İNSAN, KENDİ TARAFININ YANLIŞINI SAVUNDUĞU GÜN ADALETTEN; KARŞI TARAFIN DOĞRUSUNU İNKÂR ETTİĞİ GÜN VİCDANINDAN UZAKLAŞIR. Bir insanın iyi olup olmadığını anlamak için söylediklerine değil, adalet karşısındaki duruşuna bakmak gerekir. Çünkü adalet, insan karakterinin en önemli ölçülerinden biridir. Herkes kendi yakınını, kendi düşüncesini, kendi siyasi görüşünü ve kendi mahallesini savunabilir. Asıl mesele, haksızlık kendi mahallenden geldiğinde de karşı çıkabilmek, haklılık karşı mahalleden geldiğinde de hakkı teslim edebilmektir. İnsan, yalnızca kendisine benzeyenleri savunuyorsa, yalnızca kendi düşüncesindeki insanların uğradığı haksızlıklara tepki gösteriyorsa orada adaletten değil, tarafgirlikten söz edilir. Her konuda ideolojik gözlüklerle karar veren, kendi düşüncesini mutlak doğru kabul edip karşısındaki insanın söylediği doğruya bile sırf farklı bir görüşten geldiği için itiraz eden birine iyi insan demek mümkün müdür? Elbette değildir! Çünkü iyi insan olmak, bir siyasi partinin, bir ideolojinin veya bir grubun mensubu olmaktan çok daha büyük bir meseledir. İyi insan, önce vicdanının ve adalet duygusunun mensubudur. Haksızlık karşısında susmaz, zulüm karşısında tarafsız kalmaz, mağdurun kimliğine, inancına, siyasi görüşüne veya dünya görüşüne bakmadan onun yanında durur. Bir haksızlığı yapan senin dostunsa da haksızlıktır, düşmanınsa da haksızlıktır. Bir insanın hakkını yiyen senin siyasi görüşünden biriyse de kul hakkıdır, karşıt görüşten biriyse de kul hakkıdır. Zulmün rengi, dili, dini, partisi ve ideolojisi olmaz. Haksızlığın kimden geldiğine göre hüküm değiştirmek, adaleti değil menfaati savunmaktır. İslam dini de bizden tam olarak bunu ister. Kur'an-ı Kerim'de, Nisa Suresi'nin 135. ayetinde müminlere, kendilerinin, anne babalarının veya yakınlarının aleyhine bile olsa adaleti titizlikle ayakta tutmaları emredilir. Maide Suresi'nin 8. ayetinde ise bir topluluğa duyulan kinin insanı adaletsizliğe sürüklememesi gerektiği bildirilir. Bu ayetler bize çok açık bir hakikati hatırlatır: Adalet, kişiye ve çıkara göre değiştirilebilecek bir ölçü değildir. Peki, biz bu ölçüye ne kadar bağlıyız? Bazen öyle bir noktaya geliyoruz ki aynı davranış, bizim tarafımızdan yapıldığında savunuluyor, karşı taraf yaptığında yerden yere vuruluyor. Bizimkiler hata yaptığında yanlış anlaşılma deniliyor, başkaları yaptığında kötü niyet aranıyor. Bizim mahallemizdeki birinin başarısı takdir edilirken, karşı mahalledeki birinin başarısı küçümseniyor. Birinin uğradığı haksızlık karşısında sesimizi yükseltirken, diğerinin mağduriyetini görmezden geliyoruz. Böyle bir anlayışla toplumda huzur, güven ve kardeşlik tesis edilebilir mi? Unutmayalım ki adalet, yalnızca mahkeme salonlarında hâkimlerin verdiği kararlarla sınırlı değildir. Adalet, evimizde, iş yerimizde, dostluklarımızda, siyasi tercihlerimizde ve günlük hayatımızın her anında ihtiyaç duyduğumuz bir ahlak ölçüsüdür. Çocuğumuza, komşumuza, çalışanımıza, arkadaşımıza ve hatta anlaşamadığımız insana karşı bile adil olmak zorundayız. Peygamber Efendimizin (s.a.v.) hayatı da adaletin kişilere göre değiştirilemeyeceğinin en güzel örnekleriyle doludur. Onun öğrettiği ahlakta akrabalık, makam, servet ve güç, hakikatin önüne geçemez. Çünkü Allah katında üstünlük soyla, makamla veya zenginlikle değil, takva iledir. Hz. Ömer'e (r.a.) atfedilen çok anlamlı bir söz vardır: "Ülkeler kılıçla alınır, adaletle korunur." Bu söz, aslında yalnızca devlet yönetimine değil, insan ilişkilerine de ışık tutan büyük bir hakikati anlatır. Güç kullanarak bir yere sahip olabilirsiniz ama adalet göstermeden orada kalıcı olamazsınız. İnsanları korkutarak susturabilirsiniz ama gönüllerini kazanamazsınız. Bir toplumu ayakta tutan şey, kimin güçlü olduğu değil, kimin haklı olduğuna bakılmaksızın herkesin hakkının korunmasıdır. Adaletin olmadığı yerde güven, güvenin olmadığı yerde huzur, huzurun olmadığı yerde ise gerçek anlamda kardeşlik kurulamaz. İyi insan, kötülük kimden gelirse gelsin kötülüğün karşısında durabilendir. Mazlumun kim olduğuna bakmadan onun hakkını savunabilendir. Haksızlığa uğrayan insanın düşüncesine katılmasa bile hakkını teslim edebilendir. Bir insanın yanlışını eleştirirken onun insanlık onurunu da koruyabilendir. Elbette adaletli olmak, her mağdur olduğunu söyleyenin iddiasını araştırmadan doğru kabul etmek değildir. Adalet; delile, hakikate ve hakkaniyete bağlı kalmaktır. Suçluya suçlu, haklıya haklı diyebilmektir. Kendi sevdiğimiz insanın yanlışını da görebilmek, sevmediğimiz insanın doğrusunu da kabul edebilmektir. Bunun adı vicdandır, bunun adı ahlaktır, bunun adı kul hakkına saygıdır. Ben inanıyorum ki insanın gerçek karakteri, kendisiyle aynı düşüncede olmayan bir insan haksızlığa uğradığında ortaya çıkar. Çünkü kendi tarafımızdakini savunmak kolaydır. Zor olan, aleyhimize olsa bile hakkı savunmaktır. İşte insanı insan yapan da bu erdemdir. Bir gün hepimiz Allah'ın huzurunda yaptıklarımızdan ve yapmamız gerekirken yapmadıklarımızdan hesaba çekileceğiz. O gün hangi partiyi desteklediğimiz, hangi ideolojiyi savunduğumuz, hangi mahalleye mensup olduğumuz değil; ne kadar adil olduğumuz, kaç insanın hakkını koruduğumuz ve kaç mazlumun yanında durduğumuz önem taşıyacaktır. Şunu hiç unutmayalım: Adaleti kendi tarafımıza göre eğip bükenler, aslında kendi vicdanlarını da eğip bükerler. Kendi mahallesinin yanlışına göz yuman, karşı mahallenin doğrusuna sırtını dönen insanın ahlaki üstünlük iddiası da inandırıcılığını kaybeder. İyi insan olmak, sadece iyilerin yanında durmak değildir; haksızlığa uğrayan kim olursa olsun onun hakkını savunabilmektir. Çünkü adalet, dostuna gösterip düşmanından esirgediğin bir ayrıcalık değil, herkese göstermek zorunda olduğun bir insanlık borcudur. Ve unutmayalım: Allah'ın rızasını arayan bir insan, insanların tarafını değil, hakkın tarafını tutar. Zira hak, bizim tarafımızda olduğu için hak değildir; kimden gelirse gelsin hak olduğu için savunulmalıdır.