Ahmaklık ve muhannetlik
Ahmaklık ve muhannetlik
HÜSEYİN ÖZTÜRK
Modernite mi dersiniz, sekülarizm veya sekülerizm, (ahireti öteleyip dünyaya tapınma) hırs, tamah, açgözlülük, hasetten ve necasetten boğulma mı dersiniz, ne dersek diyelim, bu veba, günümüz insanını ahmaklığa ve muhannetliğe gark etmektedir.
Tabii sadece şimdiki zamandan söz etmiyoruz. Bütün zamanlarda da ahmaklık ve muhannetlik, dünyaya ve şeytana aldanan insanlar ve toplumlarda görülmüştür.
Helak olan kavimlerden bugüne baktığımızda da devrin şartlarına göre değiştiği vakıadır. Toplu helaklardan ziyade bireysel helakların haddi hesabı yok.
Mesela o devirlere gidelim ve Mevlana Hz.lerinin; Hz. İsa (a.s.)’dan aktardığı şu sözüne bakalım:
İsa (a.s.) dedi ki: “Ahmaklık, Tanrı kahrıdır. O Öyle bir illettir ki, ahmağa da zarar verir, onunla konuşana da”!
Ahmaklığın bir diğer adı muhannetliktir. Muhannetlik kelimesinin esası “Muhannes”tir. Manası ise pek geniştir. Lakin bizim dilimize “muhannet” olarak yerleşmiştir. Muhannetlik kötülerin ekmeği-aşıdır. Uzak durmalı ve ekmeği aşı yenilmemeli.
“Muhannesten” mütevellit “Muhannet” kelimesinin anlamları sözlüklerde şöyle geçer:
-“İşlerini, sözlerini, hareketlerini ve şeklini kadınlara benzeten erkek! Alçak. Korkak. Namert. Kalleş. Ödlek. Hırsız. Yalancı, Tamah, Hırslı! Soyguncu, devletin ve milletin malına çöken” gibi böyle tüm gayri insanı haller ve hareketler sıralanabilir.
•
Geniş ve dar tarihimiz içerisinde de toplum olarak öyle muhannetlikler yaşanmış ki, halk ozanlarımızdan türkülerimize kadar mesele edilmiş.
Muhannetliği anlatan türkülerimizden birisi de THM sanatçısı rahmetli Turan Engin’in seslendirdiği “Kadir Mevlam Senden Bir Dileğim Var” isimli türküdür.
Türkünün kaynağı Erzincan’dır ve yine sözlerinin, Turan Engin’in annesi Fidan Engin’den derlendiği söylenir.
Bu türkü için Türk Halk Müziğimizin emektarlarından Mehmet Özbek, “Folklor ve Türkülerimiz” kitabında yöre olarak Erzincan olduğunu yazar. Türkünün sözlere yer verelim.
Kadir Mevlam senden bir dileğim var
Beni muhannete muhtaç eyleme
Beni muhannete muhtaç eylersen
Kara topraklara gark eyle beni
• • •
Muhannetin suyu bulanık akar
Aktığı yerleri sel olur yıkar
İyilik etmeden başına kakar
İşte böylesine muhtaç eyleme
• • •
Muhannetin sözü zehirden oktur
Hüsnü kereminle rahmetin çoktur
Sağ elin sol ele faydası yoktur
Sağ gözü sol göze muhtaç eyleme
Yeri geldi, bakalım muhannetliğe, 1940 yılında Kahramanmaraş’ın Göksun ilçesinin Yoğunoluk köyünde doğan ve 11 yaşından itibaren irticalen şiir söyleyen halk ozanı Âşık Hüdai ne demiş:
Lokma yeme muhannetin elinden
Kurtulaman sonra acı dilinden
Namertlerin kaymağından balından
Merdin kuru yavan aşı makbuldür.
Ezcümle:
Muhannetlerden ve muhannetlikten uzak durmak ve kurtulmak için İstiklal ve İslam Şairimiz Mehmet Akif Ersoy’un şu ikazını özümüze ve işimize raptetmeli.
Allah’a dayan sa’ye sarıl hikmete râm ol
Yol varsa budur bilmiyorum başka çıkar yol.