Yapay zeka uzun süre telefon uygulamaları, sosyal medya filtreleri ve sohbet programlarıyla anıldı. Oysa son yıllarda bu teknoloji, kameralardan uzak bir alanda çok daha kritik bir rol üstlenmiş durumda.
OKAN ÇETİNDAĞ İSTANBUL
Bugün dünya genelinde güç dengelerini etkileyen asıl gelişmeler, ekranlarda değil; veri merkezlerinde yaşanıyor. Özellikle savunma ve sanayi alanlarında kullanılan yeni nesil yapay zeka sistemleri, artık yalnızca bilgi sunan araçlar olmaktan çıktı. Bu sistemler, milyonlarca veriyi aynı anda analiz ederek insanın saatler sürecek değerlendirmelerini saniyeler içinde sonuçlandırabiliyor.
SAVAŞ ALANLARINDA DEĞİŞEN KURALLAR
Güncel çatışmalarda dikkat çeken en önemli unsur, silahların değil karar süreçlerinin değişmesi. Uydu görüntüleri, radar verileri, iklim koşulları ve geçmiş operasyon kayıtları, yapay zeka tarafından eş zamanlı olarak değerlendiriliyor. Bu sayede komutanlara, en düşük riskli ve en etkili seçenekler sunuluyor. Bazı askeri uzmanlara göre, yeni dönemde çatışmaların sonucu çoğu zaman fiilî temas yaşanmadan belirleniyor. Yapay zeka destekli analizler, karşı tarafın hamle kabiliyetini zayıflatacak stratejiler oluşturabiliyor.
Yapay zekanın etkisi yalnızca savunma alanıyla sınırlı değil. Sanayide de köklü bir dönüşüm yaşanıyor. Avrupa ve Asya’da bazı yüksek teknolojili tesislerde üretim, neredeyse tamamen otomasyon ve yapay zeka kontrolünde yürütülüyor. Bu sistemler, makinelerin ne zaman bakım gerektireceğini önceden tespit edebiliyor, üretim hızını talebe göre ayarlıyor ve maliyetleri ciddi oranda düşürüyor. Uzmanlar, bu teknolojilere sahip ülkelerin önümüzdeki yıllarda küresel rekabette önemli avantaj elde edeceği görüşünde.
ELEKTRONİK SEKTÖRÜNDE YENİ REKABET
Elektronik ve yarı iletken alanında da benzer bir tablo dikkat çekiyor. Yeni nesil yapay zeka yazılımları, çip ve devre tasarımlarını insanlar yerine test ederek en verimli modelleri belirliyor. Bu sayede ürün geliştirme süresi kısalırken, hata oranı da minimum seviyeye indiriliyor. Sektör kaynakları, rekabetin artık pazarlarda değil, tasarım ve veri altyapısında yaşandığını vurguluyor. Diğer yandan uzmanlara göre önümüzdeki dönemde ülkelerin gücü, sahip oldukları askeri kapasiteden çok veriyi nasıl işledikleriyle ölçülecek. Yapay zeka, giderek bir teknoloji olmaktan çıkıp stratejik bir güç unsuru hâline geliyor. Sessiz ilerleyen bu dönüşüm, bugün fark edilmese de yarının dünyasında belirleyici rol oynayacak. Görünmeyen devrim, adım adım küresel dengeleri yeniden yazıyor.
