9 Mart 1996: Muhammed Gazzali (Mısırlı Âlim ve Fikir Adamı)
Onlar; yaşadıkları döneme çalışmalarıyla, eserleriyle damga vurup iz bırakarak gittiler. Bugün, Mısırlı Âlim ve Fikir Adamı Muhammed Gazzali 'yi hayırla yâd ediyoruz.
Günümüz İslam-düşünürlerinden Muhammed Gazzali, Mısır’ın Buhayra vilayetinde doğdu. Babasının İmam Gazzali’ye olan hayranlığından dolayı kendisine “Gazzâlî” nisbesi verildi. On yaşında Kur’an hıfzını tamamladı. İskenderiye’de Ezher’e bağlı medreselere beş yıl devam ederek orta öğrenimini tamamladı.
Bu arada Hürmüz Camii’nde hatiplik yapan Hasan el-Benna ile tanıştı. 1937 yılında Ezher Üniversitesi Usûlü’d-dîn Fakültesi’ne kaydoldu-ve burayı 1941’de bitirdi. Ezher’de öğrenciyken İhvan-ı Müslimin teşkilatına üye oldu ve Hasan el-Benna’ya yakın isimler arasında yer aldı.
1948 yılında İhvan-ı Müslimin teşkilatı üzerindeki baskıların yoğunlaşması sonucu Gazzali tutuklandı ve bir yıl kadar hapis yattı. Sıkıntılı geçen bu hapis döneminde bilhassa gençleri sükûnete davet etti. Gazzali, Mısır Camiler İdaresi müdürlüğü, İslami Tebliğ Genel müdürlüğü ve Vakıflar Bakanlığı sekreterliği gibi görevlerde de bulundu. Ayrıca Mısır’da Ezher, Suudi Arabistan’da Melik Abdülaziz, Ümmü’l-Kura ve Katar Üniversitesi Şeriat Fakültesi’nde hocalık yaptı. Cezayir’de Emir Abdülkadir Üniversitesi’nde akademi müdürlüğü görevinde bulundu. Bu ülkelerde bir yandan ders verirken bir yandan da radyo ve televizyon programlarıyla geniş halk kitlelerine sesini duyurmaya çalıştı.
1943 yılında Külliyyetü’l-Lugati’l-Arabiyye’de ihtisasını bitirdi. İhtisas yaparken Abdülazim ez-Zürkani, Mahmud Şeltût gibi Ezher’in şöhretli alimlerinden dersler okudu. Aralık 1953’te iki eski üye ile birlikte İhvan-ı Müslimin teşkilatı başkanı Hasan el-Hudaybi’nin yerine geçme teşebbüsünden dolayı teşkilatın kurucu üyeliği görevinden uzaklaştırıldı. Ancak teşkilatla organik bağını koparmadı ve Mısır’da İslami bir parti kurma fikrini desteklemeye devam etti. Hem hitabetiyle hem kalemiyle İslam tebliğcileri arasında önemli bir yeri olan Gazzâlî, konferans vermek için gittiği Riyad’da 9 Mart 1996’da vefat etti.
