Küresel petrol fiyatlarındaki sert yükseliş havacılık sektörünü sarsarken, jet yakıtı fiyatlarının ham petrolden çok daha hızlı artması havayolu şirketleri üzerinde ciddi baskı oluşturdu. Savaş sonrası rafineri marjlarında yaşanan keskin sıçrama nedeniyle birçok havayolu şirketi bilet fiyatlarını artırma, yakıt ek ücretleri uygulama ve uçuş kapasitesini azaltma yoluna gidiyor.
Küresel petrol fiyatlarındaki sert yükseliş havacılık sektörünü sarsarken, jet yakıtı fiyatlarının ham petrolden çok daha hızlı artması havayolu şirketleri üzerinde ciddi baskı oluşturdu. Savaş sonrası rafineri marjlarında yaşanan keskin sıçrama nedeniyle birçok havayolu şirketi bilet fiyatlarını artırma, yakıt ek ücretleri uygulama ve uçuş kapasitesini azaltma yoluna gidiyor.
Normal şartlarda jet yakıtı fiyatları petrol fiyatlarıyla paralel hareket ederken, savaşın başlamasından bu yana jet yakıtı fiyatları iki katına çıktı. Aynı dönemde ham petrol fiyatları ise yaklaşık yüzde 30 civarında arttı.
Cathay Pacific’in Mali İşler Direktörü Rebecca Sharpe, artışın sektör için ciddi bir sorun haline geldiğini belirterek şirketin yaptığı hedging işlemlerinin jet yakıtı yerine ham petrol fiyatlarına karşı koruma sağladığını ve bunun tam bir güvence oluşturmadığını söyledi.
Havayolları fiyat artırıyor
ABD ve Çin’deki büyük havayolu şirketlerinin çoğunun yakıt fiyatlarına karşı herhangi bir hedge anlaşması bulunmaması, sektörün artan maliyetlere karşı daha savunmasız hale gelmesine yol açtı.
Uzmanlara göre özellikle düşük maliyetli havayolları, fiyatlara daha duyarlı yolcu kitlesi nedeniyle bu durumdan en fazla etkilenen şirketler arasında yer alıyor.
Karlar düşebilir
Analistlere göre jet yakıtı fiyatlarındaki yükselişin devam etmesi halinde havayolu şirketlerinin kârlılıkları ciddi şekilde gerileyebilir. Örneğin Avrupa’da düşük maliyetli havayolu Wizz Air’in faaliyet kârının yüzde 31’e kadar düşebileceği hesaplanıyor.
Benzer şekilde Air France-KLM, Lufthansa, IAG ve Ryanair gibi büyük şirketlerin kârlarında da yüzde 3 ila 10 arasında düşüş yaşanabileceği tahmin ediliyor.
Asya havayolları da baskı altında
Asya’da jet yakıtı ile petrol arasındaki rafineri marjı çatışma öncesinde varil başına yaklaşık 21 dolar seviyesindeyken, kriz sırasında 144 dolara kadar çıktı ve halen yüksek seviyelerde seyrediyor.
Bu durum birçok havayolu şirketini maliyetleri dengelemek için bilet fiyatlarını yükseltmeye zorladı.
Uzmanlar, enerji fiyatlarındaki artışın sürmesi halinde küresel havacılık sektöründe yeni bir maliyet krizinin derinleşebileceği uyarısında bulunuyor.
