Yapay zeka devleri bellek piyasasını kuruttu! Çip krizinde yeni perde: Bilgisayar ve telefon fiyatları uçuşa geçti!
Küresel teknoloji dünyası, yapay zeka yatırımlarının yarattığı devasa iştah nedeniyle tarihin en büyük "hafıza" krizlerinden birini yaşıyor! Silikon Vadisi’nin devleri, yapay zeka modellerini eğitmek için piyasadaki RAM ve NAND bellek stoklarını adeta bir vakum gibi çekerken, üretim bantları tamamen veri merkezlerine kaydırıldı. Bu durum, günlük hayatta kullandığımız televizyon, bilgisayar ve akıllı telefonlar için ayrılan bellek miktarının dip yapmasına neden oldu.
Uluslararası analizlere göre 2026 yılında üretilen bellek çiplerinin yaklaşık yüzde 70’i yapay zekâ altyapısı kuran büyük veri merkezlerine ayrılacak. Google, Microsoft, OpenAI ve benzeri teknoloji devlerinin yüksek kapasiteli veri merkezleri, geleneksel tüketici ürünlerine giden bellek arzını ciddi biçimde daraltıyor.
Bu tablo, özellikle bilgisayar ve akıllı telefon üreticilerini zorlarken küresel tedarik zincirinde yeni kırılganlıklar yaratıyor.
RAM VE DEPOLAMA FİYATLARI REKOR KIRIYOR
Bellek kıtlığının en somut etkisi fiyatlarda görülüyor. Son aylarda RAM fiyatlarında sert yükselişler yaşanırken, özellikle yeni nesil bilgisayarlarda kullanılan DDR5 belleklerin bazı pazarlarda 2025 sonuna kıyasla üç kata kadar pahalandığı belirtiliyor. Sadece RAM değil, SSD ve NAND tabanlı depolama birimlerinde de ciddi fiyat baskısı oluşmuş durumda.
BİLGİSAYAR TOPLAMAK ZORLAŞIYOR
Samsung ve SK Hynix gibi büyük üreticiler, sunucu odaklı bellek ürünlerinde fiyat artışına hazırlanırken, PC üreticileri de artan maliyetleri doğrudan son kullanıcı fiyatlarına yansıtmaya başladı. Analistlere göre özellikle giriş ve orta segment cihazlarda bellek maliyetleri ürün fiyatının daha büyük bir kısmını oluşturacak.
Uzmanlar, 2026 yılı boyunca ve 2027’nin bir bölümünde “geleneksel” bilgisayar ve akıllı telefon üretiminde yavaşlama yaşanabileceğini öngörüyor.
TÜRKİYE’DE ETKİLER 2026’DA HİSSEDİLEBİLİR
Hürriyet.com'dan Taylan Özdil'e açıklamalarda bulunan Türk Elektronik Sanayicileri Derneği (TESİD) Yönetim Kurulu Başkanı Yaman Tunaoğlu, küresel bellek sıkıntısının şu an Türkiye’de doğrudan hissedilmediğini ancak yıl içinde tüketici elektroniği pazarında etkilerinin görülebileceğini belirtti.
Tunaoğlu’na göre yapay zekâ altyapılarında kullanılan belleklerin üretimi ileri teknoloji gerektiriyor ve bu çiplerin büyük bölümü Hollanda merkezli ASML’nin gelişmiş makineleriyle Güney Kore ve Tayvan’da üretiliyor. Bu durum, arz baskısının kısa vadede ortadan kalkmasını zorlaştırıyor.
TEDARİK SORUNLARI VE FİYAT ARTIŞI RİSKİ
Uzmanlara göre önümüzdeki dönemde TV, bilgisayar ve cep telefonlarında tedarik sorunları ve fiyat artışları yaşanması olası. Bellek yatırımlarının sürdüğünü hatırlatan sektör temsilcileri, 2026 boyunca dalgalı bir seyrin devam edebileceğini, 2027’de ise piyasanın yeniden dengeye oturmasının beklendiğini ifade ediyor.
KRİZ NASIL ORTAYA ÇIKTI?
Yapay zekâ talebindeki patlama, bellek krizinin temel nedeni olarak öne çıkıyor. Veri merkezleri ve yapay zekâ sunucuları, bilgisayar ve telefonlardan çok daha fazla bellek tüketiyor. Üreticiler, daha yüksek kâr sağlayan HBM gibi yapay zekâ odaklı bellek türlerine öncelik verirken, geleneksel DDR ve LPDDR üretimi geri plana itildi. Aynı üretim hatlarının kullanılması, arzın daralmasına ve fiyat baskısının artmasına yol açtı.
EN ÇOK HANGİ SEKTÖRLER ETKİLENİYOR?
Akıllı telefon üreticileri, artan bellek maliyetleri nedeniyle 2026 üretim hedeflerini aşağı çekmeye hazırlanıyor. PC ve oyun cihazlarında ise özellikle RAM fiyatlarındaki yüzde 200’ü aşan artışların satışları olumsuz etkilemesi bekleniyor. Otomotiv elektroniği ve IoT cihazlarında kullanılan belleklerin pahalanması ise ürün özelliklerinde sadeleşme ve maliyet artışı riskini beraberinde getiriyor.
