Fikrin can damarı: Dergiler

20. Yüzyılın başından itibaren, Türk kültür ve siyasi hayatı dergiler vasıtasıyla şekillendi.

30 Temmuz 2019 Salı 18:22
Fikrin can damarı: Dergiler

Aynı zamanda Osmanlı’nın yıkılma dönemi olan bu süreçte, dergiler aracılığıyla çöküşü durdurabilmenin fikri ve politik yolları araştırılırken, yeni kurulan devletimizin kültür politikalarına da istikamet verilmeye çalışıldı. Bu yazımızda, Türk fikri hayatına damga vurmuş beli başlı dergileri yeniakit.com.tr okuyucuları için bir araya getirdik.

  • Beyanül Hak

Elmalılı Hamdi, Ömer Nasuhi Bilmen, İbnül Emin Mahmud Kemal ve Tahirül Mevlevi gibi önemli düşünce adamlarının öncülüğünde kuruldu. Bir dönem İttihat ve Terakki’nin politikalarını benimsese de daha sonra yolları ayrıldı. Genelde İslam uleması ve medrese öğrencilerinin yazıları yer alıyordu.

  • Sebilürreşad

Hiç şüphesiz Türk siyasi hayatının en önemli dergilerinden biri. 1908-25 yılları arasında 641 sayı olarak çıktı. Eşref Edib’in başına bulunduğu dergi Mehmet Akif Ersoy ile adeta bütünleşti. Ersoy’un Safahat adlı kitabındaki şiirleri burada neşredildi. Milli mücadele döneminde önemli bir propaganda görevi gördü.

  • Hikmet

Filibeli Ahmet Hamdi’nin öncülüğünde çıktı. Türkçü ve İslamcı bir dergiydi. Şahıslardan ziyade fikirleri önceledi. 1910-12 yılları arasında haftalık yahut günlük olarak çıktı.

  • Hareket

Türk fikir hayatının en önemli adamlarına olan Nurettin Topçu tarafından çıkartıldı. Felsefi içeriği yoğun bir dergiydi. Tek parti iktidarı döneminde yayınlanmaya başladı ve milletin köklerinden uzaklaştırılma çabasına karşı çıktı. Remzi Oğuz Arık, Ahmet Kabaklı, Tarık Buğra gibi isimler yer aldı. Yayın hayatını 1982 yılına kadar sürdürdü.

  • Büyük Doğu

Necip Fazıl Kısakürek tarafından çıkartıldı. Bir dünya görüşü etrafında yazılar yayınlanırken, CHP başta olmak üzere milletin değerlerine düşman olanlara karşı amansız bir mücadele yürüttü. 1943-75 yılları arasında toplam 35 sene çıktı. Siyasi gelişmelerin yanı sıra dini meselelere de sıklıkla yer verildi. Dönemin birçok ünlü ismi de yazdı.

  • Serdengeçti

Osman Yüksel Serdengeçti öncülüğünde Türk kültür hayatına eşsiz bir katkı sundu. Öyle ki birçok defa kapatıldı. 1947-62 yılları arasında sadece 33 sayı basılabildi. Türkçü ve İslamcı bir çizgide yayın hayatını sürdürdü. ‘Hakka tapar, halkı tutar’ sloganıyla gönüllerde yer etti.

  • Diriliş

Siyasi ve edebi içerikli bir dergi. İsmet Özel, Erdem Beyazıt ve Cahit Zarifoğlu gibi önemli isimleri kadrosuna kattı. İsmet Özel’in ihtida ettiğini duyurduğu Amentü şiiri Diriliş’te yayımlandı. İlk baskısını 1960’da yapan dergi 1992’de son sayısıyla okuyucularına veda etti.

  • Dergah

Mustafa Kutlu, İsmail Kara ve Ezel Erverdi’nin kurduğu dergi devrin birçok önemli yazarını bünyesinden barındırdı. Çok yönlü bir içeriği olan dergide, şiirden, sinemaya, resimden tasavvufa, edebiyat türlerinden güncel meselelere kadar geniş bir yelpazede kalem oynatıldı. Birçok genç edebiyatçının yetişmesinde ve tanınmasında vesile oldu.

Akit Youtube Kanalına Abone Ol

Haftanın Özeti

www.yeniakit.com.tr internet sitesinde yayınlanan yazı, haber, röportaj, fotoğraf, resim, sesli veya görüntülü sair içeriklerle ilgili telif hakları Uğurlu Gazetecilik Basın Yayın Matbaacılık Reklamcılık Limited Şirketi’ne aittir. Bu içeriklerin iktibas hakkı saklıdır. İzinsiz ve kaynak gösterilmeksizin iktibas olunamaz; hiçbir surette kopyalanamaz, yeniden yayıma konulamaz.
Haber Tarihi: 30 Temmuz 2019 Salı 18:22

YORUM YAZ

    Günün Özeti

    Günün Karikatürü

    23 Ağustos 2019