ABD Donanmasına ait bir savaş gemisi Çin'in hak iddia ettiği Şişa adalarının kara sularına girdi. Çin, hak iddia ettikleri kara sularına izinsiz giren ABD donanmasına ait "USS John S. McCain" muhrip gemisini bölgeden uzaklaştırdı.
Donanmadan yapılan açıklamada, "USS John S. McCain muhrip gemisi, uluslararası hukuk kapsamında Şişa adalarının yakınlarında seyir ve serbest geçiş haklarını kullandı. Bu serbest geçiş operasyonu, Çin, Tayvan ve Vietnam tarafından barışçıl geçişlere konulan kanunsuz sınırlamalara karşı koyarak uluslararası hukukta tanımlanan denizlerin serbestçe ve kanunlara uygun şekilde kullanma haklarını ayakta tutuyor. " değerlendirmesinde bulunuldu.
Bölge ülkelerinin Güney Çin Denizi'ndeki adalar üzerindeki kanunsuz haklarını gerekçe göstererek deniz yetki iddiasında bulunmalarının bölgede serbest ticaret ve dolaşımı tehdit ettiğine dikkati çekildiği açıklamada, "ABD, iddia eden her kim olursa olsun, dünyada hakkından fazla deniz yetki alanı iddialarına karşı çıkıyor." ifadelerine yer verildi.
ABD Donanması daha önce de bu tür adımlar atmıştı ancak Başkan Joe Biden döneminde bu operasyon ilk kez yapıldı.
Çin, 1947'de yayımladığı haritayla egemenlik ihtilaflarının yaşandığı Güney Çin Denizi'nin yüzde 80'i üzerinde hak iddiasında bulunuyor. Yer altı kaynakları açısından zengin bölgede, Çin, başta Filipinler olmak üzere Vietnam, Brunei ve Malezya'nın da bulunduğu komşu ülkelerle egemenlik tartışmaları yaşıyor.
Pekin yönetiminin Güney Çin Denizi'ndeki adalara üs inşa ederek egemenlik hakkı iddiasına, bölge ülkelerinin yanı sıra ABD de karşı çıkıyor.
ABD 1996'da Çin'in Şişa adaları ile arasındaki boğazı kıta sahanlığına dahil etmesine itiraz etmişti.
Savaş gemisi uzaklaştırıldı
lke basınındaki habere göre, PLA Güney Hareket Merkezi Komutanlığı sözcüsü PLA Hava Kuvvetleri Kıdemli Albay Tien Cünli, yaptığı açıklamada, ABD'ye ait savaş gemisinin bugün izinsiz olarak Çin'in Şişa adaları karasularına girdiğini belirtti.
Tien, söz konusu adımı kınarken, Güney Hareket Merkezi Komutanlığının hava ve deniz ekiplerinin, ABD gemisini takip ve gözlem amacıyla bölgeye gönderildiğini ve gemiye bölgeyi terk etmesi uyarısı yapıldığını aktardı.
Bölgeden uzaklaştırılan ABD'ye ait savaş gemisinin bu hareketinin, Çin'in egemenliğini ve güvenliğini ciddi şekilde ihlal ettiğini, bölgesel barış ve istikrarı ciddi şekilde baltaladığını kaydeden Tien, bu girişimin Güney Çin Denizi'ndeki barış, dostluk ve iş birliği atmosferini kasıtlı olarak bozduğunu ifade etti.
Tien, Çin'in Güney Çin Denizi'ndeki adalar ve komşu sular üzerinde tartışılmaz bir egemenliğe sahip olduğunu vurgulayarak, PLA Güney Hareket Merkezi Komutanlığı birliklerinin ulusal egemenlik ve güvenliğin yanı sıra bölgede barış ve istikrarı kararlı şekilde korumak için her zaman yüksek alarmda kalacaklarının altını çizdi.
ABD Donanmasından konuya ilişkin yapılan açıklamada, "USS John S. McCain muhrip gemisi, uluslararası hukuk kapsamında Şişa adalarının yakınlarında seyir ve serbest geçiş haklarını kullandı." ifadelerine yer verilmişti.
Güney Çin denizi anlaşmazlığı
Çin, 1947'de yayımladığı haritayla egemenlik ihtilaflarının yaşandığı Güney Çin Denizi'nin yüzde 80'i üzerinde hak iddiasında bulunurken, yer altı kaynakları açısından zengin bölgede başta Filipinler olmak üzere aralarında Vietnam, Brunei ve Malezya'nın da bulunduğu komşu ülkelerle egemenlik tartışmaları yaşıyor.
Pekin yönetiminin Güney Çin Denizi'ndeki adalara üs inşa ederek egemenlik hakkı iddiasına, bölge ülkelerinin yanı sıra ABD de karşı çıkıyor.
Uluslararası kamuoyunda "Paracel" ve "Spratly" olarak bilinen takım adalar, Vietnam tarafından "Hoang Sa" ve "Truong Sa", Çin tarafından ise "Şişa" ve "Nanşa Çündao" olarak adlandırılıyor.
Uluslararası Tahkim Mahkemesi, 2016'da Filipinler'in başvurusuyla Çin'in, Güney Çin Denizi'nde tek taraflı egemenlik taleplerinin yasal zemini olmadığına karar vermişti.
