HELAL KAZANCIN ÖNEMİ: EVE GİREN PARA DEĞİL, BEREKETTİR AİLEYİ AYAKTA TUTAN! İnsan dünyaya rızkını kazanmak, ailesinin ihtiyaçlarını karşılamak ve hayatını sürdürebilmek için çalışır. Her anne baba çocuklarına daha iyi bir gelecek sunmak, evladının hiçbir şeyden mahrum kalmamasını ister. Bunun için gecesini gündüzüne katar, alın teri döker, yorulur, fedakârlık yapar. Bütün bunlar elbette takdire değerdir. Ancak burada üzerinde durmamız gereken çok önemli bir mesele vardır: Kazandığımız para helal mi? Çünkü bir evin zenginliği, yalnızca banka hesabındaki parayla, sahip olduğu arabayla, oturduğu evin büyüklüğüyle ölçülmez. Asıl zenginlik, o evdeki huzur, güven, sevgi ve berekettir. Helal kazanç da bu değerlerin temel taşlarından biridir. İslam dini, insanın çalışmasını, üretmesini, ticaret yapmasını ve ailesinin geçimini sağlamasını teşvik eder. Ancak kazancın nasıl elde edildiğine de büyük önem verir. Hileyle, yalanla, rüşvetle, kul hakkıyla, başkasının emeğini sömürerek kazanılan para, miktarı ne kadar büyük olursa olsun helal kazancın yerini tutamaz. Unutmayalım ki haramın sefası olmaz, cefası olur! Bir baba düşünelim. Sabah evinden çıkıyor, akşam ailesinin yanına dönüyor. Çocuklarının ihtiyaçlarını karşılıyor, eşine para veriyor, evine yiyecek getiriyor. Fakat bu paranın içinde bir başkasının hakkı, bir yetimin gözyaşı, bir işçinin ödenmemiş emeği veya bir insanın aldatılarak elinden alınmış malı varsa, o sofranın görünmeyen bir yükü vardır. Çocuklarımızın karnını doyurmak kadar, onların hangi kazançla büyüdüğüne de dikkat etmeliyiz. Çünkü çocuklarımıza yalnızca mal mülk bırakmayız; davranışlarımızla bir ahlak, bir karakter ve bir hayat anlayışı da miras bırakırız. Çocuğuna dürüst olmayı öğütleyen bir babanın ticaretinde insanları aldatması, kul hakkından bahseden bir annenin haksız kazanca göz yumması, söz ile davranış arasındaki çelişkidir. Çocuklar nasihatlerimizi dinler ama çoğu zaman davranışlarımızı örnek alırlar. Helal kazançla geçinen bir ailenin evinde belki her gün et pişmez, belki en pahalı eşyalar bulunmaz, belki tatiller lüks otellerde yapılmaz. Fakat o evde insanın başını yastığa koyduğunda vicdanı rahattır. Sofraya otururken kimsenin hakkının yenmediğini bilir. Çocuklarına alnının teriyle kazandığı lokmayı yedirdiğini bilmenin huzurunu yaşar. İşte bereket biraz da budur. Bereket, paranın çokluğu değil, hayra vesile olmasıdır. Az kazançla huzurlu yaşayan nice aile vardır. Bir de kazancı yüksek olduğu hâlde huzur bulamayan, ne kadar kazanırsa kazansın bir türlü yetiremeyen insanlar vardır. Elbette her maddi sıkıntıyı helal veya haram kazançla açıklamak doğru değildir. Ancak helal kazancın insana vicdan rahatlığı ve aile hayatına güven kazandırdığı da inkâr edilemez. Peygamber Efendimiz (s.a.v.), kişinin elinin emeğiyle kazandığı lokmanın değerine dikkat çekmiştir. Bu anlayış bize şunu öğretir: Alın teriyle kazanılan az para, haksızlıkla elde edilen çok paradan daha değerlidir. Bir başka önemli husus da eşlerin bu konudaki ortak sorumluluğudur. Ailede yalnızca kazanan kişinin değil, kazancın nasıl elde edildiğini bilen ve bu konuda hassasiyet gösteren herkesin sorumluluğu vardır. Eşler birbirlerini daha fazla kazanmak uğruna harama yönelmekten sakındırmalı, çocuklarına da helal lokmanın değerini küçük yaşlardan itibaren anlatmalıdır. Bugün toplum olarak üzerinde düşünmemiz gereken konulardan biri de kolay yoldan zengin olma arzusudur. Kısa sürede köşeyi dönmek, başkasının hakkını gözetmeden kazanç sağlamak, makamını ve yetkisini şahsi menfaatine kullanmak, rüşveti veya hileyi normalleştirmek ciddi bir ahlak problemidir. Oysa insanın kazancı arttıkça sorumluluğu da artar. İşveren işçisinin hakkını zamanında vermeli, esnaf müşterisini aldatmamalı, memur görevini şahsi çıkarına alet etmemeli, yönetici kamu malını kendi malından daha büyük bir emanet bilmelidir. Çünkü helal kazanç yalnızca bireysel bir mesele değil, toplumun adalet ve güven düzeninin de temelidir. Unutmayalım, bir toplumda kul hakkı sıradanlaşırsa güven azalır; güven azalırsa aileden ticarete, ticaretten devlet yönetimine kadar her alanda huzur yara alır. Öyleyse çocuklarımıza bırakacağımız en büyük mirasın yalnızca ev, arsa, araba veya banka hesabı olmadığını anlamalıyız. Onlara dürüstlüğü, çalışmayı, alın terini, kul hakkına saygıyı ve helal lokmanın kıymetini öğretmeliyiz. Çünkü mal tükenebilir, servet el değiştirebilir, makamlar sona erebilir. Fakat güzel ahlakla yetişmiş bir evladın değeri hiçbir servetle ölçülemez. Rabbim sofralarımızdan helal lokmayı, evlerimizden huzuru, gönüllerimizden merhameti ve kazancımızdan bereketi eksik etmesin. Unutmayalım: Çocuklarımıza bıraktığımız en büyük miras, kasamızdaki para değil; o parayı nasıl kazandığımızı gösteren güzel ahlakımızdır.