Karında kalıcı veya tekrarlayan ağrı veya rahatsızlık olarak tarif edilebilen ve günümüzde sıkça görülen hazımsızlığın başlıca nedenleri; sigara, alkol, stres ve kaygıdır.
Gerçi en önemli hazımsızlık, geldiği makamla ya da ellerine geçen parayla başları dönenlerdeki hazımsızlıktır. Onların tedavileri tıbbın alanına giriyor mu, girmiyor mu, bilemiyoruz ama bir de yediği içtiği ile hazımsızlık çekenler var, onlar tıbbın ilgi alanında..
Günümüzde oldukça sık görülen bir rahatsızlık olan hazımsızlık nedir?
Hazımsızlık genellikle gastroözofageal reflü hastalığı (GÖRH), ülserler veya safra kesesi hastalığı gibi altta yatan bir problemin, kendi başına bir durumdan ziyade bir belirtisidir.
Tıpta "Dispepsi" olarak da adlandırılan bu durum, karında kalıcı veya tekrarlayan ağrı veya rahatsızlık olarak tarif edilebilir.
Hazımsızlığa yol açan sebepler
-Sigara ve alkol.
-Stres, kaygı ve yorgunluk.
-Rastgele ilaç kullanımı.
-Gazlı içecekler
-Çikolata, alkol ve kafein.
-Ağır yemek
-Yağlı yemek
-Baharatlı gıda tüketimi.
-Çok hızlı yemek.
-Öfke veya sinirlilik.
-Fazla lifli yiyecekler.
-Ve bazı hastalıklar.
Yani nasıl hastalıklar?
-Safra taşları
-Gastrit yani midenin çeperinin iltihaplanması ve şişmesi durumu
-Pankreasın şişmesi
-Mide ülseri
-Onikiparmak bağırsak ülseri
-Antibiyotikler
-Aspirin
-Ve reçetesiz ağrı kesici ilaçlar (NSAID'ler) gibi belirli ilaçların kullanımı
Belirtileri
-Yemek sırasında birkaç lokma yedikten hemen sonra doygunluk hissi ve yemeğin yarıda kesilmesi
-Yemek bittikten sonra midede yaşanan doluluk hissi ve bu midede yaşanan doluluk hissinin uzun süre geçmemesi
-Geğirme ve gaz çıkarma
-Mideden yediğiniz yiyeceklerin ağzınıza geri gelmesi
-Şişkinlik
-Bulantı
-Kusma
-Ağızda asitli bir tat hissi
-Karın guruldaması
-Mide de ve göbeğin üst tarafında yanma hissi
-Karın ağrısı
Hazımsızlıkta kimler risk altında?
Her yaştan ve her iki cinsiyetten insanlar hazımsızlıktan etkilenir. Bu son derece yaygın bir durum.. Ancak riski şu şekilde artar:
-Alkol tüketimi
-Aspirin ve diğer ağrı kesiciler gibi mideyi tahriş edebilecek ilaçların kullanımı
-Sindirim sisteminde bir ülser gibi anormalliğin olduğu durumlar
-Anksiyete veya depresyon gibi duygusal problemler
Hazımsızlık tedavisi
Hazımsızlık bir hastalık değil. Altta yatan asıl hastalığın dışa vurumu olduğundan, tedavi genellikle hazımsızlığa sebep olan altta yatan duruma bağlıdır. Hazımsızlığı önlemenin en iyi yolu, buna sebep olan yiyecek ve durumlardan kaçınmaktır.
Hazımsızlık şikayetiniz varsa, beslenme tarzında yapılan değişiklikler ile durumu kontrol altına alabilirsiniz.
Mesela fazla kilolu olmak, midede olan baskıyı arttırır ve midede olan asit mideden yukarıya doğru çıkar. Reflü denilen bu hastalık, hazımsızlığa sebep olur. O halde kilo vermeniz önemlidir.
Sigarada bulunan bazı kimyasallar hazımsızlığa sebep olur. Zaten en hafifi olanı budur. Yoksa sigaranın diğer zararları saymakla bitmez. Mide ve yemek borusu arasında olan kapak bu sigara kimyasalları yüzünden gevşeyerek reflüye yol açar.
Az baharatlı, az yağlı gıdalar tercih edilmelidir.
Çay, kahve, kola ve alkolden uzak durulmalıdır.
Yatmadan 3-4 saat öncesinden yemek yenilmemelidir. Dolu mide ile yatıyorsanız, yüksek yastık ile yatılmalıdır.
Stres altındayken hazımsızlık çekilir. Endişe, korku, vesvese, olur olmaz şeyleri kafaya takma, öfke sadece hazımsızlık yapmakla kalmaz, aklınıza gelmedik işler açabilir başınıza..
Kullanılan ilaçların yan etkisi olarak hazımsızlık çekiliyorsa, bu ilaçların değiştirilmesi gerekebilir. Bu yüzden mutlaka doktorunuz ile görüşmelisiniz.
Hazımsızlıktan o an için antiasitler ve aljinatlar alarak belki kurtulabilirsiniz ama bu çözüm geçicidir. Antiasitler; hafif hazımsızlığa iyi gelir. Mide asidini nötrolize ederler. Aljinatlar; mide asidini giderirler. Reflüde özellikle kullanılan ilaçlardır. Durmadan bunları alarak hazımsızlığı ötelersiniz ama, altta yatan sıkıntınız sinsi bir şekilde büyecektir!
Yapılması gerekenler
-Alkol ve sigara tüketimini tamamen bitirmek.
-Bir oturuşta çok fazla yemek yememek.
-Ağır, yağlı ve baharatlı gıdaların tüketimini minimuma indirmek.
-Gece yemek yeme alışkanlığını sonlandırmak.
-Stres, kaygı ve yorgunluktan uzak durmak.
-Gazlı içecekler, çikolata, alkol ve kafein tüketimini sonlandırmak.
-Yemek yerken konuşmamak. Ağır ağır, iyi çiğneyerek yemek.
-Dar giysiler giymemek.
