Padişahlar, tarikatlar, şeyhler, müritler -2-
Padişahların tarikatlarını ve bağlı bulundukları şeyhleri konuşuyorduk…
Sultan III. Mehmed: Halvetiyye Tarikatı’ndan Abdülmecid Sivâsî’ye mensuptur. Sonra Halvetiyye-i Celvetiyye’den Aziz Mahmud Hüdâî’nin de derslerinde bulunmuştur. Bir anlamda Hüdâî Efendi, hanedanın şeyhi olmuştur. Sultan I. Ahmed, Sultan I. Mustafa, Sultan II. Osman, Sultan IV. Murad ve Sultan İbrahim de ona mensuptur. Hattâ Sultan Mustafa’nın zaman zaman cezbeye gelip dünya işlerini ihmal ettiği rivayet edilir.
Sultan IV. Mehmed: Halvetî Tarikatı’ndandır. Sonra bir rüya üzerine Kilitbahir’e giderek Ahmed Câhidî’ye intisap etmiştir. Onun için bir tekke yaptırmıştır. Abdülehad Nurî ve Karabaş Velî gibi şeyhlerden de yararlanmış, ayrıca Mevlevî Receb Enis Dede’nin derslerine katılmıştır.
Sultan II. Süleyman: Halvetiyye’den Atpazarlı Osman Fazlî Efendi’nin mürididir.
Sultan II. Ahmed, Sultan II. Mustafa ve Sultan III. Ahmed, Mevlevi Şeyhi Receb Enis Dede’ye mensupturlar.
Sultan I. Mahmud ile kardeşi Sultan III. Osman, Nakşibendî Şeyhi Seyyid Muhammed Murâdî’nin müritleridir.
Sultan III. Mustafa: Nakşî Şeyhi Beyzâde Mustafa Efendi’ye bağlıdır.
Sultan I. Abdülhamid: Sa’diyye Tarikatı’ndan Mehmed Ziyâd Efendi’nin mürididir...
Sultan III. Selim: Mevlevî Şeyhi Mehmed Emin Çelebi’ye mensup olmakla birlikte Şeyh Gâlip ve Kaşgarî Tekkesi’nin Nakşî Şeyhi İsa Geylânî ile irtibatı olmuştur.
Ramazan gecelerinin çoğunu Eyüp’teki Nakşi Tekkesi’nde geçirdiği, zikirle meşgul olduğu bilinir. Gerisini özet geçelim…
Sultan IV. Mustafa’nın şeyhi: Nakşibendî Abdülhalîm Efendi…
Sultan II. Mahmud: Yahya Efendi Tekkesi’nden Şeyh Mehmed Nuri Efendi’ye bağlıdır...
Sultan Abdülmecid: Babası gibi Nakşibendî’dir…
Sultan Abdülaziz: Mevlevî Şeyhi Sadreddin Çelebi’ye bağlıdır.
Sultan II. Abdülhamid: Önceleri Nakşibendi Şeyhi Ahmed Ziyaeddin Gümüşhanevî’nin sohbetlerinde ruhunu demlemiş, sonradan Şâzelî Şeyhi Zâfir Efendi’ye mürid olmuştur. Kâdiriyye’den Yahya Efendi postnişini Abdullah Efendi ve Ebulhüdâ Rifâî’den de feyz almıştır.
Sultan Reşat: Mevlevî’dir. Yenikapı Mevlevihanesi şeyhi Salâhaddin Dede’ye bağlıdır.
Sultan V. Murad: O da aynı şeyhe müntesiptir…
Sultan Vahîdeddin: Son Padişah da dedesi ve babası gibi Nakşibendî’dir. Şeyh Ziyaeddin Dağıstanî ile muhabbeti olmuştur. Şeyh vefat edince âsasını hatıra olarak almış yanından hiç ayırmamıştır.
Bununla birlikte Osmanlı’da hiçbir tarikat kendi haline bırakılmamış, devlet aleyhine faaliyet gösterenlerin üstüne hışımla gidilmiş, meselâ devletin başına dert olan Kadızadeliler cezalandırılmıştır (Kadızadeliler Selefi bir dünya görüşüne sahiptir. Her türlü teknik gelişmeye tutucu bakar, pozitif ilimleri reddederler. Sonradan devleti ele geçirmek, hatta kendi emellerine hizmet edecek bir “paralel devlet” kurmak amacıyla saraya sızmışlar, bu da sonlarını hazırlamıştır).
Bu tür olumsuz örnekler azdır. Biri, ikisi “Tarık îçmüstakim”densaptı diye diğerleri cezalandırılmamıştır.
