İstanbul Medipol Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mustafa Güzel, Covid-19 tedavisinde kullanılan Favipiravir isimli ilacın yerli sentezini üretiklerini belirterek, “Bu çalışmamızla milyonlarca dolarlık ithalatın önüne geçtik” dedi.
Pandemiye yönelik bilimsel çalışmalar tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de sürüyor. Bu çalışmalar kapsamında İstanbul Medipol Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mustafa Güzel ve ekibi, 2020 Haziran ayında Covid-19 tedavisinde kullanılan Favipiravir ilacının yerli sentezini üretti.
Kapasite arttırıldı
Güzel, “40 günlük bir sürede ilacı endüstriyel ölçekli hale getirdik. 2020 Temmuz ayında ilacın ruhsatını aldık. İlk etapta 10 bin kutu ilacı Sağlık Bakanlığı’na bağışta bulunarak hastalarda kullanımına başladık. Ardından aylık kapasitemizi 2-3 tonlara çıkaracak nitelikte çalışmalar yaptık” açıklamalarında bulundu. Güzel, aylık ilaç üretim kapasitesinin 3 tona çıkarıldığına işaret etti. “6 milyon kutu ilacı da Sağlık Bakanlığı’na sunduk. Şu anda filyasyon ekibi, Covid-19 hastalarına bizim ilacımızı ya da muadilini veriyor” diye konuştu.
Maliyet düştü
İlaç geliştirme süreciyle ilgili yanlış bir algının olduğuna dikkati çeken Güzel, sözlerini şöyle sürdürdü: “Patenti bitmiş bir molekülü Covid-19 için geliştirdik. Sağlık Bakanlığı, standart tedavi protokolüne aldığı için Favipiravir’i millileştirdik. Böylelikle ürün, dışarıdan alınmadan yerli olarak geliştirildi. Ülkemize milyonlarca dolar destek vermiş olduk. Pandeminin ilk sürecinde ithal edilen ve fiyatı yüksek olan Favipiravir’i çok daha düşük maliyetle üretmeyi başardık. Gelinen aşamada yerli ilaç geliştirme sanayiinin hızlanması gerekiyor. Bu bir öz güven aslında. ‘Biz moleküllerimizi geliştirebiliyor, ham maddemizi üretebiliyoruz’ demek bir öz güven aşılıyor. Covid-19, dünya genelinde birçok ezberi bozdu. Bu virüsün akıbeti hala tahmin edilebilir değil. Biz de ülkemize bu konuda destek vermek için elimizden geleni yapmaya çalışıyoruz.” Güzel, geliştirdikleri ilacı yeniden konumlandırarak bir molekülü Covid-19’a karşı denediklerini bildirdi. Güzel, “Ülkemiz coğrafyasında yetişen birkaç bitkinin Covid-19’a karşı etkisini araştırıyoruz. Bu bir süreç ve çalışmalarımız devam ediyor. Bununla ilgili bir makale hazırlığındayız. Yine taramalar, ilacı yeniden konumlandırma çalışmaları yaptık. Ve bir endikasyonda kullanılan bir ilacın Covid-19’a karşı etkin olduğunu belirledik. Patent başvurumuzda bulunduk ve şu anda faz-2 çalışmalarına başlamak üzereyiz” şeklinde konuştu.
7-8 projemiz var
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yerli ve milli ilaç söylemi üzerine, Türkiye’ye destek vermek amacıyla ABD’den dönüş yaptığını anlatan Güzel, şunları kaydetti: “Uzun yıllar ABD’de çalıştım. Alanımda yaklaşık 80 patentim var. Yurt dışında alzaymır ve diyabete karşı iyi gelebilecek faz-2 ile faz-3 aşamasında bulunan ilaçlar var. Bu ilaçları yapan, kaliteli araştırmacılar yetiştirmeye çalışan bir akademisyen olmaya gayret ediyorum. İstanbul Medipol Üniversitesi bünyesinde İlaç Keşif ve Geliştirme Merkezi’nde müdür olarak görev alıyorum. Bu merkezde bir ekiple birlikte yaklaşık 7-8 proje yürütüyoruz. Ayrıca TÜBİTAK’ın Covid-19 Türkiye Platformu’nda 2 projeyle aktif olarak rol alıyoruz.
Kendi kendimize yeteceğiz
Ümit ediyorum ki Covid-19 sürecinde ülkemiz, özellikle sağlık sanayinde kendi aşımızı ve ilacımızı geliştirme konusunda ciddi adımlar atar. Yarınlara daha ümitle bakmak istiyorum. Ülkemizde yerli ilaç ve aşı geliştirme alanında ciddi bir ekosistemin artık oluşması gerektiğine inanıyorum. Bu konuda devlet büyüklerimizin de stratejik adımlar atmak istediklerini düşünüyorum. Umarım ülkemizin kendi kendine yeten, hatta bölgede lider haline geldiği günleri yakın zamanda görürüz.”
