bu olayda anahtar kelime üvey, büyük bir ihtimalle... sevgisiz, geleceğe dair heyecansız, maneviyatı olmayan bir hayat çekilmez tabii ki...

Sosyal medyanın karanlık dehlizlerinde büyüyen çocuklarımız, ekranların ardındaki sessiz tehlikelerle her gün yüz yüze kalıyor. İngiltere’de yaşayan 14 yaşındaki Adriana Retyte’nin trajik intiharının ardından yürütülen soruşturma, hepimizin yüzüne tokat gibi çarpan acı bir gerçeği ortaya çıkardı: Genç kız, hayatına son vermeden önce popüler video platformu TikTok’ta intihar, kendine zarar verme ve ölüm temalı çok sayıda içerik tüketmişti. İşin daha da düşündürücü kısmı, eğitim gördüğü okulun tabletindeki güvenlik yazılımının, aylar öncesinden Adriana'nın intihar yöntemleriyle ilgili aramalar yaptığını tespit edip okul yönetimine uyarı göndermiş olmasıydı. Ancak sistemdeki bu kırmızı alarm, genç bir canı kurtarmaya yetmedi. Bu korkunç olay, dijital dünyanın çocuklarımızın ruh sağlığını nasıl sessizce kemirebileceğinin ve anne-babaların artık sadece fiziksel dünyada değil, dijital dünyada da tam anlamıyla "koruyucu ebeveyn" olmak zorunda olduklarının en somut kanıtıdır. Anne-babalar olarak en büyük hatamız, çocuklarımızın odalarına çekilip ellerine birer ekran aldıklarında güvende olduklarını varsaymaktır. Sokaktaki tehlikelerden korumak için kapıları kilitlerken, internet aracılığıyla dünyanın en karanlık içeriklerini doğrudan çocuk odalarının içine buyur ediyoruz. Sosyal medya platformlarının algoritma mantığı, kullanıcının ilgisini çeken içerikleri sürekli olarak daha fazla önermeye dayalıdır. Bu durum, ergenlik döneminin getirdiği hassasiyetle bunalımda olan, yalnızlık çeken veya rehberlik arayan bir çocuğun, algoritmaların yönlendirmesiyle saniyeler içinde intihar eğilimlerini besleyen sanal bir girdaba kapılmasına neden oluyor. Çocuk bir kez bu tarz bir videoya tıkladığında ya da arattığında, yapay zeka onun önüne sürekli benzer karamsar içerikleri yığıyor ve çocuk adeta dünyanın sadece bu karanlıktan ibaret olduğunu düşünmeye başlıyor. Bu trajediden çıkarılması gereken ilk ve en önemli ders, dijital denetimin ve ebeveyn kontrol yazılımlarının hayati birer zorunluluk olduğudur. Çocukların kullandığı telefon, tablet ve bilgisayarlarda mutlaka yaş sınırlandırmaları, içerik filtreleri ve arama geçmişi takipleri etkinleştirilmelidir. Ancak teknik önlemler tek başına asla yeterli değildir; nitekim Adriana örneğinde okulun yazılımı uyarı vermiş olsa da kopuk iletişim ve koordinasyonsuzluk süreci felakete sürüklemiştir. Bu yüzden anne-babaların çocuklarıyla kuracağı açık, yargısız ve samimi iletişim köprüsü en güçlü kalkandır. Çocuklarımızın sadece fiziksel sağlıklarını değil; ani içe kapanmalarını, uyku düzenlerindeki bozulmaları, okul başarılarındaki ani düşüşleri veya sosyal çevreden uzaklaşmalarını çok yakından gözlemlemek zorundayız. Unutmayalım ki dijital dünyada "başıboş" bırakılan her çocuk, algoritmaların insafına terk edilmiş demektir. Çocuklarınızın sosyal medyada neler izlediğini, hangi akımlara kapıldığını bilmek onların özel hayatını ihlal etmek değil, onların hayatını korumaktır. Eğer çocuğunuzun internette kendine zarar verme, ölüm veya ağır depresyon temalı içeriklerle ilgilendiğini fark ederseniz ya da ruh sağlığında ciddi değişimler gözlemlerseniz, bunu geçici bir ergenlik hevesi olarak görmeyip derhal bir psikolog veya psikiyatristten profesyonel destek almalısınız. Adriana'nın yarım kalan hikayesi, tüm anne-babalara ve eğitimcilere verilmiş en ağır, en acı derstir; pencereleri kapatırken dijital kapıları açık bırakarak evlatlarımızı koruyamayız.