Fitre alan fitre verir mi? Fitre alan biri fitre verebilir mi?
Fitre alabilen bir kimse fitre veya zekât verebilir mi? Zekât alabilen bir kimse fitre veya zekât verebilir mi? Fitre verebilecek durumda olan birinin zekat veya fitre alması câiz midir? soruları on bir ayın sultanı Ramazan ayının evlerimizi şereflendirmesiyle birlikte bir hayli sorulmakta. Diyanet 2021 fitre miktarını 28 TL olarak açıkladı. Normalde durumu iyi ancak salgın nedeniyle çalışamamakta bundan dolayıda bir takım sıkıntılar çekmekte. Peki geçici olarak durumu kötü olana fitre verilir mi? Fitre alan fitre verebilir mi?
Fitre alana fitre vermek düşer mi? Ramazan bayramına kavuşan, temel ihtiyaçlarının ve bir yıllık borçlarının dışında nisap miktarı (80.18 gr. altın veya bu değerde) mala sahip olan müslümanlar kendileri ve velayetleri altındaki kişiler için fıtır sadakası vermekle yükümlüdürler (Kâsânî, Bedâî’, II, 70, 72).
Ancak fıtır sadakası ile yükümlü olmak için bulunması gereken nisap miktarı malın, “artıcı” özellikte olması ve üzerinden “bir kameri yıl” geçmiş olması gerekmez. Kişi kendisinin ve ergenlik çağına ulaşmamış çocuklarının fitresini vermekle yükümlüdür (Kâsânî, Bedâî’, II, 70). Buna karşılık kişininana-babası, büyük çocukları, karısı, kardeşleri ve diğer yakınları için fitre ödeme zorunluluğu yoktur. (Kâsânî, Bedâî’, II, 70, 72). Fakat vekâletleri olmadığı hâlde bu kişiler için ödeme yapsa geçerli olur.
Şâfiî mezhebine göre ise fıtır sadakası vermek “farz”dır ve bununla yükümlü olmak için nisap miktarı mala sahip olmak şart değildir (Şirbînî, Muğni’l-muhtâc, I, 594). Buna göre temel ihtiyaçlarının yanı sıra bayram günü ve gecesine yetecek kadar azığa sahip zengin-fakir her müslüman fitre ile yükümlüdür (Şirbînî, Muğni’l-muhtâc, I, 594). Ayrıca varlıklı kimsenin müslüman olan eşi, çocukları, ana-babası ve diğer yakınları için de sadaka-i fıtır vermesi gerekir. (Şirbînî, Muğni’l-muhtâc, I, 595; İbn Rüşd, Bidâye, I, 279-280).
Fitre alan fitre verir mi?
Bazı vatandaşlar fitre aldıkları halde kendileri fitre ödemesi yapıyorlar veya zekat aldıkları halde zekat ödemesi yapıyorlar. Böyle bir durum söz konusu olamaz. Bu konuyla alakalı istisnai bir takım hükümler var ayrı ama genel manada böyle bir şey söz konusu değil. Bir kimsenin fitre verebilmesi için asli ihtiyaçları olarak tabir edilen evi, arabası dışında nisap miktarı para ve mala sahip olan kişi fitre alamayacaktır fitre vermesi vaciptir. Fitre almak veya fitre vermek aynı yerde toplanamaz. Eğer siz fitre alıyorsanız fitre vermeniz gerekiyor.
Fitre kimlere verilmez?
Hanefilere göre aşağıda sayılanlara fitre verilmez:
a) Ana, baba, büyük ana ve büyük babalara,
b) Oğul, oğlun çocukları, kız, kızın çocukları ve bunlardan doğan çocuklara,
c) Eşine,
d) Zengine yani aslî ihtiyaçları dışında nisap miktarı mala sahip olan kişiye,
e) Babası zengin olan ergen olmamış çocuğa (Merğinânî, el-Hidâye, II, 223-228).
Şâfiîlere ve Ebu Yusuf’a göre fitre, Müslüman olmayana da verilemez (Mâverdî, el-Hâvî, III, 387; X, 519; Merğinânî, el-Hidâye, II, 223). Bunların dışındaki kardeş, teyze, dayı, amca, hala ve onların çocukları, gelin, damat, kayınpeder ve kayınvalide gibi akrabalar zengin değillerse kendilerine zekât, fitre ve fidye verilebilir (Zeylaî, Tebyîn, I, 301).
