Türkiye, yılın ikinci çeyreğinde baz etkisiyle yüzde 21.7 büyüdü. Ülke, son 23 yılın en yüksek büyüme oranıyla tüm dünyayı şaşırttı.
Akit Ekonomi
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), bu yılın ikinci çeyreğine (nisan-haziran) ilişkin gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) sonuçlarını açıkladı. Buna göre GSYH tahmini, zincirlenmiş hacim endeksi olarak yılın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 21.7 artış gösterdi.
Veriler sevindirici
Üretim yöntemine göre cari fiyatlarla GSYH tahmini de bu dönemde yüzde 52.4 artarak bir trilyon 581 milyar 120 milyon liraya ulaştı. GSYH’nin ikinci çeyrek değeri, cari fiyatlarla ABD Doları bazında 188 milyar 566 milyon dolar oldu.
Sanayiden büyük katkı
Zincirlenmiş hacim endeksi olarak hizmetler yüzde 45.8, sanayi yüzde 40.5, mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri yüzde 32.4, diğer hizmet faaliyetleri yüzde 32.3, bilgi ve iletişim faaliyetleri yüzde 25.3, kamu yönetimi, eğitim, insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetleri yüzde 8.5, gayrimenkul faaliyetleri yüzde 3.7, inşaat yüzde 3.1, tarım, ormancılık ile balıkçılık yüzde 2.3 arttı. Finans ve sigorta faaliyetleri ise yüzde 22.7 azaldı.
Tablo iyi
Takvim etkisinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksinde yılın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine nazaran yüzde 21.9 yükseliş gözlendi. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksinde ise bir önceki çeyreğe nispeten yüzde 0.9 artış görüldü.
Tüketim artıyor
Hane halkı nihai tüketim harcamaları, yılın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı çeyreğine göre zincirlemiş hacim endeksi olarak yüzde 22.9 arttı. Devletin nihai tüketim harcamaları, yüzde 4.2, gayri safi sabit sermaye oluşumu yüzde 20.3 artış kaydetti.
Yüz güldüren gelişme
Mal ve hizmet ihracatı, yılın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 59.9, ithalatı yüzde 19.2 arttı.
İş gücü ödemeleri yüzde 36.1, net işletme artığı/karma gelir yüzde 78.2 yükseldi. İş gücü ödemelerinin cari fiyatlarla gayri safi katma değer içindeki payı yüzde 37’den yüzde 32.9’a indi. Net işletme artığı/karma gelirin payı ise yüzde 42.8’den yüzde 49.8 seviyesine geldi.
Güncellemeye gidildi
Bu arada 1999 yılından itibaren açıklanan yeni serideki en yüksek büyüme oranı elde edildi. Güçlü büyümede geçen yılın aynı çeyreğinde oluşan yüzde 10.4’lük küçülme etkili oldu.
Öte yandan TÜİK tarafından geçmiş dönem büyüme rakamları güncellendi. 2021’in ilk çeyreğine ilişkin büyüme rakamı yüzde 7’den 7.2’ye çıkarıldı. Ekonomistler, yılın ikinci çeyreğinde Türkiye’nin yüzde 21.8 büyümesini öngörmüştü.
OECD ikincisiyiz
Türkiye (yüzde 21.7) büyümede OECD (Organisation for Economic Co-operation and Development-OECD) ikincisi oldu. Birleşik Krallık (yüzde 22.2) başı çekti.
İkinci çeyrekte OECD üyeleri ortalama yüzde 13 büyüdü. Büyüme oranı Avrupa Birliği’nde yüzde 13.2, Euro Bölgesi’nde yüzde 13.6 olarak belirlendi. İspanya’da yüzde 19.8, Meksika’da yüzde 19.5 olarak ilan edildi. Bu ülkeleri 18.7’yle Fransa, yüzde 18.1’le Macaristan, yüzde 17.3’le İtalya, yüzde 17.2’yle Şili ve yüzde 17’yle Kolombiya takip etti.
İkinci çeyrekte dev ülkelerden Norveç yüzde 5.7, Güney Kore yüzde 5.9, Finlandiya yüzde 7 ve Japonya yüzde 7.6 büyüdü.
Toparlanma belirginleşti
Pandemiden kuvvetlenerek çıkan Türkiye, geçen yılın ilk çeyreğinde yüzde 4.4 büyürken ikinci çeyrekte salgının etkisiyle yüzde 10.4 daralmıştı. Ülke, ekonomide normalleşme adımlarının atıldığı üçüncü çeyrekte ise yüzde 6.3, son çeyrekte de yüzde 6.2 büyüme oranıyla öne çıkmıştı. Covid-19 tehdidinin gölgesinde geçen 2020 yılında yüzde 1.8 büyüyerek diğer ülkelerden olumlu ayrışmıştı.
Takdir yağıyor
Türkiye bu yılın ilk çeyreğinde de yıllık bazda yüzde 7.2 büyümüştü. İkinci çeyrekte baz etkisiyle ekonomisinde yüzde 21.7 büyüme yakalayan ülkenin bu başarısı tüm dünyanın takdirini topladı. Ayrıca ilk Covid-19 vakalarının görülmeye başlandığı ve OECD üyesi olmayan Çin de salgın sonrası ekonomik toparlanmasını sürdürerek yılın ikinci çeyreğinde yüzde 7.9 büyüme elde etti.
Öngörülebilirlik vurgusu
Türkiye’nin şahlanışını devam ettirmesi, nisan-mayıs-haziran döneminde yüzde 21.7 büyümesi ekonomi yönetimince memnuniyetle karşılandı. Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan, “İkinci çeyrek büyümesinin yüzde 57’si yatırımlar ve net dış talepten geldi. Sürdürülebilir ve kapsayıcı bir büyüme için düşük enflasyon, kur istikrarı ve öngörülebilirlik kritik öneme sahip. Gelir dağılımı adaletini daha da iyileştirecek bir büyümeyi sürekli kılmanın çabasındayız” ifadelerini kullandı.
Stratejik adımlar atılacak
Ticaret Bakanı Mehmet Muş, mal ve hizmet ihracatının büyümeye katkısının 10.8 puan olduğunu bildirdi. Muş, “Büyümenin yarısı mal ve hizmet ihracatı kaynaklıdır. Net mal ve hizmet ihracatının büyümeye katkısı ise 6.9 puandır. İlave desteklerle, uzak ülke stratejisi ve e-ihracat gibi alanlarda atacağımız adımlarla bu katkıyı daha da arttıracağız. Yatırım, üretim ve ihracat temelinde büyümeye devam edeceğiz” dedi.
Büyüme reeldir, yerli ve millidir
AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Nurettin Canikli, yüzde 21.7’lik oranın ekonomi tarihinin gördüğü en yüksek büyüme oranlarından birisi olduğunu vurguladı. Canikli, “Ortada bir gurur tablosu var. Aklı, kalbi, ruhu bu topraklara ve bu millete adanmış güçlü liderliğin eseri” diye konuştu. Canikli, ilaveten, “Büyümeye, hizmetler ve sanayi öncülük etti. Yani büyüme gerçektir, reeldir ve bazılarının aklının alamayacağı kadar da yerli ve millidir” görüşünü paylaştı.
Moody’s’ten revizyon
Reyting kurumu Moody’s, Türkiye için 2021 büyüme tahminini yüzde 5’ten yüzde 6’ya çekti. Kurum, 2022 tahminini yüzde 3.5’ten yüzde 3.6’ya taşıdı. Moody’s’in Küresel Görünüm Raporu’nda da dünya ekonomisinin toparlanmasının Türkiye’nin büyümesine katkıda bulunduğuna değinildi. Raporda yüksek seyreden enflasyon nedeniyle büyüme ivmesinde gelecek çeyreklerde yavaşlama beklendiğine dikkat çekildi.
