TBMM Tarım Komisyonu Başkanı Prof. Dr. Yunus Kılıç, pandemide ahlaki ticaret dışında satış yapanların sayılarının arttığını ve iştahlarının çok kabardığına dikkat çekerek, “Sahada kötü niyetli olanların tarladan, bahçeden, seradan raflara gelinceye kadarki süreçler daha sıkı takip edilecek” dedi.
Resul Ekrem Şahan Ankara
TBMM Tarım Komisyonu Başkanı Prof. Dr. Yunus Kılıç, son zamanlardaki gıda fiyatlarında yaşanan fahiş fiyat artışlarının dışarıdaki ve içerideki nedenleri ile bu haksız kazanç uygulamasına karşı hayata geçirilecek tedbirleri Yeni Akit’e anlattı.
Suni olarak fiyatları artırdılar
“Gıda fiyatlarındaki artışlar enflasyon oranlarına göre olsa bunu izah etmek kolay” diyen Yunus Kılıç, “Bütün ürünlerde buna benzer artışlar olmuştur dersiniz kapanır. Toplumda bunu kabul eder. Ne yazık ki bunun bir zemini yok. O zaman sebep ne? Kurt puslu havayı sever. Dünyada bu pusun oluşmasını bekleyen dünyada bir elin parmaklarını geçmeyecek sayıda uluslararası her birinin 50-60 ülkede birimleri olan kocaman şirketler var. Dünyadaki en az 150 devletten bile güçlü olabilecek kadar büyük şirketler var. Bunlar normal zamanlarda da zaten dünyanın bütün birikimlerini belli merkezlere çeken firmalar. Bu da bugünün işi değil bu 1940’lardan beri başlayan ellerine almış oldukları ekonomik güç sayesinde dünyayı dizayn etmeye çalışan güç var. 2020 yılında bu güçlerin çok işine gelecek pandemi ortamı oluştu. Gıdaların üretiminde bir azalma olmadı. Ama bunlar bunun psikolojisini yönelttiler. Stoklarını kapattılar, borsalara mal sürmediler ve dünyada ‘Ürüne ulaşamayacağız” ve ‘vatandaşta aç kalacağız’ korkusunu oluşturdular. Bunun üzerinden suni olarak fiyatlarını artırdılar. Çünkü suni olarak oluşturmuş oldukları bir ‘arz açığı’ vardı. Sonra bundan bir arz enflasyonu oluşturarak, devletlerdeki, insanlardaki talebi körükleyerek bir talep artışı meydana getirdiler. Marketlerin raflarında artış oranları yüzde 80-90’a ulaşan ürünler var. Haklı gerekçeleri yok. Ahlaklı bir kar ve ticaret ortamı yok” şeklinde konuştu.
Hem tüketici hem de üreti aleyhine ticari ortam oluştu
Kılıç şöyle devam etti: “İçeride de bu pandemi iştahına göre davranan sektörler var. Bunlarda Türkiye içerisinde büyük alıcılar ve satıcılar (büyük market zincirleri) pozisyonundalar. Bunların yanında biraz mafyalaşmış komisyoncular, pazarda aynı ahlakla hareket eden esnaf var. Bu ahlaksızlar tarlada adamın binbir emekle ürettiği malı 1 liraya satmak zorunda kaldığı ürünü rafta 10 liraya satmaya başladılar. Ahlaklı hesaplama yapıldığı zaman 1 liraya almış olduğunuz malı en fazla 3,5 liraya rafta olması lazım. Devlet normal devam eden ticari ortama çok müdahil olmaz. Ticari şartlar içerisinde alıcı-satıcı denge kurulur. Ama normal zaman dışında devlet takip eder gerekirse de cezalandırır. Böyle zamanlarda bu şekilde satış yapanların sayıları arttı ve iştahları çok kabardı. Tamamen hem tüketicinin hem de üreticinin aleyhine bir ticari ortam oluşturuldu. Devlette bu neticeler doğrultusunda hukuki haklarını kullanmak zorunda kalacak.”
Sıkı denetim yapılacak
Kılıç, “Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatları ile Gıda Konseyi de toplanarak daha fazla nasıl tedbirler alırız, önümüzü daha iyi nasıl görürüz bununla alakalı nasıl kurumsallığımızı güçlendiririz gibi birtakım öngörüler değerlendirildi. Sahada kötü niyetli olanların tarladan, bahçeden, seradan raflara gelinceye kadarki süreçler daha sıkı takip edilecek. Nerelerde bu fiyatlarda anormal uygulamaların olduğu tespit edilip gerekirse cezalandırılıp normal bir ahlaki ticaret ortamı hazırlanacak. Bununla alakalı 1-2 aylık çok sıkı ve sürdürülen mücadele ile hak edilmeyen fiyatların normale döneceğini umut ediyoruz” ifadelerini kullandı.
