Akaryakıt için iyi haber!

Küresel enerji piyasalarında Orta Doğu kaynaklı arz endişelerinin hafiflemesiyle petrol fiyatlarında sert düşüş yaşandı. ABD ile İran arasında diplomatik çözüm ihtimalinin güçlenmesi, özellikle Hürmüz Boğazı'nda deniz trafiğinin yeniden normale dönebileceği beklentisini artırdı. Dünkü işlemlerde yaklaşık yüzde 6 gerileyen ocak vadeli Brent petrolün varil fiyatı 104,75 dolardan kapanırken, böylece son iki haftanın en düşük seviyeleri de görüldü. Bugünkü işlemlerde ise TSİ 06:20 itibarıyla fiyatlarda 104,80 dolara yakın denge arayışı devam etti.

Petrol fiyatlarındaki gerilemede, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'la yürütülen temaslarda ilerleme sağlandığına yönelik açıklamaları etkili oldu. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın da barış görüşmelerini sürdürmek için dini liderden daha fazla yetki alındığını açıklaması, diplomatik çözüm umutlarını destekledi. Katar arabuluculuğunda yürütülen temasların ardından İranlı yetkililer, anlaşma ihtimalinin hâlâ masada olduğunu belirtiyor.

HENÜZ SOMUT ANLAŞMA YOK Orta Doğu’dan son gelen pozitif sinyallere rağmen diplomatik temaslarda henüz somut bir anlaşmaya ulaşılamadı. Tahran yönetimi, ABD'nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasını kaldırması ve diğer taleplerinin karşılanması hâlinde Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılabileceğini savunuyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de deniz trafiğinin iki gün içinde normale dönebileceğine yönelik bir plan üzerinde çalışıldığını açıklamıştı. ABD'de bugün gerçekleşecek ara seçimler de petrol piyasalarının yakından izlediği başlıklar arasında bulunuyor. Yüksek enerji maliyetlerinin seçmen üzerindeki etkisi, Trump yönetimi ve Cumhuriyetçi Parti açısından siyasi baskı oluşturuyor. İran'la diplomatik çözüm arayışının hız kazanmasında, bu ekonomik ve siyasi tablonun etkili olduğu değerlendiriliyor. Trump'ın askerî operasyonlar konusunda aceleci davranmayacağı yönündeki mesajları, kısa vadede piyasalardaki tansiyonu düşüren unsurlardan biri oldu.

HÜRMÜZ'DE NORMALLEŞME BEKLENTİSİ Petrol piyasaları açısından en kritik başlıkların başında Hürmüz Boğazı geliyor. Dünya petrol sevkiyatının önemli bir bölümünün geçtiği bu stratejik geçiş noktasında yaşanabilecek aksaklıklar, küresel arzı doğrudan etkiliyor. Uzmanlar “ABD ile İran arasında sağlanabilecek bir uzlaşma, yalnızca bölgedeki çatışma riskini azaltmakla kalmayıp petrol tankerlerinin geçişine yönelik endişeleri de hafifletebilir. Nitekim İran'ın önerdiği planın merkezinde de Hürmüz'de deniz trafiğinin yeniden açılması bulunuyor. Ancak ABD'nin deniz ablukasının kaldırılması, yaptırımların hafifletilmesi ve nükleer program gibi konularda tarafların henüz uzlaşamaması, iyimserliğin önündeki önemli engeller olarak öne çıkıyor.” görüşünü dile getiriyor.

YEMEN’DE SON DURUM Öte yandan petrol piyasalarında aşağı yönlü beklentileri sınırlayabilecek başka gelişmeler yaşanıyor. Yemen'de Husiler ile Suudi Arabistan arasındaki gerilimin yeniden yükselmesi, Kızıldeniz ve Babülmendep Boğazı'ndaki deniz taşımacılığı açısından risk oluşturuyor. 1 Kasım'da Husilere ait olduğu belirtilen hedeflere yönelik saldırılarda Kızıldeniz kıyısındaki Ras İsa petrol tesisinin de gündeme gelmesi, enerji altyapısının çatışmalardan etkilenebileceği endişesini artırdı.

RUSYA-UKRAYNA HATTI Rusya-Ukrayna savaşında ise enerji arzı açısından farklı bir risk bulunuyor. Ukrayna'nın Rus petrol rafinerilerine ve enerji altyapısına yönelik İHA saldırıları, Rusya'nın akaryakıt üretimini ve ihracatını baskılıyor. Uluslararası Enerji Ajansına (IEA), Rusya'da rafineri faaliyetlerinin 20 yılı aşkın dönemin en düşük seviyesine kadar gerilediği uyarısında bulunmuştu. Bu gelişmeler, petrol ürünleri arzında sıkışıklık oluşturabilecek unsurlar arasında yer alıyor.

AKARYAKITTA İNDİRİM İHTİMALİ Petrol fiyatlarındaki düşüş, Türkiye'de benzin ve motorin fiyatları açısından da olumlu bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Ancak uluslararası petrol fiyatlarının yanı sıra döviz kuru, rafineri ürün fiyatları ve dağıtım maliyetleri de pompa fiyatlarını etkiliyor. Bu sebeple sadece Brent petrol fiyatının gerilemesi, akaryakıtta da indirimin kesinleştiği anlamına gelmiyor. 3 Kasım itibarıyla İstanbul Avrupa yakasında benzinin litre fiyatı 80,41 TL ve motorinin litresi 100,43 TL’den satılıyor.