Merak edilen İş kazası geçirene yapılan sosyal sigorta yardımları nelerdir? sorusunun cevabı haberimizde.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümlerine göre, sigortalının işyerinde bulunduğu sırada meydana gelen ve işçiyi bedenen yahut ruhen özre uğratan her tür olay iş kazasıdır. Geçen hafta Bartın ilimizde meydana gelen ve maden işçilerimizin yaralanmasına ve hakkın rahmetine kavuşmasına neden olan bu elim olay, sosyal güvenlik mevzuatımıza göre hiç kuşkusuz bir iş kazasıdır. İş kazası, işçi açısından bir mesleki risk olup iş kazası nedeniyle işçinin gelirinin azalması halinde kendisine sosyal sigorta yardımları sunulur. Yine işçinin kaza nedeniyle hayatını kaybetmesi de geride kalan aile bireyleri açısından gelir kaybına neden olan bir risktir. Bu halde geride kalan aile bireylerine de sosyal sigorta yardımları sunulur. İş kazası geçiren işçinin yararlanacağı sosyal sigorta yardımı üç tanedir. Bunların ilki herhangi bir ilave ücret ve katılım payı ödemeksizin sağlık yardımlarından koşulsuz ve eksiksiz yararlanmaktır. İkinci sosyal sigorta yardımı ise işçinin çalışamadığı dönem için geçici iş göremezlik ödemesi (hastalık parası) almasıdır. İş göremezlik ödemesi raporlu olunan her gün için ödenir. Ödenecek tutar, iş kazasından önceki son üç aya ait prim matrahının prim gün sayısına bölünmesi yoluyla bulunan ortalama günlük kazanç üzerinden yapılır. Ayakta tedavide ortalama günlük kazancın üçe ikisi yatarak tedavide ise yarısı nispetinde hastalık parası ödenir. İş kazası geçiren işçinin tedavisi sonrası tam olarak iyileşememesi ve kalıcı olarak yüzde 10 ve üzeri meslekte kazanma gücü kaybının oluşması halinde işçiye sürekli iş göremezlik ödemesi isimli her ay ödenen maaş bağlanması gerekir. Bağlanan maaş, ortalama günlük kazancın yüzde 70’inin meslekte kazanma gücü kaybıyla çarpımı bulunacak tutar kadar olacaktır. Örneğin; ortalama günlük kazancı 600 TL olan ve meslekte kazanma gücü kaybı yüzde 50 olan bir işçi için bağlanacak aylık gelir; 600 x 30 x % 70 x % 50= 6.300 TL olacaktır. Bu tutara ayrıca yüzde 40 oranında ek ödeme ilavesi de yapılacaktır. İş kazası geçiren işçinin ölümü halinde de aile bireylerinin yararlanacağı sosyal sigorta yardımı da üç tanedir. Bunların ilki iş kazası ölüm geliri bağlanmasıdır. İşçinin aile bireyi olan eş, çocuklar, anne ve babasına iş kazası ölüm geliri isimli her ay ödenen maaş bağlanır. Bağlanacak bu maaş ortalama günlük kazancın yüzde 70’inin aylık hisse çarpımından oluşur. Örneğin; ortalama günlük kazancı 500 TL olan işçinin eşine çocuğuna ölüm geliri bağlanması halinde 500 x 30 x %70 = 10.500 TL gelir hesaplanarak eşine yüzde 50’si yani 5.250 TL ve çocuklarına yüzde 25’i yani 2.625 TL ölüm geliri bağlanır. Ölüm geliri ölüm aylığından bağımsız olup iş kazası nedeniyle ölen sigortalının beş yıl sigortalılık süresi ve en az 900 gün prim ödemesi bulunuyorsa, aile bireylerine hem ölüm geliri hem ölüm aylığı yani iki maaş bağlanır. Kanun hükmü gereği, bu iki maaşın yüksek olanı tam düşük olanı ise yarım olarak ödenir. Aile bireylerine sağlanan ikinci iş kazası yardımı, evlenme ödeneğidir. İş kazası sonucu ölen sigortalının gelir alan kız çocuğunun evlenmesi halinde iki yıllık maaşı tutarında çeyiz yardımı ödemesi yapılır. Aile bireylerine iş kazasına bağlı yapılacak olan son sigorta yardımı ise cenaze ödeneğidir. Cenaze ödeneği, sigortalının eşine, eşi yoksa çocuklarına, çocukları da yoksa anne ve babasına eşit biçimde ödenir. Geçmiş yıllarda Soma ve Ermenek’te meydana gelen maden kazalarında ölüm aylığı bağlanması için aranan beş yıl sigortalılık süresi ve en az 900 gün prim ödemesi artı uygulanmayıp bu şartı sağlamayanlar için de hem ölüm geliri hem ölüm aylığı bağlanmış idi. Ayrıca, ölen sigortalının eş ve çocuklarından birisi, eşi ve çocuğu yoksa kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam bir kişi için kamuda istihdam hakkı verilmiştir. Bu ilave hakların, Bartın ilimizdeki maden kazasında hayatını kaybeden işçilerimizin ailelerine de verilmesi beklenmektedir.
