Yetim çocuklara yetim maaşı bağlanabilir mi?

Türk Sosyal Güvenlik Sistemi, temel koruma birimi olarak aileyi esas alır. Korunmaya en çok muhtaç olan aile bireyleri ise hiç kuşkusuz ölen sigortalının geride bıraktığı yetim çocuklarıdır. Ölen sigortalının geride bıraktığı yetim çocukların hak sahipliği yani aylık alma hakkı; öğrenim durumu, yaş, malullük ve cinsiyete bağlıdır.

Ölen sigortalının 18 yaşından küçük çocukları her hal ve şartta ölüm aylığı almaya hak kazanır. 18 yaşın altındaki çocuklar yasa gereği Bağ-Kur sigortalısı olamaz, memurluğa da atanamaz. Ayrıca SSK sigortalısı olarak çalışmaları da yetim aylığı almalarına engel olmaz.

Erkek çocuklardan orta öğrenim görenler 20 yaşına kadar yüksek öğrenim görenler ise 25 yaşına kadar, Bağ-Kur sigortalısı olmaması veya memur olarak atanmaması şartıyla yetim aylığı alma hakkını sürdürür. Bunların SSK’lı çalışması yetim aylığı almaya engel değildir. Ayrıca erkek çocuğun evlenmesi de yetim aylığı alma hakkına halel getirmez.

Kız çocuğuna yetim aylığı bağlanmasında temel koşul, evlenmemiş olması veya dul kalması ya da boşanmış olmasıdır. Ayrıca yetim aylığı alma hakkı bulunan kız çocuklar için sigortalı çalışmama şartı bulunmakla birlikte kız çocukları da tıpkı erkek çocuklar gibi orta öğrenim görüyorsa 20 yaşına, yüksek öğrenim görüyorsa 25 yaşına kadar SSK’lı çalışsa da yetim aylığı alır. Ancak Bağ-Kur sigortalısı olan veya memurluğa atanan kız çocuklar öğrenim görse de yetim aylığı alamaz.

Sigortalının malul erkek çocukları ile malul kız çocukları sigortalı çalışmaması şartıyla yetim aylığı almaya hak kazanır. Malul çocukların evli olması yetim aylığına engel değildir. Bir anlamda sigortalı çalışması bulunmayan ve malul sayılan çocukların evli olması yetim aylığı alma hakkına halel getirmez.

Bu açıklamalarımız ölen SSK ve Bağ-Kur sigortalısının yetim çocukları için geçerlidir. İlk defa 15 Ekim 2008 tarihinden önce memurluk sigortası ile ilişkilendirilen yani 15 Ekim 2008 tarihinden önce Emekli Sandığına tabi çalışmış olan ve hakkında Emekli Sandığı hükümleri uygulanan memurun ölümü halinde bekar, boşanmış ya da dul kalmış kız çocuklarına daha kolay şartlarla yetim aylığı bağlanır. Bunların SSK veya Bağ-Kur sigortalısı olarak çalışmaları Emekli Sandığı kapsamından yetim aylığı almalarına engel olmaz. Ancak devlet memurluğuna atanan yani 4/c statüsünde sigortalı olan veya 4/c statüsünden kendi emekli maaşı bağlanan kız çocuğunun aylığı kesilir.

Memurun erkek çocuğuna ise 18 yaşına kadar orta öğrenim görmesi halinde 20 yaşına kadar yüksek öğrenim görmesi halinde ise 25 yaşına kadar Emekli Sandığı yetim aylığı bağlanır.

Memurun malul erkek çocuklarına aylık bağlanabilmesi için muhtaç sayılması gerekir. Muhtaçlıktan anlaşılması gereken ise asgari ücretin net tutarının üzerinde bir gelirinin bulunmamasıdır.