Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Türkmenistan Devlet Başkanı Gurbanguli Berdimuhamedov iki ülke arasında önemli ticari ve kültürel anlaşmaları imzaladı. Görüşmelerde Türkmen gazının Avrupa pazarlarına taşınmasına yönelik fikir teatisinde bulunulduğunu belirten Cumhurbakanı Erdoğan ayrıca Türkiye-Türmenistan-Azerbaycan üçlü mekanizmasının liderler düzeyine çıkarıldığını açıkladı.
ANKARA - Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ulaştırma ve enerji alanlarındaki işbirliğinin Türkiye ile Türkmenistan ilişkilerine stratejik bir boyut kazandırdığını belirterek, “Görüşmelerimizde Türkmen gazının Türkiye’ye ve Türkiye üzerinden Avrupa pazarlarına taşınmasına yönelik fikir teatisinde bulunduk. Bu kritik konuda Türkmenistan ile Türkiye’nin vizyonlarının aynı olduğunu bir kez daha müşahede ettik. Bu alanlarda başta Azerbaycan olmak diğer bölge ülkeleriyle de yakın bir diyalog ve işbirliği içerisindeyiz” dedi. Erdoğan ve resmi ziyaret için Türkiye’de bulunan Türkmenistan Devlet Başkanı Gurbanguli Berdimuhamedov, baş başa ve heyetler arası görüşmelerin ardından Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda ortak basın toplantısı düzenledi.
Cumhurbaşkanı seçilmesinin ardından Orta Asya’ya ilk resmi ziyaretini Kasım 2014’te Türkmenistan’a yaptığını hatırlatan Erdoğan, Aşkabat’ta Berdimuhamedov ile ticaret, ulaştırma, ekonomi, enerji, eğitim, kültür başta olmak üzere tüm alanlarda işbirliğini kapsamlı olarak değerlendirdiklerini söyledi.
ÜÇLÜ MEKANİZMA
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Berdimuhamedov ile samimi, dostane ve verimli bir ikili görüşme gerçekleştirdiklerini belirterek, sözlerine şöyle devam etti: “Ulaştırma ve enerji alanındaki işbirliğimiz ilişkilerimize stratejik bir boyut kazandırıyor. Orta Asya’nın Hazar Denizi üzerinden uluslararası pazarlara bağlanması noktasında Türkmenistan özel bir konuma sahip. Türkmen kardeşlerimiz de bunu fırsata çevirmek ve daha iyi değerlendirmek için çok yoğun çaba sarf ediyorlar. Görüşmelerimizde Türkmen gazının Türkiye’ye ve Türkiye üzerinden Avrupa pazarlarına taşınmasına yönelik fikir teatisinde bulunduk. Bu arada enerji bakanlarımız da bunun detaylarını kendi aralarında görüştüler. Bu kritik konuda Türkmenistan ile Türkiye’nin vizyonlarının aynı olduğunu bir kez daha müşahede ettik. Bu alanlarda başta Azerbaycan olmak diğer bölge ülkeleriyle de yakın bir diyalog ve iş birliği içerisindeyiz. Nitekim bu amaçla Türkiye-Türkmenistan ve Azerbaycan dışişleri bakanları düzeyinde üçlü mekanizmayı geçen yıl hayata geçirdik. Bakanlarımız belli aralıklarla bir araya gelerek pek çok konuyu ele alıyor, iş birliği projelerini değerlendiriyorlar. Bu mekanizmayı liderler düzeyine çıkarmaya karar verdik ve inşallah ilk toplantımızı bu yıl Türkmenistan’da yapacağız. Bu vesileyle Türkmen kardeşlerimize gösterdikleri iş birliği için teşekkür ediyorum.”
Türkmenistan’ın Türk müteahhitlerinin Orta Asya’da en çok proje üstlendiği ülke olduğuna dikkati çeken Erdoğan, bugüne kadar ülkede Türk müteahhitler tarafından gerçekleştirilen projelerin toplam değerinin 46 milyar dolara ulaştığını vurguladı.
SAHABE TÜRBELERİNİN RESTORASYONU
TİKA’nın yurtdışındaki ilk ofisini Aşkabat’ta açtığını hatırlatan Erdoğan, aradan geçen zaman içinde kültürden turizme, tarımdan hayvancılığa, eğitimden sağlığa her alanda pek çok projenin gerçekleştirildiğini söyledi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Şimdi de TİKA, Sultan Alparslan’ın mezarının bulunmasına, ayrıca Merv’deki sahabe türbelerinin restorasyonuna ilişkin çok önemli, çok anlamlı proje yürütüyor. İnşallah bu proje tamamlandığında hepimizin medarı iftiharı olacak, ortak kadim mirasımızın bir sayfası daha ihya edilecektir” diye konuştu.
İki ülke arasında eğitim konusunda da yoğun çalışma sürdürüldüğünü kaydeden Erdoğan, “Türkiye Bursları” kapsamında 300’ün üzerinde Türkmen öğrencinin Türkiye’de lisans, yüksek lisans ve doktora seviyesinde eğitim gördüğünü, gelecek yıl bu sayının artacağını bildirdi.
Türkmenistan Cumhurbaşkanı Gurbanguli Berdimuhamedov ise, Türk iş adamlarının ülkesindeki çalışmalarının kendileri için çok önemli olduğunu belirterek, “Geçen yıl ticaret hacmimizde yüzde 26’ya varan bir artış meydana geldi. Bu çok sevindirici” dedi.
ANLAŞMALAR STRATEJİK BOYUTTA
Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Türkmenistan Devlet Başkanı Berdimuhamedov, basın toplantısı öncesinde ortak bildiri imzaladı. Daha sonra Erdoğan ve Berdimuhamedov huzurunda iki ülke arasında çeşitli alanlardaki anlaşmalara imza atıldı.
l "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Türkmenistan Hükümeti Arasında Uluslararası Kombine Yük Taşımacılığına İlişkin Anlaşma"ya Türkiye adına Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Lütfi Elvan, "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Türkmenistan Hükümeti Arasında Çalışma, Sosyal Güvenlik ve İstihdam Alanlarında İşbirliği Anlaşması"na Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik imza koydu.
l "Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Türkmenistan Kültür Bakanlığı Arasında Kültür Alanında İşbirliğine İlişkin Mutabakat" Kültür ve Turizm Bakanı Ömer Çelik tarafından imzalanırken, "Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) ile Türkmenistan Tarım Bakanlığına Bağlı Niyazov Türkmen Tarım Üniversitesi Arasında 'Topraklı ve Topraksız Sera Kurulması'na İlişkin Protokol"e ise TİKA Başkan Vekili Süreyya Er imza attı.
l Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) ile Türkmenistan Sanayiciler ve Girişimciler Birliği arasında işbirliğine dair anlaşmayı da Türkiye adına DEİK Başkanı Cihat Vardan imzaladı.
