Savunma Sanayiinde Yakalanan Başarı, Sivil Teknolojinin de Lokomotifi Olabilecek mi?
Savunma Sanayiinde Yakalanan Başarı, Sivil Teknolojinin de Lokomotifi Olabilecek mi?
ARZU ERDOĞRAL
Son yıllarda Türkiye’nin en dikkat çekici başarı hikâyelerinden biri hiç kuşkusuz savunma sanayiinde yaşanan dönüşümdür. Bir dönem büyük ölçüde dışa bağımlı olan ülkemiz, bugün insansız hava araçlarından elektronik harp sistemlerine, deniz platformlarından uydu teknolojilerine kadar birçok alanda kendi ürünlerini geliştirebilen bir kapasiteye ulaşmıştır.
Bu başarı yalnızca askeri açıdan değerlendirilecek bir gelişme değildir. Asıl üzerinde durulması gereken soru şudur:
Savunma sanayiinde oluşan bilgi birikimi, sivil teknolojilere aktarılabilecek mi?
Çünkü dünyada ekonomik sıçrama yapan ülkelerin ortak özelliği, savunma için geliştirilen yüksek teknolojiyi zamanla günlük yaşamın hizmetine sunabilmiş olmalarıdır.
Bugün kullandığımız GPS sistemleri, internet, gelişmiş mikroçipler, kompozit malzemeler, yapay zeka uygulamalarının önemli bir bölümü ilk olarak savunma projeleri kapsamında geliştirilmiş, daha sonra sivil ekonominin temel taşları haline gelmiştir.
Türkiye’nin önünde duran en önemli fırsat da tam olarak budur.
Savunma sanayiinde geliştirilen sensör teknolojileri, yapay zeka algoritmaları, haberleşme sistemleri, görüntü işleme yazılımları, otonom kontrol sistemleri, batarya teknolojileri ve ileri malzemeler yalnızca güvenlik alanında kullanılmamalıdır.
Bunlar; otomotiv sektöründe, sağlık teknolojilerinde, akıllı şehir uygulamalarında, tarım teknolojilerinde, lojistikte, enerji yönetiminde, uzay çalışmalarında ve yüksek katma değerli sanayi üretiminde de kullanılmalıdır.
İşte gerçek teknoloji devrimi burada başlayacaktır.
Savunma sanayiinde kazanılan başarı ekonomik kalkınmaya dönüşmediği sürece eksik kalacaktır.
Bir diğer önemli konu ise NATO’nun önümüzdeki dönemde alacağı kararların Türk savunma sanayiine olası etkileridir.
Dünya yeni bir güvenlik dönemine girmiş durumda.
Rusya-Ukrayna Savaşı, Orta Doğu’daki istikrarsızlık, Kızıldeniz’deki gelişmeler, enerji güvenliği, siber saldırılar ve uzay güvenliği artık NATO’nun gündeminin ilk sıralarında yer alıyor.
Bu nedenle ittifakın savunma harcamalarını artırması, yeni teknoloji yatırımlarına hız vermesi ve ortak üretim kapasitesini geliştirmesi bekleniyor.
Bu gelişmeler Türkiye açısından hem önemli fırsatlar hem de dikkatle yönetilmesi gereken riskler barındırıyor.
Fırsatlar açık.
Türkiye son yıllarda birçok alanda kendi teknolojisini geliştirebildiğini gösterdi.
İnsansız sistemler, elektronik harp, radar teknolojileri, mühimmat, zırhlı araçlar ve deniz platformlarında ulaşılan seviye uluslararası pazarda dikkat çekiyor.
NATO ülkelerinin artan savunma ihtiyaçları Türk firmaları için yeni ihracat kapıları oluşturabilir.
Ortak Ar-Ge projeleri genişleyebilir.
Teknoloji paylaşımı hızlanabilir.
Tedarik zincirlerinde Türkiye daha fazla yer alabilir.
Ancak madalyonun diğer yüzü de bulunuyor.
Savunma sanayi yalnızca üretim meselesi değildir.
Teknolojiyi kimin geliştirdiği kadar, kritik bileşenleri kimin ürettiği de önemlidir.
Ama bilinen bir gerçek var Türkiye başarmak için vardır ve bu anlamda da başarıyı yakalayacaktır.