Milyonlarca çalışanı ilgilendiren zam hesabı: SGK Müşavirinden prim kaybı uyarısı

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Çalışma Bakanı Işıkhan’ın açıklamalarıyla emekli zammında gözler Meclis'e çevrilirken, SGK Müşaviri Murat Göktaş kulislerde konuşulan kriterlere dair kritik uyarılarda bulundu. Çalışan emekliye daha düşük zam verilmesinin kayıt dışılığı artıracağını ve SGK'ya ciddi prim kaybı yaşatacağını belirten Göktaş, yaş kriterine dayalı zam modellerinin de sistemin dengesini bozacağını vurguladı.

Milyonlarca emeklinin gelirini doğrudan ilgilendiren yasal düzenleme için geri sayım sürerken, ekonomi yönetimi ve ilgili bakanlıkların hazırlıkları kamuoyunun bir numaralı gündem maddesi olmaya devam ediyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın bütçe imkanlarının zorlanacağına yönelik mesajlarının ardından masadaki formüller tartışılmaya başlandı. Düzenlemeye ilişkin kulis bilgilerini değerlendiren SGK Müşaviri Murat Göktaş ise gündeme gelen kriterlerin risklerine dikkat çekti.

HÜKÜMET KANADINDAN 2027 BÜTÇESİ VE DÜZENLEME MESAJI: Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kabine toplantısının ardından yaptığı değerlendirmede bütçe sınırlarının sonuna kadar zorlandığını belirterek, "2027 bütçesinde başımızın tacı olan emeklilerimizin durumunu biraz daha iyileştirecek mali imkanları oluşturuyoruz. Bunun için ihtiyaç duyulan yasal düzenlemeyi adalet ve hakkaniyet çerçevesinde TBMM'nin takdiriyle sene sonuna kadar hayata geçirmeyi ümit ediyoruz" ifadelerini kullanmıştı.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan da hazırlıkların kapsamına vurgu yaparak, "Emeklimizin içinde bulunduğu durumun farkındayız. Bu konuda önemli adımlar atacağız; emeklimizi memnun edecek güzel müjdelerimiz olacak. Bütçeye emeklilerle ilgili rutinin dışında çok büyük bir oran koyduk" açıklamasında bulunmuştu.

“ÇALIŞAN EMEKLİYE DÜŞÜK ZAM VERİLİRSE KAYIT DIŞILIK PATLAR” Kulislerde konuşulan "emeklinin çalışıp çalışmadığına göre zam oranı belirleme" formülünü değerlendiren SGK Müşaviri Murat Göktaş, bu yaklaşımın büyük bir hata olacağını ve kurumun gelirlerine zarar vereceğini ifade etti: "Masaya 3 temel kriter getirilmişti. Bunlardan ilki, emeklilerin çalışıp çalışmadığına bakılması yönündeydi. Ancak benim de dahil olduğum pek çok uzman bunun sakıncalarına dikkat çekti ve muhtemelen bu fikirden vazgeçildi. Çünkü emekli olup çalışan bir kişinin zam oranını düşük tutarsanız, o insanları doğrudan kayıt dışı çalışmaya itersiniz. Emekli olduktan sonra kayıtlı ve yasal çalışmak bir suç değildir. Böyle bir uygulama hayata geçerse çalışanlar sistem dışına çıkar ve Sosyal Güvenlik Kurumu çok ciddi bir prim geliri kaybı yaşar. Bu sebeple bu seçeneğin rafa kaldırıldığını değerlendiriyoruz."

“YAŞ KRİTERİ SİSTEMİN TEMEL DİNAMİKLERİNİ BOZAR” Gündeme gelen bir diğer başlık olan 60 veya 65 yaş kriterine dayalı kademeli zam modelini de eleştiren Göktaş, sosyal güvenlik matematiğinin bu tür müdahaleleri kaldıramayacağını söyledi: "İkinci seçenek olarak yaşa bakılması gündeme geldi; 65 yaş altı ve üstü veya 60 yaş sınırı gibi. Ben bunu da doğru bulmuyorum. Sosyal güvenlik sisteminde bir kişinin emekli aylığını belirleyen 3 temel unsur vardır: Ödediğiniz prim gün sayısı, yatırılan prim tutarı ve emeklilik yaşınız. Hak edilen aylık bu parametrelerle oluşur. Bunların haricinde 65 yaşın altında veya üstünde olmasına göre keyfi ya da ilave bir zam parametresi koyduğunuz anda sistemin içinden çıkılmaz bir hale gelirsiniz."

YASAL DÜZENLEME NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRECEK? Emeklilerin alım gücünü iyileştirmeyi hedefleyen yasal düzenleme taslağının aralık ayı sonunda Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) sunulması, yasalaşma sürecinin ardından ise Ocak 2027 maaş dönemi itibarıyla uygulamaya girmesi bekleniyor.