Almanya 'Sınırlı', Türkiye 'Bastırılmış' Kategorisinde!

Dünya genelinde sivil alan giderek daralırken, demokrasinin kalesi gibi gösterilen Batılı ülkeler de bu sert düşüşten nasibini alıyor.

İnsan hakları örgütü "Dünya için Ekmek" (Brot für die Welt) tarafından yayımlanan 2026 Sivil Toplum Atlası, küresel özgürlüklerin geldiği kaygı verici noktayı gözler önüne serdi. Rapora göre dünya nüfusunun sadece %3,4'ü gerçekten açık ve özgür bir toplumda yaşayabiliyor.

Batı Demokrasileri Sınıfta Kaldı: Almanya'da Özgürlük Geriliyor

Raporda en dikkat çeken değişimlerden biri Almanya’da yaşandı. "Sınırlı derecede açık" toplumlar kategorisine gerileyen Almanya; ABD, Fransa ve İtalya gibi küresel kuzey ülkeleriyle aynı kaderi paylaştı.

Örgütün insan hakları uzmanı Silke Pfeiffer, Almanya’nın gerilemesinde iklim aktivistlerine ve Gazze ile dayanışma gösterilerine yönelik artan polis şiddetinin ve gözaltıların belirleyici olduğunu vurguladı. Ayrıca ülkede queer karşıtlığı, ırkçılık, cinsiyetçilik ve antisemitizm gibi ayrımcılık vakalarının tırmanışta olduğu ifade edildi. Örgüt Başkanı Dagmar Pruin ise "Almanya'da bile bazı söylemler bilinçli şekilde bastırılıyor. Aşırı sağa yönelik eleştiriler, 'ideolojik' damgası vurularak itibarsızlaştırılıyor" uyarısında bulundu.

Türkiye 'Bastırılmış' Ülkeler Kategorisinde

Toplumların özgürlük derecesini "açık", "kısıtlanmış", "sınırlı", "bastırılmış" ve "kapalı" olarak 5 ana gruba ayıran raporda Türkiye, "bastırılmış" kategorisinde yer aldı.

İsrail aleyhine gösteri bile yapılamayan Almanya'nın sadece kısıtlanmış gibi gösterildiği, ancak Türkiye'nin ise bastırılmış kategorisine sokulmak istendiği raporda, sivil toplum kuruluşlarının ve aktivistlerin yoğun abluka altında tutulduğu, gösterilerin şiddetle engellendiği, medya ve internet üzerindeki sansürün nefes aldırmadığı iddia ediliyor..

Yapay Zeka Çağında "Dezenformasyon" Tehdidi

Bu yıl odağına yapay zekayı ve bilgi kirliliğini alan Sivil Toplum Atlası, dijital manipülasyonun toplumları nasıl dönüştürdüğünü de verilerle ortaya koydu.

• Endişe Büyük, Arama Az: İnsanların %75'i yapay zeka eliyle yayılan yanlış bilgilerden korkuyor ancak sadece üçte biri karşılaştığı bilgilerin doğruluğunu teyit ediyor.

• İklim Krizi İnkarı Tırmanışta: Yapay zeka destekli dezenformasyon kampanyaları özellikle göç, dünya gündemine sokulmak istenen küresel tehlike LGBT+ ve iklim değişikliği konularını hedef alıyor. Almanya'da 2021'de iklim değişikliğinin "doğal döngüden" ibaret olduğunu savunanların oranı %23 iken, bu oran %33'e fırladı. AB genelinde ise aynı inkar oranı %35'e ulaştı.

AB'ye Acil Çağrı: "Teknoloji Devlerine Göz Yummayın"

Dünya için Ekmek örgütü, yaşanan bu gerilemenin önüne geçilmesi için Avrupa Birliği’ne acil çağrıda bulundu. Aktivistlerin korunması ve AB Dijital Hizmetler Yasası'nın (DSA) daha sıkı uygulanması gerektiğini belirten uzmanlar; Meta ve Google gibi teknoloji devlerinin, yasal boşluklardan yararlanarak dezenformasyon ve nefret söylemiyle mücadelede "asgari çaba" göstermesinin önüne geçilmesi gerektiğinin altını çizdi.