Gazeteci Yazar Nazlı Mumay: Ortadoğu’daki Gerilimin Ardında Enerji ve Çin Rekabeti Var

SEBAHATTİN AYAN/İSTANBUL ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları dur durak bilmeden devam ederken, bölgede gerilim her geçen gün daha da tırmanıyor. Tahran’a yönelik saldırılarının hedefleri hakkında konuşan Beyaz Saray’ın ulusal enerji politikalarından sorumlu üst düzey isimlerinden Jarrod Agen, “Tüm petrolü teröristlerin elinden alacağız” diyerek, İran petrolünü ele geçirmek istediklerini itiraf etti.

Başta kız öğrenciler olmak üzere masum sivillere yönelik alçak saldırıları meşrulaştıran Agen, “Bu uzun vadeli bir oyun çünkü yapmak istediğimiz şey İran’daki bu devasa petrol rezervlerini onların elinden kurtarmak” sözleriyle, Washington yönetiminin İran’daki büyük petrol rezervlerine ‘leş kargası’ gibi çökmeyi hedeflediklerini doğruladı. Bu kapsamda gazeteci yazar Nazlı Mumay, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarını gazetemize değerlendirdi. Mumay, Ortadoğu’da artan gerilimin yalnızca bölgesel bir çatışma olarak görülmemesi gerektiğini belirterek, bunun küresel enerji dengeleri ve büyük güç rekabetiyle doğrudan bağlantılı olduğunu söyledi.

Mumay’a göre ABD’nin temel stratejik hedeflerinden biri, ekonomik ve teknolojik olarak hızla yükselen Çin’in küresel etkisini sınırlamak. Çin’in üretim gücünün büyük ölçüde dış enerji kaynaklarına bağlı olduğunu hatırlatan Mumay, “Çin petrol ihtiyacının önemli bir kısmını Venezuela ve İran’dan karşılıyor. Bu nedenle ABD’nin bu iki ülkeye yönelik baskıları tesadüfi değil” dedi.

ABD’nin İran üzerindeki baskıyı artırmasının Çin’in enerji damarlarını kesmeye yönelik bir stratejinin parçası olduğunu savunan Mumay, “İran’ın enerji denkleminden çıkarılması ya da kontrol altına alınması, Çin’in enerji arzını daraltarak üretim maliyetlerini yükseltebilir. Bu da Çin’in küresel piyasadaki rekabet gücünü zayıflatabilir” ifadelerini kullandı.

Mumay, Çin’e yönelen petrol akışının azalması durumunda küresel enerji piyasasında önemli değişimler yaşanabileceğini söyledi. Bu durumda Batı ülkelerinin daha ucuz enerjiye erişebileceğini belirten Mumay, “Enerji fiyatlarının düşmesi Avrupa ve Batı’daki üretim maliyetlerini azaltabilir. Böylece Batı, Çin’e karşı kaybettiği rekabet gücünün bir bölümünü yeniden kazanabilir” değerlendirmesinde bulundu.

ABD’nin enerji stratejisinin bir diğer ayağının ise kendi kaya gazını Avrupa pazarına ihraç etmek olduğunu belirten Mumay, bunun için Rusya ve İran gibi büyük üreticilerin etkisinin azaltılmasının hedeflendiğini söyledi.

“Rusya’nın Avrupa’ya gaz satışının azalması veya kesilmesi Avrupa’yı enerji açısından ABD’ye daha bağımlı hale getirebilir” diyen Mumay, bu durumun ABD’nin hem ekonomik hem de siyasi nüfuzunu artıracağını ifade etti.

Ortadoğu’daki çatışmaların yalnızca askeri ya da siyasi nedenlerle açıklanamayacağını vurgulayan Mumay, enerji ve ticaret yolları üzerindeki rekabetin de belirleyici olduğunu kaydetti.

Mumay, “Bugünün savaşları sadece toprak için yapılmıyor. Enerji hatları ve ticaret koridorları üzerinde hakimiyet kurmak da en az askeri güç kadar önemli. İran üzerindeki baskı, Çin’in enerji ve lojistik hatlarını zayıflatmayı amaçlayan daha geniş bir stratejinin parçası olabilir” diye konuştu.

Gazeteci yazar Nazlı Mumay’a göre İran-İsrail hattında tırmanan gerilim, küresel güçler arasındaki enerji ve ekonomi rekabetinin Ortadoğu’daki en görünür cephelerinden biri olarak öne çıkıyor.