Ekonominin kalbi burada atıyor

İstanbul; ticaret, medya, finans, moda, sanat, teknoloji, araştırma, eğlence ve eğitimde sadece Türkiye’nin diğer illerine değil, dünyanın diğer megapollerine de ilham veren bir kent. İstanbul, yüksek eğitimli iş gücü, dünya çapındaki üniversiteleri, kozmopolit kültürü ve kurumları ile başta Avrupalı olmak üzere dünya yatırımcılarını kendine çekiyor. Küresel yatırımcılara büyük bir güven veriyor. 8 bin 500 yıllık geçmişiyle mega kent İstanbul; Türkiye ekonomisinin kaptan köşkü olmayı sürdürüyor.

Rakamların diliyle

Türkiye nüfusunun yüzde 18’inin yaşadığı İstanbul, 2018 yılında da ekonomimizin lokomotifi oldu. Bu şu anlama geliyor:

İş dünyasına göre İstanbul’da işler yolunda gidiyorsa, Türkiye ekonomisi de gelişip büyümeye devam ediyor demektir. İstanbul’da ekonomi sinyal veriyorsa, bu Türkiye için de önemli bir sinyaldir.

İhracatta da rekor elinde

Türkiye’nin ekonomi, finans ve kültür merkezi İstanbul, ihracatta da rekora doymadı.

Şehrin firmaları geçen yıl 75 milyar dolarlık ihracat yaptı. 168 milyar dolarlık toplam Türkiye ihracatının yaklaşık yüzde 50’den fazlasını tek başına İstanbul iş dünyası gerçekleştirdi.

Metropolden 38 ülkeye ve bölgeye satış yapıldı. İhracatta otomotiv, giyim ve mobilya ürünleri ile makine aksamları başı çekti. İthalatı da 100 milyar doları bulan İstanbul Avrupalı tedarikçilerin yakın markajındaydı.

Üretime ve istihdama katkı

Üretimin üçte birini karşılayan şehir Türkiye’nin önde gelen 100 sanayi grubunun 42’sini, 500 büyük şirketin 250’sini bünyesinde bulunduruyor. Toplam 520-530 bin firmayla ekonomiye damgasını vuruyor.  260-270 milyar dolarlık milli geliriyle 140 ülkeden daha büyük durumda olan İstanbul, 5 milyon 290 bin çalışanla istihdama da önemli katkı sunuyor.

Hedefler büyük

Hedefler de büyük. Dev projeler ve iddialı yatırımlarla öne çıkan İstanbul’un milli gelirini 300 milyar dolara, ihracatını da 125 milyar dolara, istihdamını 7 milyona taşımak amaçlanıyor. Hükümet bu çerçevede üreticiler ve ihracatçılarla bir araya gelip 2023 için stratejiler belirlemeyi; planlar yapmaya odaklanıyor.

Turizmin başkenti

Dünyanın en büyük metropollerinden olan İstanbul, 2018’de 198 ülkeden 13 milyon 433 bin yabancı ziyaretçi ağırladı. Bu da Türkiye’ye aynı dönemde gelen 43 milyon yabancı ziyaretçinin yaklaşık yüzde 25-30’u demek.  Otellere de ilgi yoğun. 2018’de otel doluluk oranları yüzde 12,7 artarak yüzde 71,1’e çıktı, oda bedeli yüzde 10,4 artışla 82,7 Euro’ya çıktı. Oda başı elde edilen gelir de yüzde 24,4 artarak 58,8 Euro’ya dayandı.

İstanbul havalimanları 2018’de 67 milyon 981 bin 446 yolcu ağırladı. Aynı dönemde İstanbul’daki havalimanlarından, iç ve dış hatlarda 700 bine yakın sefer icra edildi.

Konut satışında da lider

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) rakamlarına göre ülke genelinde 2018’de 1 milyon 400 bin adet konut satıldı. Satışlardan en büyük payı 234 bin 55’le İstanbul aldı. Türkiye’de satılan konutların yüzde 20’ye yakınını söz konusu şehirde alıcı buldu. Son verilere göre yabancı konut alıcılarının ilk tercihi yine İstanbul.

Mükelleflerin dörtte biri burada

İstanbul’da 2018 sonu verilerine göre 500 binden fazla faal gelir vergisi mükellefi var. Bu rakam Türkiye genelinde 2 milyonu buluyor. Şehrin payı yüzde 25’in üzerinde. Kurumlar Vergisi mükellef sayısında İstanbul’un payı ise yüzde 40’lara ulaşıyor.

10 şirketten 4’ü bünyesinde

Türkiye’deki her 10 şirketten 4’ü İstanbul’da kuruldu.  2018 yılında 55 bin firma İstanbul Ticaret Odası’na (İTO) kuruluş kaydını yaptırdı. Gıda, giyim ile otomotiv sektöründe faaliyet yürüten bu şirketlerin şehir, bölge ve ülke ekonomisine katkıları günbegün artıyor.

Sen neredeysen metro orada

Ulaşıma neşter vuracaklarını açıklayan Binali Yıldırım, “Ayinesi iştir kişinin, lafa bakılmaz. İstanbul 15 milyon. Trafik, ulaşım İstanbul’un en büyük sorunu mu? O halde Türkiye’de bu sorunu çözen İstanbul’da çözer mi? Hiç şüpheniz olmasın. Yeni metro hatları açıldıkça, raylı sistemlerin miktarını artırdıkça trafik daha da rahatlayacak. Gelecek 5 yıl içinde raylı sistem uzunluğu 170 kilometreden, 518 kilometreye çıkacak. Demiryoluyla, metroyla, taşınan yolcu miktarı toplamın yüzde 40’ına ulaşacak. Bir yerden bir yere gidenlerin yarısı trenle gidecek, metroyla, tramvayla gidecek. Diğer yarısı da deniz ve karayoluyla gidecek. Şu anda raylı sistem yüzde 18, yüzde 20 bile değil. Yaklaşık 5 kişiden biri ancak kullanıyor. Ama bu 5 yıl içerisinde her 2 kişiden birisi kullanacak. Sen neredeysen metro orada olacak. Evden çıkacaksınız 750 metre her tarafa gittiğinizde bir toplu taşıma durağına, bir istasyona mutlaka erişeceksiniz. Böylece İstanbul’un trafiği sürekli akar hale gelecek” şeklinde konuştu.

Her 5 kişiden biri öğrenci

İstanbul iş dünyasının Türkiye’deki milli gelirin yüzde 27’sini tek başına sağladığının altını çizen İTO Başkanı Şekib Avdagiç, şunları söyledi: "Türkiye’deki 77 vakıf yükseköğretim kurumunun 48’i İstanbul’da. Bu şehirde yaşayan her 5 kişiden biri öğrenci. Avrupa’da Londra ve Paris’ten sonra en çok turist çeken 3’üncü, dünyada ise 9’uncu şehir. 66 bin şirket küresel iş yapıyor. İstanbul, 28 Avrupa Birliği ülkesinin 20’sinden fazla nüfusa sahip.”

Ticaret erbabları bir arada

432 bin aktif üyesi olan İTO, iş alemine rehber oluyor. İTO’daki üyeleri dikkate aldığımızda Türkiye’deki şirketlerin yaklaşık üçte biri İTO üyesi firmalar... Bu firmalar, Türkiye’nin milli gelirinin yaklaşık yüzde 27’sini, dış ticaretinin yüzde 55’ini gerçekleştiriyor. İstanbul, yaşamak için de ziyaret etmek için de çok özel bir metropol. İşbirliğine ve rekabete açık ortamı, girişimcilik azmi, şöhretli dinamizmi İstanbul’u güçlendiriyor. İTO yönetimi, 2019’u ‘Ekonomiye Global Nefes: İhracat Yılı’ olarak ilan etti. Şehrin her alanda dünya sıralamasında daha da üst sıralarda yer alması için büyük projelerin ve kalıcı çalışmaların içinde olma gayreti ise devam ediyor.

Şehre damgasını vuran mega projeler

-İstanbul Havalimanı:

İlk etabı 42 ayda tamamlanan, 29 Ekim 2018’de hizmet açılan İstanbul Havalimanı’nın ülke ekonomisine büyük katkı yapacağı tahmin ediliyor. 10,2 milyar Euro yatırım yapılan projeden devlet kârlı çıkacak. Yılda 200 milyon yolcu ağırlayacak İstanbul Havalimanı’nı yöneten İGA, 25 senede KDV dahil 26 milyar Euro kira ödeyecek. Havalimanının oluşturacağı istihdamın da 2025 için 194 bin-225 bin olacağı öngörülüyor. Üretilecek yaklaşık 3,8-4,4 milyar dolar katma değerle Türkiye’nin ekonomisine katkısının da milli gelirin yüzde 4,2- yüzde 4,9’u seviyesine çıkacağı ifade ediliyor.

-Avrasya Tüneli:

1,2 milyar dolara mal olan Avrasya Tüneli, Kazlıçeşme-Göztepe güzergâhındaki yolculuk süresini 100 dakikadan 15 dakikaya düşürdü. Uzunluğu 14,6 kilometre olan tünel sayesinde bir yılda 23 milyon saat zaman tasarrufu, 30 bin ton yakıt tasarrufu, karbondioksit emisyonunda 18 bin ton azalma sağlanıyor.

-Gebze-Halkalı Marmaray Hattı:

Yatırım tutarı 8,3 milyar liraya varan Gebze-Halkalı Marmaray Hattı, İstanbul trafiğini önemli ölçüde rahatlattı. Hat sayesinde eskiden 185 dakika olan 76 kilometrelik Gebze-Halkalı arasındaki yolu 115 dakikaya indi. Gebze-Pendik-Ayrılıkçeşme-Sirkeci-Zeytinburnu-Bakırköy-Halkalı güzergâhında sefer yapan Gebze-Halkalı Marmaray Hattı; tek yönde saatte 75 bin, günde de 1,2 milyon yolcuya hizmet veriyor.

-Marmaray:

29 Ekim 2013’te açılışı gerçekleşen Marmaray’da bugüne kadar 224 milyon yolcu taşındı. Olası şiddetli depreme dayanıklı projesi Marmaray, dünyanın en derin batırma tüp tüneliyle Asya ve Avrupa’yı denizin altından birleştirdi.

-Yavuz Sultan Selim Köprüsü:

Yatırım tutarı 3 milyar dolar olan Yavuz Sultan Selim Köprüsü, İstanbul Havalimanı ve Sabiha Gökçen Havalimanı’na ulaşımı kolaylaştırdı. Sarıyer’in Garipçe Köyü ile Beykoz’un Poyrazköy semti arasında inşa edilen köprü 59 metrelik genişliğiyle dikkat çekiyor.

-3 Katlı Büyük İstanbul Tüneli:

İstanbul Boğazı’nın altından geçecek Anadolu ile Avrupa yakasındaki karayollarını birbirine bağlayarak ulaşımda büyük rahatlık sağlayacak 3 Katlı Büyük İstanbul Tünel Projesi yakında hayata geçecek. Proje 9 metro hattıyla entegre edilecek. Tünelle İncirli’den Söğütlüçeşme’ye bağlanılabilecek. Tünelin araçları taşıyacak olan kısmı Hasdal’dan başlayacak, Çamlık’ta TEM’e bağlanacak.

-Kanal İstanbul:

Mega projelerden Kanal İstanbul’un alanı, Arnavutköy (28,6 kilometre) Küçükçekmece (7 kilometre), Başakşehir (6,5 kilometre) ve Avcılar (3,1 kilometre) ilçe sınırları içerisinde olarak belirlendi. 10 milyar dolar harcanacak projenin 2025’te tamamlanması planlanıyor. Kanal İstanbul’un Türkiye’ye her sene 8-10 milyar dolar gelir getirmesi bekleniyor.