IKBY'nin Kerkük'ü işgali ve Irak tarafından tekrar alınması: Neler yaşandı?

YENİAKİT.COM.TR - Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) Başkanı Mesud Barzani'nin İsrail destekli sözde bağımsızlık referandumuyla başlayan kriz, Kerkük'ün Bağdat yönetimi tarafından kurtarılmasıyla devam ediyor. IKBY'nin diretmesine rağmen Kerkük'ten çekilmeyen peşmerge, Irak ordusu ve Haşdi Şabi milislerinin operasyonuyla yer yer çatışmalar yaşansa da şehirden kaçmak zorunda kaldı.

BARZANİ KERKÜK'Ü NASIL ELE GEÇİRDİ?

Tuhaf bir şekilde Irak askerilerinin bırakıp kaçtığı ve terör örgütü DAEŞ'in ele geçirdiği Musul ve Kerkük'ü, ABD'nin de desteğiyle IKBY yönetimi bölgeye operasyon başlattı. 2015 yılınında başlattığı operasyonla Musul ve Kerkük'ü ele geçiren peşmerge, terör örgütü DAEŞ'i bölgeden çıkararak sözde destan yazdılar.

Yaklaşık 2,5 senedir Musul ve Kerkük'ü elinde bulunduran Barzani yönetimi, Musul ve Kerkük petrollerinden de kazanç sağlıyor. 

GAYRİMEŞRU REFERANDUMA KERKÜK'Ü DE DAHİL ETTİLER

IKBY Yönetimi, 25 Eylül'deki hukuksuz referanduma Türkmen şehri Kerkük'ü de dahil ettiğini ilan etti. Türkiye'nin tepki göstermesine rağmen Barzani, günde 600 bin varil petrol üreten Kerkük petrolüne gözünü dikerek bölgeyi referanduma dahil etti. 

Irak Türkmen Cephesi (ITC) Başkanı Erşat Salihi "Kürtlerin bugün Kerkük vilayet meclisinde toplanması Kerkün referanduma iştirak etmesi kararını almaları, resmen işgaldir" ifadeleriyle karara sert bir dille tepki gösterdi.

BARZANİ ABD'NİN DESTEĞİNİ ARKASINA ALDI

Barzani, Suudi Arabistan merkezli Şark el Awsat gazetesine verdiği röportajda, 22 Ağustos'ta Erbil'de ABD Savunma Bakanı ile yaptığı görüşmeyi anlattı. Barzani,  Mattis'in "Kürdistan halkının talebi ve hedefini" anladıklarını ve referanduma karşı olmadığını belirttiğini ancak bunun, terör örgütü DAEŞ'e karşı savaşa olan konsantrasyonu etkileyeceğini bu yüzden kararın gözden geçirilmesini istediğini belirtti.

"REFERANDUM SONUÇLARINI TANIMAYACAĞIZ"

Irak Başbakanı İbadi, "Referandum sonuçlarını tanımayacağız. Irak'ın birliğini ve vatandaşların güvenliğini korumak için gereken adımları atacağız"  sözleriyle Erbil yönetimine sert bir uyarıda bulundu.

İbadi referandumun yapılmasının ardından ise öncelikli olarak havaalanlarının ve petrol üretim tesislerinin terk edilmesini istedi. 

"48 SAAT İÇERİSİNDE TERK EDİN"

 Bağdat hükümeti, KYB'den talep ettiği 6 maddelik ültimatomunun ardından 48 saat içerisinde Kerkük'ü terk etmesini istedi. 

Bağdat yönetimi şu 6 şartın yerine getirilmediği takdirde operasyonun başlayacağını belirtti:

- Kerkük Havaalanını Irak ordusuna teslim edilecek

- K1 Keyvan askeri karargahını Irak ordusuna derhal verilecek

- Tüm Petrol kuyularını,yataklarını ve şirketlerin kontrolü Irak ordusuna geçecek.

- Kerkük valisi Necmettin Kerim görevden alınacak

- Peşmergeye teslim olan IŞİD militanlarını Irak ordusuna teslim edilecek

- Peşmergenin ve Kürt yönetiminin kontrolünde olan Kerkükün tüm bölgeleri ile IŞİD'ten geri alınan bölgeleride derhal Irak ordusuna teslim edilecek.

BARZANİ KERKÜK'Ü PKK'LI TERÖRİSTLERLE DOLDURDU

Irak Türkmen Cephesi Kerkük Başkanı Mehmet Seman Ağaoğlu, 700 PKK'lı teröristin Kerkük'e giriş yaptığını söyledi. 

Bu ifadelerden önce de PKK'lı teröristler Kerkük'te görüntülenmişti.

İBADİ KERKÜK'E HÜCUM EMRİ VERDİ

Irak Başbakanı Haydar el-İbadi, gece saat 2 sularında silahlı kuvvetlere Kerkük'teki tüm bileşenlerin can güvenliğini koruma talimatı vererek Peşmerge'ye karşı saldırı emri verdi.

Saat 4 sularında Irak güçleri Kerkük'ün güneyinde ilk Peşmerge kontrol noktasını ele geçirdi. Askerler bir süre kutlama yaptı.

PEŞMERGE ARKASINA BAKMADAN KAÇTI

Sabah 10'a doğru Irak güvenlik güçleri Kerkük'ün kuzeyindeki doğal gaz yatakları, polis karakolu ve Kerkük Elektrik Dairesi'nde de kontrolü sağlayarak ilerledi. 

Irak Ortak Operasyonlar Komutanlığı'nın yazılı açıklamasına göre, "Kerkük'te güvenliği sağlama operasyonları kapsamında Halid Köprüsü Kapısı, Riyad-Halid Mektep yolu, Meryem Beg sınır kapısı ve Reşad-Meryem Beg yolunda kontrol sağlandı." denildi.

Bu saatlerde Irak terörle mücadele gücünün Kerkük'teki K1 Askeri Hava Üssü'nde kontrol sağladığı bildirildi.

Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) Peşmerge Bakanlığı Sözcüsü Helgurd Hikmet, Kerkük'teki bazı Peşmergelerin geri çekilmesi üzerine Erbil'den takviye güç gönderildiğini belirtti.

Yenilgiye uğrayan bir Peşmerge'nin ağladığı an Barzani'nin yayın kuruluşu Rudaw ekranına yansıdı.

TALABANİ GÜÇLERİ ÇEKİLDİ

Saat 11'den sonra Irak'ın Kerkük kentindeki mevzilerinden çekilen Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) Peşmerge Sorumlusu Vesta Resul, Irak ordusuna denk bir güçleri olmadığından dolayı çekilmek zorunda kaldıklarını belirtti.

Resul, Kerkük'te kendi partisine ait yayın organlarına yaptığı açıklamada, "Dün geceden bu yana karşımıza hiç direnemeyeceğimiz düzeyde askeri sevkiyatlar yapıldı. 350 tank ve ağır silahla 4 birliğimize saldırıldı." dedi.

PETROL SAHASI BARZANİ'DEN ALINDI

Saat 11:41'de Kerkük'te bulunan yetkili Reuters'a yaptığı açıklamada Irak hükümet güçlerinin K1 hava üssünü aldıktan sonra Kuzey Petrol şirketi tesislerine doğru ilerlediğini ve Baba Gurgur petrol sahası ve Kuzey Petrol rafinerisini herhangi bir çatışma olmadan Barzani güçlerinden aldığını belirtti.

KERKÜK TAMAMEN KONTROL ALTINA ALINDI

Saat 15 sularında Irak Ordusu ve federal polis güçleri, K1 Askeri Üssü, Baba Gürgür Petrol Yatağı, Kerkük Kuzey Petrol Şirketi, KYB'nin 70'inci Tugay Üssü (Talabani güçleri) ve Kerkük Havaalanı'nda denetimi tamamen sağladı.

Irak ordusu Kerkük valiliği binasını çatışma olmadan ele geçirdi. Irak Başbakanı Haydar el-İbadi, Kerkük'e Irak bayrağı çekilmesi talimatı verdi.

Saat 17.00'de Bağdat Yönetimi, Kerkük'ün tamamen kontrol altına alındığını duyurdu.