Kıdem tazminatı hangi koşullarda alınır? Kimler kıdem tazminatı alır?

Kıdem tazminatı hangi durumlarda ödenir, kıdem tazminatı hangi hallerde alınır, kıdem tazminatı hangi hangi maaş üzerinen hesaplanır? Gibi sorular bir işyerinde çalışan tüm işçiler tarafından araştırılmakta. Peki sigortasız çalışan bir kişi kıdem tazminatını alır mı? Kıdem tazminatı almak için ne yapılmalı? Kimler kıdem tazminatı alır? Sigortasız çalışanların hakları neler?

18 Mayıs 2019 Cumartesi 10:27
Kıdem tazminatı hangi koşullarda alınır? Kimler kıdem tazminatı alır?

Kıdem tazminatı hangi durumlarda ödenir, kıdem tazminatı hangi hallerde alınır, kıdem tazminatı hangi hangi maaş üzerinen hesaplanır? Gibi sorular bir işyerinde çalışan tüm işçiler tarafından araştırılmakta. Peki sigortasız çalışan bir kişi kıdem tazminatını alır mı? Kıdem tazminatı almak için ne yapılmalı? Kimler kıdem tazminatı alır? Sigortasız çalışanların hakları neler?

Ülkemizin kronik sorunlarından biri sigortasız işçilik. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) son verilerine göre; her 100 kişiden 33’ü kayıtdışı. Bir işte sigortasız çalıştıranlar SGK’nın tüm olanaklarından mahrum kalıyor. Sadece çalışan değil sağlık hizmetlerinden yararlanamadıkları için kişinin eşi ve çocukları da devletin sunduğu hizmetlerden yararlanamıyor. Çalışan sosyal güvenlik hizmetlerinden yararlanamadığı gibi kıdem tazminatını da alamıyor. Böyle bir durumda ancak kişi bir şartla kıdem tazminatını alabilir. Kıdem tazminatı alma şartları, hangi şartlarda kıdem tazminatı alınır, ihbar ve kıdem tazminatı hesaplama. SGK’nın işçi şikayetlerine göre işlem yapabilmesi için ise işçilerin işten çıkmamış olmaları gerekiyor. İşten çıktıktan/ çıkarıldıktan sonra yapılan şikayetlerin olumlu sonuç vermediği ifade ediliyor. Fakat, işçinin elinde yazılı belge varsa işten çıktıktan sonra yapılan şikayetlerden işçi lehine sonuçlar çıkabilir.

Asgari ücretle çalışanın kıdem tazminatı ne kadar?

5 yıl içinde alacalarını dava yoluyla tespit ettirebilir

SGK’ya ve diğer kurumlara şikayetlerden bir sonuç çıkmazsa çalışanın dava açma hakkı var. İşçiler sigortasız çalıştıkları sürelerini, işten ayrıldıktan sonra 5 yıl içinde açacakları hizmet tespit davası ile de tespit ettirebilirler. Mahkemece tespit edilen ücretler ile çalışma gün sayıları SGK tarafından dikkate alınır ve o işçinin sigortasına geriye dönük işlenir. İşverenin işçisini sigortaya hiç bildirmemesi, sigorta primlerini ödememesi ve sosyal haklardan mahrum bırakması işçiye haklı fesih imkanı veriyor. Düşük ücretten bildirim de haklı fesih nedeni. Bütün bu durumlarda iş sözleşmesini sona erdiren işçi kıdem tazminatını alır. İşveren her çeşit sigortasız çalıştırma halinde o işçinin kıdem tazminatını da ödemek zorunda. Yargıtay’ın verdiği kararlar da bu yönde.

İhbar tazminatının 3 katı kadar kötü niyet tazminatı ödenir

Çalıştığı iş yerinde sigortasız olduğunu iddia ederek SGK’ya başvuran işçileri, işveren çoğunlukla çıkarıyor. Bu durumda işçinin tazminat hakkı var. Tazminat hakkı iş yerine göre değişiyor. Eğer iş yerinde 30’un altında işçi varsa, SGK’ya şikayeti sebebiyle işten çıkarıldığında işveren ‘kötü niyetli’ sayılacak ve ihbar tazminatının 3 katı tutarında ‘kötü niyet tazminatı’ ödeyecektir.

İşten çıkartılmışsa işçiye 8 aylık ücreti tutarnıda tazminat ödenir

Eğer işçi 30 ve üzeri işçinin çalıştığı bir iş yerindeyse ve sigortasız çalıştırıldığını SGK’ya bildirdi diye işten çıkarılıyorsa, ‘iş güvencesi kapsamında’ işe iade davasını kazandığında işveren işe iade etmezse, o işçiye en az 4, en çok 8 aylık ücreti tutarında ‘iş güvencesi tazminatı’ ödemek zorunda kalır. Bu haklar için öncelikle adliyelerdeki ‘arabulucu’ya, sonuç alınmazsa iş mahkemelerine başvuru yapılabilir.

Kıdem tazminatı hesaplaması nasıl yapılır?

Herhangi bir iş sözleşmesinin kıdem tazminatını gerektiren bir nedenle feshi durumunda, çalışılan her tam yıl için 30 günlük brüt ücret tutarında kıdem tazminatı ödenmektedir. Bir yıldan artan süreler de oranlanarak hesaplamaya dahil edilecektir. Kıdem tazminatı hesaplamaları sırasında işçiye ödenen ücretin yanı sıra, kendisine düzenli olarak sağlanan tüm para ve para ile ölçülebilen menfaatlerin (yol parası, yemek parası, düzenli olmak koşuluyla ikramiye ödemeleri vb.) brüt tutarları dikkate alınmaktadır. Her tam çalışma yılı için ödenen kıdem tazminatı tutarı, fesih tarihinde geçerli olan kıdem tazminatı tavanı ile sınırlandırılmıştır. 01 Ocak 2019 – 30 Haziran 2019 tarihleri arasında uygulanacak kıdem tazminatı tavanı ise 6.017,60 TL’dir.

Kıdem tazminatında kesinti yapılır mı?

Kıdem Tazminatı hesaplanırken sadece damga vergisi kesintisi yapılır, gelir vergisi kesintisi ya da başka bir kesinti yapılmaz.

Akit Youtube Kanalına Abone Ol

Haftanın Özeti

www.yeniakit.com.tr internet sitesinde yayınlanan yazı, haber, röportaj, fotoğraf, resim, sesli veya görüntülü sair içeriklerle ilgili telif hakları Uğurlu Gazetecilik Basın Yayın Matbaacılık Reklamcılık Limited Şirketi’ne aittir. Bu içeriklerin iktibas hakkı saklıdır. İzinsiz ve kaynak gösterilmeksizin iktibas olunamaz; hiçbir surette kopyalanamaz, yeniden yayıma konulamaz.
Haber Tarihi: 18 Mayıs 2019 Cumartesi 10:27

YORUM YAZ

    Günün Özeti

    Günün Karikatürü

    24 Mayıs 2019