BİR ÖMÜR SERDENGEÇTİ: O, MAKAMLARIN DEĞİL DAVASININ ADAMIYDI! 10 Kasım 1983 – Osman Yüksel Serdengeçti'nin Vefat Yıl Dönümü Bazı insanlar vardır; yaşadıkları dönemin şartlarına göre şekil almaz, kendi duruşlarıyla dönemin şartlarına meydan okurlar. Kimi kalemiyle, kimi hitabetiyle, kimi de hayatıyla tarihe iz bırakır. İşte Osman Yüksel Serdengeçti, ömrünü inandığı değerlere adamış, kalemiyle mücadele etmiş, bedel ödemekten korkmamış ve hiçbir makamın gölgesine sığınmamış böyle bir insandı. Asıl adı Osman Zeki Yüksel olan Serdengeçti, 15 Mayıs 1917'de Antalya'nın Akseki ilçesinde dünyaya geldi. Bir müftü ailesinin evladı olarak yetişti. Daha gençlik yıllarından itibaren memleket meselelerine, millî ve manevi değerlere duyduğu hassasiyetle dikkat çekti. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümü'nde öğrenim gördüğü yıllarda, 1944 olayları nedeniyle tutuklandı. Hapishane duvarlarıyla tanıştı, baskılar gördü, eğitim hayatında engellerle karşılaştı. Fakat hiçbirisi onu yolundan döndüremedi. Çünkü onun için mücadele, rahat bir hayat sürmenin değil, inandığı hakikatlerin arkasında durabilmenin adıydı. 1947 yılında çıkarmaya başladığı Serdengeçti dergisi, yalnızca bir yayın organı değildi. O dergi, dönemin baskılarına karşı yükselen bir itirazın, millî ve manevi değerleri savunan bir fikir mücadelesinin sesiydi. Derginin kapağında yer alan "Allah, Vatan, Millet Yolunda" ifadesi, aslında Osman Yüksel'in hayatının da özeti gibiydi. Dergisi defalarca kapatıldı, yazıları nedeniyle mahkemelere çıkarıldı, tutuklandı. Toplam 33 sayı yayımlanabilen dergisiyle yıllarca mücadele etti. Kendisi için kullandığı "Sekiz defa mahpus, bir defa mebus" sözü ise onun hayatını anlatan en çarpıcı ifadelerden biri olarak hafızalara kazındı. KRAVATINI BELİNE BAĞLAYAN MİLLETVEKİLİ! Osman Yüksel Serdengeçti'yi unutulmaz yapan yalnızca fikirleri ve cesareti değildi. Onun kendine has bir mizah anlayışı, hazırcevaplığı ve kimsenin karşısında eğilmeyen bir karakteri vardı. 1965 yılında Adalet Partisi'nden Antalya milletvekili seçilerek Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne girdi. Ancak onu diğer milletvekillerinden ayıran çok önemli bir özelliği vardı: Kravat takmayı bir mecburiyet olarak kabul etmiyordu. Kravat takmadığı için Meclis'te çeşitli uyarılarla karşılaştı. Kuralların gereği olarak kravat takması istendiğinde ise kendine özgü zekâsıyla herkesi şaşırtan bir cevap verdi. Kravatını yakasına değil, beline bağlayarak Meclis'e girdi! Kendisine kravatın yakaya takılması gerektiği hatırlatılınca da kanunda kravatın nereye takılacağının belirtilmediğini söyleyerek itiraz etti. İşte Osman Yüksel buydu! Bir kravat meselesini bile zekâsıyla unutulmaz bir siyasi hicve dönüştürmüştü. Onun bu davranışında yalnızca bir kıyafet tercihi değil, şekilciliğe karşı bir itiraz, insanın dış görünüşüyle değil aklıyla, fikriyle ve karakteriyle değerlendirilmesi gerektiğini hatırlatan bir tavır vardı. Nitekim onun hafızalara kazınan sözlerinden biri de şuydu: "Kravat konuşmaz, kafa konuşur." Bugün dönüp baktığımızda, bu sözün yalnızca kravat meselesiyle sınırlı olmadığını görüyoruz. İnsanların kıyafetleriyle, makamlarıyla, unvanlarıyla değil, ortaya koydukları fikirlerle ve yaptıkları işlerle değerlendirilmesi gerektiğini anlatan bir hayat dersiydi bu. KALEMİ KILICINDAN KESKİN, MİZAHI ZULME KARŞI BİR SİLAHTI Serdengeçti, yalnızca bir siyasetçi değildi. O aynı zamanda güçlü bir şair, gazeteci, hatip ve fikir adamıydı. Türk milletinin tarihine, İslam'ın manevi değerlerine, Ayasofya'ya ve millî kültüre duyduğu bağlılığı eserlerine taşıdı. "Mabetsiz Şehir", "Bu Millet Neden Ağlar?", "Bir Nesli Nasıl Mahvettiler?", "Ayasofya Davası" ve "Gülünç Hakikatler" gibi eserlerinde yaşadığı dönemin meselelerini kendine özgü bir üslupla ele aldı. Yazarken korkmadı, konuşurken çekinmedi. Bazen bir şiirle, bazen bir hicivle, bazen de birkaç cümlelik bir yazıyla koca bir zihniyeti sorguladı. Onun mücadelesinde Türk olmakla Müslüman olmak birbirinden ayrı düşünülemezdi. Bu anlayışını şu meşhur sözüyle ifade ediyordu: "Tanrı Dağı kadar Türk, Hira Dağı kadar Müslümanız!" Bu söz, onun millî ve manevi kimliğini nasıl bir bütün olarak gördüğünün en güzel ifadesiydi. Ancak onu anlamak için yalnızca söylediklerine değil, yaşadıklarına da bakmak gerekir. Çünkü Serdengeçti, savunduğu değerlerin bedelini başkalarına ödetenlerden değil, önce kendisi ödeyenlerdendi. MAKAM GEÇİCİDİR, DAVA VE KARAKTER KALICIDIR Osman Yüksel Serdengeçti, 1965-1969 yılları arasında milletvekilliği yaptı. Ancak siyasi hayatı boyunca parti yönetimleriyle de ters düştü. Eleştirilerini saklamadı, yanlış gördüklerine itiraz etmekten vazgeçmedi. Nitekim Adalet Partisi'nden ihraç edildi. Onun hayatından çıkarılacak önemli derslerden biri de budur: İnsan, mensubu olduğu siyasi yapının her kararını sorgusuz sualsiz savunmak zorunda değildir. İnandığı doğruları söyleyebilmeli, yanlış gördüklerine karşı çıkabilmelidir. Zira dava adamlığı, yalnızca kendi mahallesinin alkışladığı sözleri söylemek değildir. Gerektiğinde kendi mahallene de itiraz edebilmektir. Bugün siyaset dünyasına baktığımızda, makamı için sözünü değiştirenleri, koltuğunu korumak için düşüncelerinden vazgeçenleri, menfaatini inandığı değerlerin önüne koyanları görüyoruz. İşte böyle bir zamanda Osman Yüksel Serdengeçti'nin hayatı çok daha anlamlı hale geliyor. Çünkü o, milletvekilliğini bir ayrıcalık, siyaseti bir geçim kapısı, fikirlerini de bir yükselme aracı olarak görmedi. Onun için asıl mesele, inandığı değerlerin arkasında durabilmekti. 10 KASIM'DA BİR SERDENGEÇTİ'Yİ DAHA HATIRLAYALIM Hayatının son dönemlerinde Parkinson hastalığıyla mücadele eden Osman Yüksel Serdengeçti, 10 Kasım 1983 tarihinde Ankara'da hayata gözlerini yumdu. Cebeci Asri Mezarlığı'nda toprağa verildi. Bugün vefatının yıl dönümünde onu rahmetle anarken yalnızca geçmişte yaşamış bir şairi, gazeteciyi ve milletvekilini hatırlamıyoruz. Aynı zamanda bir karakteri, bir duruşu, bir mücadele ahlâkını hatırlıyoruz. Genç nesillerin onun hayatını tanımasını, eserlerini okumasını ve mücadele anlayışından ders çıkarmasını istiyoruz. Çünkü bir milletin hafızası yalnızca savaşlarıyla, zaferleriyle ve siyasi liderleriyle oluşmaz. O milletin inandığı değerler uğruna bedel ödemiş fikir adamları da tarihinin önemli yapı taşlarıdır. Osman Yüksel Serdengeçti'nin hayatı bize şunu söylüyor: İnsan, sahip olduğu makamla değil, o makamdan ayrıldıktan sonra geride bıraktığı izlerle ölçülür. Kravatını beline bağlayarak Meclis'e giren o nüktedan milletvekilinin bugün hâlâ konuşulması, bunun en güzel örneklerinden biridir. Mekânı cennet, makamı âli olsun. Allah, Vatan, Millet yolunda ömrünü mücadeleyle geçiren Osman Yüksel Serdengeçti'yi rahmet, minnet ve saygıyla anıyoruz. Bazı insanlar ölür, geriye yalnızca hatıraları kalır. Bazıları ise ölür ama fikirleri, cesaretleri ve karakterleri yaşamaya devam eder. Serdengeçti de onlardan biriydi. O, yaşarken serdengeçtiydi; ölümünden sonra da gönüllerde serdengeçti kaldı.