geliştirilmekte olan daha yeni WS-19 motoruyla donatılmasının beklendiği ifade edildi. Ancak görüntülerin, daha eski WS-21 motorunun kullanılmaya devam edildiğine işaret ettiği aktarıldı. Uçak gemisine konuşlu savaş uçakları için motor performansı kritik bir unsur olarak değerlendiriliyor. Bu uçakların, nispeten kısa bir uçuş güvertesinden kalkış yapabilmek için yeterli itki üretmesi gerekiyor.

Chosun Ilbo, Çin’in uçak motoru geliştirme faaliyetlerini yürütmek üzere 2009 yılında Aviation Engine Corporation of China (AECC) şirketini kurduğunu ve 2010–2020 yılları arasında bu alana 40 milyar dolardan fazla yatırım yaptığını belirtti. Buna rağmen, savaş uçağı motorları Çin savunma sektörü içinde bilinen bir zorluk alanı olmaya devam ediyor. Sorun, ülke içinde itki teknolojisindeki kalıcı zayıflıklara atıfla “kalp hastalığı” olarak tanımlanıyor.

J-35, ABD yapımı F-35 tasarımından referans alınarak geliştirilen, uçak gemisine konuşlandırılabilir bir stealth (düşük görünürlüklü) savaş uçağıdır. Uçak, Çin’in genişleyen uçak gemisi filosunda görev yapması planlanan yeni nesil bir platform olarak tanıtıldı.

Fujian uçak gemisi, Çin’in deniz kuvvetlerini modernize etme sürecinin merkezi unsurlarından birini oluşturuyor. J-35’in operasyonel rolü; filo hava savunması sağlamak, taarruz kabiliyeti sunmak ve uçak gemisi görev gruplarından güç projeksiyonu gerçekleştirmek olarak tanımlanıyor. Ancak bildirilen dayanıklılık sınırlamaları, gemiden uzak mesafelerde sürdürülebilir operasyonlar üzerinde kısıtlamalara işaret ediyor.