Nabız sayısı, insan bedenindeki diğer tüm sistemler gibi olağan dışı durumlarda bazı sinyaller veriyor. Normalden hızlı ya da yavaş olması birçok değişkene bağlı olmakla birlikte bazı hastalıkların habercisi de olabiliyor. Bu nedenle nabız sayısı hakkında bilgi sahibi olmak, sağlık açısından önem taşıyor. Peki nabız nedir ve ideal nabız atışı kaç olmalıdır? Detaylar haberimizde...
Halk arasında kalp atışı diye bilinen nabız, sürekli çalışan kalbin kasılıp gevşeyerek kan damarlarına uyguladığı kuvvettir. Nabız nedir sorusunun en basit haliyle yanıtı, kalbin bir dakika içinde kaç kez kasıldığının farklı tekniklerle duyumsanmasıdır. Her kasılmayla birlikte kan önce aort damarına, buradan da diğer damarlara basınç ile gönderilir. Elastik yapıları sayesinde damarlar sürekli genişler ve sonrasında daralırlar. İşte bu genişleme vücutta el bileği, şakak ve kasık gibi yüzeye yakın yerlerden el yordamıyla hissedilir. Kalp atış sayısı yaş, cinsiyet ve fiziki yapı gibi farklı etkenlerden dolayı kişiden kişiye farklılık gösterebileceği gibi vücut sıcaklığı, fizyolojik değişiklik, fiziksel aktivite ve duygusal değişiklik, ilaç kullanımı, hastalık ve stres gibi farklı sebeplerden dolayı da nabız değişiklikleri gözlenmesi normaldir. Bu noktada önemli olan nabzın düzenli olmasıdır. Spor yapan insanlarda dinlenme nabzı normal insanlara göre çok daha düşük seyreder. Nabız yalnızca kalp hızı ile ilgili bilgi vermez. Aynı zamanda ritim yani kalbin düzenli çalışıp çalışmadığı bilgisi, kondisyonunuz ve bazı sağlık sorunlarınız hakkında bilgi verir. Kalp ve kapak hastalıkları, kanamalı hastalık ve yaralanmalar, guatr, sinir sistemi hastalıkları, beyin kanaması gibi durumlarda nabız olağan dışıdır. Sağlıklı yetişkinlerde dinlenme esnasında kalp hızı dakikada ortalama 60-80 aralığındadır.
İDEAL NABIZ KAÇ OLMALIDIR
Nabız vuruşları ritmik ve dolgundur. Pek çok nedenden dolayı değişiklik gösterir. Normal nabız değerleri kişiden kişiye farklılık gösterir ancak belirli bir aralık içinde olması gerekir. Yetişkin ve sağlıklı insanlarda kalp atış hızı dakikada 60-100 aralığında olması normaldir. Uzun zamandır sporla ilgilenen kişilerde nabız 45-60 seviyelerine kadar düşer. Kalp atış hızınız dinlenme esnasında ne kadar düşük ise o kadar iyidir. Çünkü nabız normal seyrinde yüksek olduğunda felç ve kalp krizi gibi hayatı tehlikeye sokan durumlara sebebiyet verebilir. Kalbiniz dakikada 50-70 arasında atıyorsa çok iyi, 70-85 arasında atıyorsa normal nabız, 85 ve üzeri atıyorsa yüksek nabız olduğu söylenebilir. Şikâyetiniz olmasa bile dinlenme esnasına ara sıra nabzınızı ölçmeniz, olası farklılıkları anlayabilmeniz ve gerekli durumlarda hekime başvurmanız için önemlidir. Eğer kalbinizin atım hızını etkileyecek hiçbir faktör yoksa, nabzınız normalden düşükse ve birlikte halsizlik, baş dönmesi ve bayılma gibi şikâyetler eşlik ediyorsa bir an önce hekime görünmelisiniz. Yüksek nabız da dikkat edilmesi gereken bir durumdur. Genellikle fiziksel ve duygusal bir değişiklik sonucu artan nabız bir süre sonra kendiliğinden dengelenir. Ancak nabız dinlenme esnasında da sürekli hızlı seyrediyorsa nedenini araştırmak ve bu durumun önüne geçmek önemlidir. Sigara kullanımı ve halk arasında kansızlık olarak bilinen anemi de nabzı yükselten etkenlerdendir. Sigara kullanımını bıraktıktan altı ay sonra nabzınızın daha düşük seviyelere inmesi normal ve sağlıklı bir durumdur.
NABIZ NASIL ÖLÇÜLÜR?
Nabız ölçme işleminden önce sakin ve dinlenmiş olunmalıdır. Gün içinde aralıklarla ölçüm yapmanız ortalama bir değer elde etmeniz açısından önemlidir. Kalbin bir dakikada kaç kez attığını ölçebilmeniz için boyun bölgende gırtlağın her iki tarafında bulunan arter yani atardamarın birine elinizin üç parmağıyla bastırın. Atımları hissettiğiniz zaman önünüzde bulunan saat ya da telefonunuzdan ayarlayacağınız kronometreyi hazırlayın ve 60 saniye boyunca kalbinizin kaç kez attığını sayın. Bu o anda nabzınızın kaç olduğu bilgisine ulaşmanızı sağlayacaktır. Eğer aldığınız sonuç dakikada 60-80 atım ise ideal nabız değerlerine sahipsiniz demektir. Bir diğer ölçüm yöntemi de el bileğinizde, baş parmağınızın arka tarafında bulunan bölgeye diğer elinizin üç parmağıyla bastırarak yapılandır. Ölçüm işlemini kullanımı kolay tansiyon aletleri ile de yapabilirsiniz. Her üç yöntemde de kalp atışları belli bir ritimde ve dolgun bir şekilde hissedilmelidir. Halk arasında tekleme olarak tabir edilen anormal atım yakalamanız durumunda bir hekime görünmeniz faydalı olacaktır. Ritim bozukluğu teşhisi konmuş hastalarda doğru nabız bilgisi direkt olarak kalp üzerinden dinlenerek alınması daha doğrudur. Nabız kontrolünün belirli aralıklarla yapılması pek çok hastalığın erken teşhisi için önemlidir.
